UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

krzesać

Chronologizacja

1532, SPXVI
W postaci: krzosać

Pochodzenie

psł. *kresati, *krešǫ

1. ogień

Definicja

uderzając o kamień innym kamieniem, żelazem lub krzesiwem, drewnem o drewno albo innymi przedmiotami o siebie powodować powstawanie iskier

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii temperatura i ogień

CZŁOWIEK I TECHNIKA Energia źródła energii

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wykrzesywać

Połączenia

  • krzesać iskry, ogień, snopy iskier

Cytaty

W dawnych czasach ognie świętojańskie zapalano w całej Polsce, koniecznie krzesząc iskrę kawałkami drewna.

źródło: NKJP: Artur Szałkowski: Świętojańska noc miłości, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2006-06-23

[...] przez otwór zapałowy do ładunku prochowego doprowadzano ogień. Początkowo służyły do tego żarzące się kawałki drewna [...], w późniejszych czasach pojawiły się zamki mechaniczne krzeszące iskry z krzemienia, a w końcu ich miejsce zajął zapłon chemiczny [...].

źródło: NKJP: Internet

VAT sprawia, że nawet największy wróg podatków staje się ich płatnikiem - chyba że mieszka w oświetlonej łuczywem ziemiance, ogień krzesze za pomocą krzemienia, a żywi się wyłącznie miodem dzikich pszczół, jagodami i korzonkami [...].

źródło: NKJP: VAT-owanie wsi, Dziennik Polski, 2000-05-19

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. krzeszę
kwestion. krzesam
krzeszemy
kwestion. krzesamy
2 os. krzeszesz
kwestion. krzesasz
krzeszecie
kwestion. krzesacie
3 os. krzesze
kwestion. krzesa
krzeszą
kwestion. krzesają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. krzesałem
+(e)m krzesał
krzesałam
+(e)m krzesała
krzesałom
+(e)m krzesało
krzesaliśmy
+(e)śmy krzesali
krzesałyśmy
+(e)śmy krzesały
2 os. krzesałeś
+(e)ś krzesał
krzesałaś
+(e)ś krzesała
krzesałoś
+(e)ś krzesało
krzesaliście
+(e)ście krzesali
krzesałyście
+(e)ście krzesały
3 os. krzesał
krzesała
krzesało
krzesali
krzesały

bezosobnik: krzesano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę krzesał
będę krzesać
będę krzesała
będę krzesać
będę krzesało
będę krzesać
będziemy krzesali
będziemy krzesać
będziemy krzesały
będziemy krzesać
2 os. będziesz krzesał
będziesz krzesać
będziesz krzesała
będziesz krzesać
będziesz krzesało
będziesz krzesać
będziecie krzesali
będziecie krzesać
będziecie krzesały
będziecie krzesać
3 os. będzie krzesał
będzie krzesać
będzie krzesała
będzie krzesać
będzie krzesało
będzie krzesać
będą krzesali
będą krzesać
będą krzesały
będą krzesać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. krzeszmy
kwestion. krzesajmy
2 os. krzesz
kwestion. krzesaj
krzeszcie
kwestion. krzesajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. krzesałbym
bym krzesał
krzesałabym
bym krzesała
krzesałobym
bym krzesało
krzesalibyśmy
byśmy krzesali
krzesałybyśmy
byśmy krzesały
2 os. krzesałbyś
byś krzesał
krzesałabyś
byś krzesała
krzesałobyś
byś krzesało
krzesalibyście
byście krzesali
krzesałybyście
byście krzesały
3 os. krzesałby
by krzesał
krzesałaby
by krzesała
krzesałoby
by krzesało
krzesaliby
by krzesali
krzesałyby
by krzesały

bezosobnik: krzesano by

bezokolicznik: krzesać

imiesłów przysłówkowy współczesny:

krzesając
krzesząc

gerundium: krzesanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. krzesanie
krzesania
D. krzesania
krzesań
C. krzesaniu
krzesaniom
B. krzesanie
krzesania
N. krzesaniem
krzesaniami
Ms. krzesaniu
krzesaniach
W. krzesanie
krzesania

