Chronologizacja
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | ulęgałka |
ulęgałki |
|
| D. | ulęgałki |
ulęgałek |
|
| C. | ulęgałce |
ulęgałkom |
|
| B. | ulęgałkę |
ulęgałki |
|
| N. | ulęgałką |
ulęgałkami |
|
| Ms. | ulęgałce |
ulęgałkach |
|
| W. | ulęgałko |
ulęgałki |
Pochodzenie
Zob. lęgnąć się
Od nieużywanego współcześnie znaczenia ulęgnąć się 'o owocach: osiągnąć stan miękkości po zerwaniu lub opadnięciu z drzewa'.
1.a drzewo
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin drzewa i krzewy
Połączenia
- pod ulęgałką
Cytaty
|
Więc zaraz po przyjściu ze szkoły brałem trochę bobu gotowanego w kieszeń i uciekałem do sadu. Wdrapywałem się na ulęgałkę, starą, rosłą jak kościół, na sam wierzchołek, gdzie liście tworzyły zielony rój i tam kryłem się, niczym w gnieździe, do przyjścia matki. źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Nagi sad, 1967 |
|
|
A w południe Małgośka przyniesie nam mleko, zimne, chłodzone w studni. Usiądziemy pod ulęgałką. Ojciec za nic nie daje jej ściąć, bo... pod tą gruszą siedział Kościuszko, a pod tą drugą Kołłątaj Hugo... źródło: NKJP: Krystyna Berwińska: Con Amore, 1976 |
|
|
Stał i patrzył na tę ulęgałkę samotną, co w polu sołtysa rosła. źródło: NKJP Marek Nowakowski: Gdzie jest droga na walne?, 2007 |
1.b owoc
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin owoce i warzywa
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | gruszka |
Połączenia
- dojrzała, zielona, zgniła ulęgałka
- gruszka ulęgałka
Cytaty
|
Ja nie mogłem od dwóch dni patrzeć na jedzenie, bo w drodze do Jasionki nażarłem się niedojrzałych dzikich gruszek ulęgałek, popiłem zimną wodą i dostałem boleści, a potem biegunki. źródło: NKJP: Ryszard Sługocki: Na przekór i na bakier, 2008 |
|
|
Do mnie podeszła maleńka starowina w peruce i uchwyciwszy moją dłoń w wilgotne ręce wcisnęła mi w garść dwie twarde ulęgałki. - Panie żołnierz - stęknęła dzwoniąc zębami - pan taki młody... pan na wojnę... Dałem te ulęgałki kasztankowi. źródło: NKJP: Jan Józef Szczepański: Polska jesień, 1955 |
|
|
Siedzieliśmy u jakiegoś chłopa pod sadem, pogryzając ulęgałki. źródło: NKJP: Tadeusz Nowak: A jak królem, a jak katem będziesz, 1967 |