UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

marność

Chronologizacja

2 połowa XV w., SStp

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny:

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. marność
marności
D. marności
marności
C. marności
marnościom
B. marność
marności
N. marnością
marnościami
Ms. marności
marnościach
W. marności
marności

Pochodzenie

Zob. marny

1. towaru

Definicja

cecha czegoś, co jest niezbyt dobrej jakości lub w niezbyt dobrym gatunku

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

synonimy:  lichość

Cytaty

Naocznie przekonałem się o marności nowych domów, co już nieraz mnie trapiło, i ogarnął mnie strach przed następną wojną. Wielkopłytowe domy rozpadałyby się od pocisku czołgu jak kule ułożone w stożek, gdy je lekko trącić.

źródło: NKJP: Kazimierz Kutz: Piąta strona świata, 2010

Jeszcze wyraźniej niż w poprzednich latach widać marność liceów profilowanych: tam zdało maturę tylko 63 proc. absolwentów, gdy w ogólniakach prawie 90 proc.

źródło: NKJP:(B. E.), Matura: pół na pół, Polityka, 2008-07-05

Cynizm jest w Polsce postawą powszechną - to jest główna przyczyna demoralizacji i marności państwa - tylko jest ona skrywana albo sankcjonowana.

źródło: NKJP:Ryszard Marek Groński: Jesień Dybuków, Polityka, 2003-11-15

2. pensji

Definicja

cecha czegoś, co ma bardzo mały wymiar finansowy, materialny

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie ogólne określenia ilości

Relacje znaczeniowe

synonimy:  lichość

Cytaty

Ludzie! Kiedy Wy zrozumiecie to, że lekarze też nie chcą pracować ponad miarę. Zmusza ich do tego marność wynagrodzeń. Pracują bo chcą więcej zarabiać. Bez tego opieka zdrowotna pójdzie w rozsypkę.

źródło: Internet: forum.gazeta.pl

3. powieści

Definicja

cecha kogoś lub czegoś mającego małą wartość artystyczną, intelektualną, etyczną

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

synonimy:  lichość

Cytaty

Narzekania ojców na marność obyczajów synów są stare jak sam świat.

źródło: NKJP:Włodzimierz Kalicki title Narzekania ojców ..., Gazeta Wyborcza 1995-12-29

Jednym z nich był Edmund Wilson, amerykański pisarz i krytyk literacki, znany między innymi ze sporu z Vladimirem Nabokovem, któremu zarzucił marność jego angielskiego przekładu „Eugeniusza Oniegina” .

źródło: NKJP: Robert Sudół: NAUKA, Gazeta Wyborcza 1994-12-23

4.a świata

Definicja

cecha czegoś, co przemija, jest nietrwałe i nie ma prawdziwej wartości

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Połączenia

  • marność świata, życia, wszystkiego
  • marność i głupstwo, marność i nicość, marność i pustka
  • marność nad marnościami; wszystko marność

Cytaty

Stąd stały temat w utworach tego okresu o marności wszystkiego, co ziemskie.

źródło: NKJP:Zdzisław Józef Kijas: Niebo w domu Ojca, czyściec dla kogo, piekło w oddaleniu, 2010

Główną myśl księgi, wyrażającą przekonanie o marności i nicości całego życia, zawarł autor w rozpoczynającym ją i powtarzanym często, bo aż dwadzieścia pięć razy, zwrocie: „marność nad marnościami, wszystko jest marnością i gonitwą za wiatrem” (1, 2. 14).

źródło: NKJP: Witold Tyloch, Dzieje ksiąg Starego Testamentu: szkice z krytyki biblijnej, 1981

Wyobrażam sobie na przykład w swojej zuchwałości, że mam okazję porozmawiania z Eklezjastą, autorem jakże przejmującego lamentu nad marnością wszelkich ludzkich poczynań.

źródło: NKJP: Wisława Szymborska, Poeta i świat, Gazeta Wyborcza 1996-12-09

4.b ktoś, coś bez wartości

Definicja

to, co jest przemijające, nietrwałe i nie ma prawdziwej wartości

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Cytaty

Czy działo się tak, że jeden zespół pożyczał sprzęt drugiemu, jak to teraz czasami się zdarza? - Wtedy pod tym względem było kiepskawo. Pamiętam, jak Skaldowie w Hali Gwardii odmówili nam pożyczenia piecyków. Też mieli jakieś marności, rodzimej produkcji, ale ładnie to wyglądało...

źródło: NKJP:Wiesław Królikowski: Tadeusz Nalepa: Breakout absolutnie 2008

W pewnym momencie zaczął się jednak otaczać marnościami, w myśl zasady, że na tle marności łatwiej być gwiazdą.

źródło: NKJP: Piotr Lipiński: Nie należę do nikogo, Gazeta Wyborcza 1998-06-26

- Jest pan pewien? - Pewien to może być tylko Pan Bóg - odpowiedział tonem człowieka, kto poznał marności tego świata.

źródło: NKJP:Stanisław Maj, Zawodowcy i amatorzy, Detektyw (152) 1999

Data ostatniej modyfikacji: 29.01.2019
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json