imiesłów przymiotnikowy czynny: krzeszący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. krzeszący
kwestion. krzesający
krzeszący
kwestion. krzesający
krzeszący
kwestion. krzesający
krzeszące
kwestion. krzesające
krzesząca
kwestion. krzesająca
D. krzeszącego
kwestion. krzesającego
krzeszącego
kwestion. krzesającego
krzeszącego
kwestion. krzesającego
krzeszącego
kwestion. krzesającego
krzeszącej
kwestion. krzesającej
C. krzeszącemu
kwestion. krzesającemu
krzeszącemu
kwestion. krzesającemu
krzeszącemu
kwestion. krzesającemu
krzeszącemu
kwestion. krzesającemu
krzeszącej
kwestion. krzesającej
B. krzeszącego
kwestion. krzesającego
krzeszącego
kwestion. krzesającego
krzeszący
kwestion. krzesający
krzeszące
kwestion. krzesające
krzeszącą
kwestion. krzesającą
N. krzeszącym
kwestion. krzesającym
krzeszącym
kwestion. krzesającym
krzeszącym
kwestion. krzesającym
krzeszącym
kwestion. krzesającym
krzeszącą
kwestion. krzesającą
Ms. krzeszącym
kwestion. krzesającym
krzeszącym
kwestion. krzesającym
krzeszącym
kwestion. krzesającym
krzeszącym
kwestion. krzesającym
krzeszącej
kwestion. krzesającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. krzeszący
kwestion. krzesający
krzeszący
kwestion. krzesający
krzeszące
kwestion. krzesające
krzeszące
kwestion. krzesające
D. krzeszących
kwestion. krzesających
krzeszących
kwestion. krzesających
krzeszących
kwestion. krzesających
krzeszących
kwestion. krzesających
C. krzeszącym
kwestion. krzesającym
krzeszącym
kwestion. krzesającym
krzeszącym
kwestion. krzesającym
krzeszącym
kwestion. krzesającym
B. krzeszących
kwestion. krzesających
krzeszących
kwestion. krzesających
krzeszących
kwestion. krzesających
krzeszące
kwestion. krzesające
N. krzeszącymi
kwestion. krzesającymi
krzeszącymi
kwestion. krzesającymi
krzeszącymi
kwestion. krzesającymi
krzeszącymi
kwestion. krzesającymi
Ms. krzeszących
kwestion. krzesających
krzeszących
kwestion. krzesających
krzeszących
kwestion. krzesających
krzeszących
kwestion. krzesających

imiesłów przymiotnikowy bierny: krzesany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. krzesany
krzesany
krzesany
krzesane
krzesana
D. krzesanego
krzesanego
krzesanego
krzesanego
krzesanej
C. krzesanemu
krzesanemu
krzesanemu
krzesanemu
krzesanej
B. krzesanego
krzesanego
krzesany
krzesane
krzesaną
N. krzesanym
krzesanym
krzesanym
krzesanym
krzesaną
Ms. krzesanym
krzesanym
krzesanym
krzesanym
krzesanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. krzesani
krzesani
krzesane
krzesane
D. krzesanych
krzesanych
krzesanych
krzesanych
C. krzesanym
krzesanym
krzesanym
krzesanym
B. krzesanych
krzesanych
krzesanych
krzesane
N. krzesanymi
krzesanymi
krzesanymi
krzesanymi
Ms. krzesanych
krzesanych
krzesanych
krzesanych

odpowiedniki aspektowe: wykrzesać , skrzesać

Składnia

bez ograniczeń + krzesać +
CO + (CZYM)
bez ograniczeń + krzesać +
CO + (z CZEGO)

2. kamień

Definicja

przest. 
obrabiać jakiś materiał ostrym przedmiotem, żeby nadać mu pożądany kształt

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wyciosywać, wykrzesywać

Cytaty

Podkładaliśmy kamienie. A później dylowaliśmy szałas wewnątrz. Trzeba było krzesać dyle z żerdzi.

źródło: NKJP: Jolanta Flach: Na Stołach, Tygodnik Podhalański, 1996

Samek [...] nie tylko nie obcinał smreków i nie ciosał pni, ale nawet gałęzie krzesał tylko we wnętrzu, pozostawiając sęki długie i sterczące.

źródło: Józef Kapeniak: Góralskie opowieści, 1982 (books.google.pl)

Można powiedzieć, że ja mówię jak człowiek dziki: jak pójść do neandertalczyka do jego jaskini, być może powiedziałby on, że tylko w jaskini jest dobrze żyć i krzesać kamienie.

źródło: Zbigniew Taranienko: Rozmowy z pisarzami, 1986 (books.google.pl)

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. krzeszę
kwestion. krzesam
krzeszemy
kwestion. krzesamy
2 os. krzeszesz
kwestion. krzesasz
krzeszecie
kwestion. krzesacie
3 os. krzesze
kwestion. krzesa
krzeszą
kwestion. krzesają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. krzesałem
+(e)m krzesał
krzesałam
+(e)m krzesała
krzesałom
+(e)m krzesało
krzesaliśmy
+(e)śmy krzesali
krzesałyśmy
+(e)śmy krzesały
2 os. krzesałeś
+(e)ś krzesał
krzesałaś
+(e)ś krzesała
krzesałoś
+(e)ś krzesało
krzesaliście
+(e)ście krzesali
krzesałyście
+(e)ście krzesały
3 os. krzesał
krzesała
krzesało
krzesali
krzesały

bezosobnik: krzesano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę krzesał
będę krzesać
będę krzesała
będę krzesać
będę krzesało
będę krzesać
będziemy krzesali
będziemy krzesać
będziemy krzesały
będziemy krzesać
2 os. będziesz krzesał
będziesz krzesać
będziesz krzesała
będziesz krzesać
będziesz krzesało
będziesz krzesać
będziecie krzesali
będziecie krzesać
będziecie krzesały
będziecie krzesać
3 os. będzie krzesał
będzie krzesać
będzie krzesała
będzie krzesać
będzie krzesało
będzie krzesać
będą krzesali
będą krzesać
będą krzesały
będą krzesać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. krzeszmy
kwestion. krzesajmy
2 os. krzesz
kwestion. krzesaj
krzeszcie
kwestion. krzesajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. krzesałbym
bym krzesał
krzesałabym
bym krzesała
krzesałobym
bym krzesało
krzesalibyśmy
byśmy krzesali
krzesałybyśmy
byśmy krzesały
2 os. krzesałbyś
byś krzesał
krzesałabyś
byś krzesała
krzesałobyś
byś krzesało
krzesalibyście
byście krzesali
krzesałybyście
byście krzesały
3 os. krzesałby
by krzesał
krzesałaby
by krzesała
krzesałoby
by krzesało
krzesaliby
by krzesali
krzesałyby
by krzesały

bezosobnik: krzesano by

bezokolicznik: krzesać

imiesłów przysłówkowy współczesny:

krzesząc
kwestion. krzesając

gerundium: krzesanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. krzesanie
krzesania
D. krzesania
krzesań
C. krzesaniu
krzesaniom
B. krzesanie
krzesania
N. krzesaniem
krzesaniami
Ms. krzesaniu
krzesaniach
W. krzesanie
krzesania

imiesłów przymiotnikowy czynny: krzeszący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. krzeszący
kwestion. krzesający
krzeszący
kwestion. krzesający
krzeszący
kwestion. krzesający
krzeszące
kwestion. krzesające
krzesząca
kwestion. krzesająca
D. krzeszącego
kwestion. krzesającego
krzeszącego
kwestion. krzesającego
krzeszącego
kwestion. krzesającego
krzeszącego
kwestion. krzesającego
krzeszącej
kwestion. krzesającej
C. krzeszącemu
kwestion. krzesającemu
krzeszącemu
kwestion. krzesającemu
krzeszącemu
kwestion. krzesającemu
krzeszącemu
kwestion. krzesającemu
krzeszącej
kwestion. krzesającej
B. krzeszącego
kwestion. krzesającego
krzeszącego
kwestion. krzesającego
krzeszący
kwestion. krzesający
krzeszące
kwestion. krzesające
krzeszącą
kwestion. krzesającą
N. krzeszącym
kwestion. krzesającym
krzeszącym
kwestion. krzesającym
krzeszącym
kwestion. krzesającym
krzeszącym
kwestion. krzesającym
krzeszącą
kwestion. krzesającą
Ms. krzeszącym
kwestion. krzesającym
krzeszącym
kwestion. krzesającym
krzeszącym
kwestion. krzesającym
krzeszącym
kwestion. krzesającym
krzeszącej
kwestion. krzesającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. krzeszący
kwestion. krzesający
krzeszący
kwestion. krzesający
krzeszące
kwestion. krzesające
krzeszące
kwestion. krzesające
D. krzeszących
kwestion. krzesających
krzeszących
kwestion. krzesających
krzeszących
kwestion. krzesających
krzeszących
kwestion. krzesających
C. krzeszącym
kwestion. krzesającym
krzeszącym
kwestion. krzesającym
krzeszącym
kwestion. krzesającym
krzeszącym
kwestion. krzesającym
B. krzeszących
kwestion. krzesających
krzeszących
kwestion. krzesających
krzeszących
kwestion. krzesających
krzeszące
kwestion. krzesające
N. krzeszącymi
kwestion. krzesającymi
krzeszącymi
kwestion. krzesającymi
krzeszącymi
kwestion. krzesającymi
krzeszącymi
kwestion. krzesającymi
Ms. krzeszących
kwestion. krzesających
krzeszących
kwestion. krzesających
krzeszących
kwestion. krzesających
krzeszących
kwestion. krzesających

imiesłów przymiotnikowy bierny: krzesany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. krzesany
krzesany
krzesany
krzesane
krzesana
D. krzesanego
krzesanego
krzesanego
krzesanego
krzesanej
C. krzesanemu
krzesanemu
krzesanemu
krzesanemu
krzesanej
B. krzesanego
krzesanego
krzesany
krzesane
krzesaną
N. krzesanym
krzesanym
krzesanym
krzesanym
krzesaną
Ms. krzesanym
krzesanym
krzesanym
krzesanym
krzesanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. krzesani
krzesani
krzesane
krzesane
D. krzesanych
krzesanych
krzesanych
krzesanych
C. krzesanym
krzesanym
krzesanym
krzesanym
B. krzesanych
krzesanych
krzesanych
krzesane
N. krzesanymi
krzesanymi
krzesanymi
krzesanymi
Ms. krzesanych
krzesanych
krzesanych
krzesanych

odpowiednik aspektowy: wykrzesać

Składnia

bez ograniczeń + krzesać +
CO + (z CZEGO)

3. ambicję

Definicja

książk. 
sprawiać, że właściwość kogoś lub czegoś, która była wcześniej słabo obecna, staje się bardziej wyrazista lub intensywniejsza

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wykrzesywać

Cytaty

Aż dziw bierze, że w sytuacji, kiedy wypłaty odwlekane były z tygodnia na tydzień i nikt nie był w stanie jasno określić przyszłości klubu, piłkarzom w ogóle chciało się trenować, a podczas spotkań krzesać z siebie aż taką ambicję.

źródło: NKJP: (BL): Bez zarządu, z pustą kasą, Dziennik Polski, 2006-12-05

Krokodylek bezskutecznie krzesał z siebie iskry empatii.

źródło: NKJP: Grażyna Plebanek: Przystupa, 2007

[...] perfekcyjne, zdumiewające, olśniewające panowanie nad orkiestrą. Jedynie Reiner trzymał swoją równie pewnie w garści i krzesał z niej równie doskonale spoiste dźwięki [...].

źródło: Internet: hifiphilosophy.com

Potrafił bowiem [Fredro] ze starych jak świat schematów krzesać nowe blaski, potrafił je ułożyć w konsekwencje i sytuacje dotąd niedostrzeżone.

źródło: Twórczość, 1955 (SJPDor)

Nauczyłem się współżyć ze słabszym silnikiem i krzesać z niego wystarczającą dynamikę, a przy okazji polubiłem zwrotność samochodu, a zwłaszcza jego skuteczne hamulce.

źródło: NKJP: Piotr Myszor: Szlachcic na zagrodzie, Trybuna Śląska, 2004-10-21

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. krzeszę
kwestion. krzesam
krzeszemy
kwestion. krzesamy
2 os. krzeszesz
kwestion. krzesasz
krzeszecie
kwestion. krzesacie
3 os. krzesze
kwestion. krzesa
krzeszą
kwestion. krzesają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. krzesałem
+(e)m krzesał
krzesałam
+(e)m krzesała
krzesałom
+(e)m krzesało
krzesaliśmy
+(e)śmy krzesali
krzesałyśmy
+(e)śmy krzesały
2 os. krzesałeś
+(e)ś krzesał
krzesałaś
+(e)ś krzesała
krzesałoś
+(e)ś krzesało
krzesaliście
+(e)ście krzesali
krzesałyście
+(e)ście krzesały
3 os. krzesał
krzesała
krzesało
krzesali
krzesały

bezosobnik: krzesano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę krzesał
będę krzesać
będę krzesała
będę krzesać
będę krzesało
będę krzesać
będziemy krzesali
będziemy krzesać
będziemy krzesały
będziemy krzesać
2 os. będziesz krzesał
będziesz krzesać
będziesz krzesała
będziesz krzesać
będziesz krzesało
będziesz krzesać
będziecie krzesali
będziecie krzesać
będziecie krzesały
będziecie krzesać
3 os. będzie krzesał
będzie krzesać
będzie krzesała
będzie krzesać
będzie krzesało
będzie krzesać
będą krzesali
będą krzesać
będą krzesały
będą krzesać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. krzeszmy
kwestion. krzesajmy
2 os. krzesz
kwestion. krzesaj
krzeszcie
kwestion. krzesajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. krzesałbym
bym krzesał
krzesałabym
bym krzesała
krzesałobym
bym krzesało
krzesalibyśmy
byśmy krzesali
krzesałybyśmy
byśmy krzesały
2 os. krzesałbyś
byś krzesał
krzesałabyś
byś krzesała
krzesałobyś
byś krzesało
krzesalibyście
byście krzesali
krzesałybyście
byście krzesały
3 os. krzesałby
by krzesał
krzesałaby
by krzesała
krzesałoby
by krzesało
krzesaliby
by krzesali
krzesałyby
by krzesały

bezosobnik: krzesano by

bezokolicznik: krzesać

imiesłów przysłówkowy współczesny:

krzesząc
kwestion. krzesając

gerundium: krzesanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. krzesanie
krzesania
D. krzesania
krzesań
C. krzesaniu
krzesaniom
B. krzesanie
krzesania
N. krzesaniem
krzesaniami
Ms. krzesaniu
krzesaniach
W. krzesanie
krzesania

imiesłów przymiotnikowy czynny: krzeszący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. krzeszący
kwestion. krzesający
krzeszący
kwestion. krzesający
krzeszący
kwestion. krzesający
krzeszące
kwestion. krzesające
krzesząca
kwestion. krzesająca
D. krzeszącego
kwestion. krzesającego
krzeszącego
kwestion. krzesającego
krzeszącego
kwestion. krzesającego
krzeszącego
kwestion. krzesającego
krzeszącej
kwestion. krzesającej
C. krzeszącemu
kwestion. krzesającemu
krzeszącemu
kwestion. krzesającemu
krzeszącemu
kwestion. krzesającemu
krzeszącemu
kwestion. krzesającemu
krzeszącej
kwestion. krzesającej
B. krzeszącego
kwestion. krzesającego
krzeszącego
kwestion. krzesającego
krzeszący
kwestion. krzesający
krzeszące
kwestion. krzesające
krzeszącą
kwestion. krzesającą
N. krzeszącym
kwestion. krzesającym
krzeszącym
kwestion. krzesającym
krzeszącym
kwestion. krzesającym
krzeszącym
kwestion. krzesającym
krzeszącą
kwestion. krzesającą
Ms. krzeszącym
kwestion. krzesającym
krzeszącym
kwestion. krzesającym
krzeszącym
kwestion. krzesającym
krzeszącym
kwestion. krzesającym
krzeszącej
kwestion. krzesającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. krzeszący
kwestion. krzesający
krzeszący
kwestion. krzesający
krzeszące
kwestion. krzesające
krzeszące
kwestion. krzesające
D. krzeszących
kwestion. krzesających
krzeszących
kwestion. krzesających
krzeszących
kwestion. krzesających
krzeszących
kwestion. krzesających
C. krzeszącym
kwestion. krzesającym
krzeszącym
kwestion. krzesającym
krzeszącym
kwestion. krzesającym
krzeszącym
kwestion. krzesającym
B. krzeszących
kwestion. krzesających
krzeszących
kwestion. krzesających
krzeszących
kwestion. krzesających
krzeszące
kwestion. krzesające
N. krzeszącymi
kwestion. krzesającymi
krzeszącymi
kwestion. krzesającymi
krzeszącymi
kwestion. krzesającymi
krzeszącymi
kwestion. krzesającymi
Ms. krzeszących
kwestion. krzesających
krzeszących
kwestion. krzesających
krzeszących
kwestion. krzesających
krzeszących
kwestion. krzesających

imiesłów przymiotnikowy bierny: krzesany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. krzesany
krzesany
krzesany
krzesane
krzesana
D. krzesanego
krzesanego
krzesanego
krzesanego
krzesanej
C. krzesanemu
krzesanemu
krzesanemu
krzesanemu
krzesanej
B. krzesanego
krzesanego
krzesany
krzesane
krzesaną
N. krzesanym
krzesanym
krzesanym
krzesanym
krzesaną
Ms. krzesanym
krzesanym
krzesanym
krzesanym
krzesanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. krzesani
krzesani
krzesane
krzesane
D. krzesanych
krzesanych
krzesanych
krzesanych
C. krzesanym
krzesanym
krzesanym
krzesanym
B. krzesanych
krzesanych
krzesanych
krzesane
N. krzesanymi
krzesanymi
krzesanymi
krzesanymi
Ms. krzesanych
krzesanych
krzesanych
krzesanych

odpowiednik aspektowy: wykrzesać

Składnia

bez ograniczeń + krzesać +
CO + z KOGO/CZEGO

4. na scenie

Definicja

choreog. 
tańcząc, wykonywać kroki typowe dla krzesanego

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny rozrywka

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja zwyczaje i obyczaje

Cytaty

Mistrzowsko krzesali „Mali Wierchowianie” z Bukowiny Tatrzańskiej. Ich specjalnością okazał się taniec zbójnicki.

źródło: NKJP: Beata Zalot: II Gronkowiańskie Święto - Wielobój z grabiami, Tygodnik Podhalański, 1999

Przewidziano [...] dla tych, co umieją krzesać, konkurs tańca góralskiego.

źródło: NKJP: (wb): Hej Mostowi, Mostowi, Dziennik Polski, 2006-06-14

Krzesanie może być poprzedzone śpiewaniem nuty do słów „Idzie zima ku zimie, trzeba rubać korzynie”, po czym tancerze stają w półkolu i krzeszą (zwykle w rytmie na dwa) [...].

źródło: Internet: karpackiezboje.pl

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. krzeszę
kwestion. krzesam
krzeszemy
kwestion. krzesamy
2 os. krzeszesz
kwestion. krzesasz
krzeszecie
kwestion. krzesacie
3 os. krzesze
kwestion. krzesa
krzeszą
kwestion. krzesają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. krzesałem
+(e)m krzesał
krzesałam
+(e)m krzesała
krzesałom
+(e)m krzesało
krzesaliśmy
+(e)śmy krzesali
krzesałyśmy
+(e)śmy krzesały
2 os. krzesałeś
+(e)ś krzesał
krzesałaś
+(e)ś krzesała
krzesałoś
+(e)ś krzesało
krzesaliście
+(e)ście krzesali
krzesałyście
+(e)ście krzesały
3 os. krzesał
krzesała
krzesało
krzesali
krzesały

bezosobnik: krzesano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę krzesał
będę krzesać
będę krzesała
będę krzesać
będę krzesało
będę krzesać
będziemy krzesali
będziemy krzesać
będziemy krzesały
będziemy krzesać
2 os. będziesz krzesał
będziesz krzesać
będziesz krzesała
będziesz krzesać
będziesz krzesało
będziesz krzesać
będziecie krzesali
będziecie krzesać
będziecie krzesały
będziecie krzesać
3 os. będzie krzesał
będzie krzesać
będzie krzesała
będzie krzesać
będzie krzesało
będzie krzesać
będą krzesali
będą krzesać
będą krzesały
będą krzesać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. krzeszmy
kwestion. krzesajmy
2 os. krzesz
kwestion. krzesaj
krzeszcie
kwestion. krzesajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. krzesałbym
bym krzesał
krzesałabym
bym krzesała
krzesałobym
bym krzesało
krzesalibyśmy
byśmy krzesali
krzesałybyśmy
byśmy krzesały
2 os. krzesałbyś
byś krzesał
krzesałabyś
byś krzesała
krzesałobyś
byś krzesało
krzesalibyście
byście krzesali
krzesałybyście
byście krzesały
3 os. krzesałby
by krzesał
krzesałaby
by krzesała
krzesałoby
by krzesało
krzesaliby
by krzesali
krzesałyby
by krzesały

bezosobnik: krzesano by

bezokolicznik: krzesać

imiesłów przysłówkowy współczesny:

krzesząc
kwestion. krzesając

gerundium: krzesanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. krzesanie
krzesania
D. krzesania
krzesań
C. krzesaniu
krzesaniom
B. krzesanie
krzesania
N. krzesaniem
krzesaniami
Ms. krzesaniu
krzesaniach
W. krzesanie
krzesania

imiesłów przymiotnikowy czynny: krzeszący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. krzeszący
kwestion. krzesający
krzeszący
kwestion. krzesający
krzeszący
kwestion. krzesający
krzeszące
kwestion. krzesające
krzesząca
kwestion. krzesająca
D. krzeszącego
kwestion. krzesającego
krzeszącego
kwestion. krzesającego
krzeszącego
kwestion. krzesającego
krzeszącego
kwestion. krzesającego
krzeszącej
kwestion. krzesającej
C. krzeszącemu
kwestion. krzesającemu
krzeszącemu
kwestion. krzesającemu
krzeszącemu
kwestion. krzesającemu
krzeszącemu
kwestion. krzesającemu
krzeszącej
kwestion. krzesającej
B. krzeszącego
kwestion. krzesającego
krzeszącego
kwestion. krzesającego
krzeszący
kwestion. krzesający
krzeszące
kwestion. krzesające
krzeszącą
kwestion. krzesającą
N. krzeszącym
kwestion. krzesającym
krzeszącym
kwestion. krzesającym
krzeszącym
kwestion. krzesającym
krzeszącym
kwestion. krzesającym
krzeszącą
kwestion. krzesającą
Ms. krzeszącym
kwestion. krzesającym
krzeszącym
kwestion. krzesającym
krzeszącym
kwestion. krzesającym
krzeszącym
kwestion. krzesającym
krzeszącej
kwestion. krzesającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. krzeszący
kwestion. krzesający
krzeszący
kwestion. krzesający
krzeszące
kwestion. krzesające
krzeszące
kwestion. krzesające
D. krzeszących
kwestion. krzesających
krzeszących
kwestion. krzesających
krzeszących
kwestion. krzesających
krzeszących
kwestion. krzesających
C. krzeszącym
kwestion. krzesającym
krzeszącym
kwestion. krzesającym
krzeszącym
kwestion. krzesającym
krzeszącym
kwestion. krzesającym
B. krzeszących
kwestion. krzesających
krzeszących
kwestion. krzesających
krzeszących
kwestion. krzesających
krzeszące
kwestion. krzesające
N. krzeszącymi
kwestion. krzesającymi
krzeszącymi
kwestion. krzesającymi
krzeszącymi
kwestion. krzesającymi
krzeszącymi
kwestion. krzesającymi
Ms. krzeszących
kwestion. krzesających
krzeszących
kwestion. krzesających
krzeszących
kwestion. krzesających
krzeszących
kwestion. krzesających

Frazeologizmy

ktoś krzesze hołubce
Data ostatniej modyfikacji: 23.11.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj