UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

bóść

Chronologizacja

2 połowa XV w., SStp

Pochodzenie

psł. *bosti *bodǫ 'kłuć, uderzać czymś ostrym'

1. rogami

Definicja

o niektórych zwierzętach: uderzać rogami lub głową

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

Cytaty

	Wniosłam w posagu krowę, świnię i kury. Ale krowę mi zmarnowali, bo teściowej krowa bodła moją, jak była cielna. źródło: NKJP: Włodzimierz Nowak: Obwód głowy, 2007
	- Ale przecież baran beczał, próbował bóść, urwać się z powroza. źródło: NKJP: Tadeusz Nowak: Półbaśnie, 1976
	Dość, by nasza kózka mogła się do woli wyskakać. Becząca bohaterka potrafi też biegać, bóść rogami i lizać napotykane przedmioty. źródło: Internet: komputerswiat.pl
	Byki raz po raz bodły ostrymi rogami drewniane ściany boksów. źródło: Internet: fakt.pl/wydarzenia/polska

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	bodę	bodziemy
2 os.	bodziesz	bodziecie
3 os.	bodzie	bodą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	bodłem +(e)m bódł	bodłam +(e)m bodła	bodłom +(e)m bodło	bodliśmy +(e)śmy bodli	bodłyśmy +(e)śmy bodły
2 os.	bodłeś +(e)ś bódł	bodłaś +(e)ś bodła	bodłoś +(e)ś bodło	bodliście +(e)ście bodli	bodłyście +(e)ście bodły
3 os.	bódł	bodła	bodło	bodli	bodły

bezosobnik: bodziono
bodzono

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę bódł będę bóść	będę bodła będę bóść	będę bodło będę bóść	będziemy bodli będziemy bóść	będziemy bodły będziemy bóść
2 os.	będziesz bódł będziesz bóść	będziesz bodła będziesz bóść	będziesz bodło będziesz bóść	będziecie bodli będziecie bóść	będziecie bodły będziecie bóść
3 os.	będzie bódł będzie bóść	będzie bodła będzie bóść	będzie bodło będzie bóść	będą bodli będą bóść	będą bodły będą bóść

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		bodźmy bódźmy
2 os.	bodź bódź	bodźcie bódźcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	bódłbym bym bódł	bodłabym bym bodła	bodłobym bym bodło	bodlibyśmy byśmy bodli	bodłybyśmy byśmy bodły
2 os.	bódłbyś byś bódł	bodłabyś byś bodła	bodłobyś byś bodło	bodlibyście byście bodli	bodłybyście byście bodły
3 os.	bódłby by bódł	bodłaby by bodła	bodłoby by bodło	bodliby by bodli	bodłyby by bodły

bezosobnik: bodziono by
bodzono by

bezokolicznik: bóść

imiesłów przysłówkowy współczesny: bodąc

gerundium: bodzenie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	bodzenie	bodzenia
D.	bodzenia	bodzeń
C.	bodzeniu	bodzeniom
B.	bodzenie	bodzenia
N.	bodzeniem	bodzeniami
Ms.	bodzeniu	bodzeniach
W.	bodzenie	bodzenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: bodący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	bodący	bodący	bodący	bodące	bodąca
D.	bodącego	bodącego	bodącego	bodącego	bodącej
C.	bodącemu	bodącemu	bodącemu	bodącemu	bodącej
B.	bodącego	bodącego	bodący	bodące	bodącą
N.	bodącym	bodącym	bodącym	bodącym	bodącą
Ms.	bodącym	bodącym	bodącym	bodącym	bodącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	bodący	bodący	bodące	bodące
D.	bodących	bodących	bodących	bodących
C.	bodącym	bodącym	bodącym	bodącym
B.	bodących	bodących	bodących	bodące
N.	bodącymi	bodącymi	bodącymi	bodącymi
Ms.	bodących	bodących	bodących	bodących

imiesłów przymiotnikowy bierny: bodziony

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	bodziony bodzony	bodziony bodzony	bodziony bodzony	bodzione bodzone	bodziona bodzona
D.	bodzionego bodzonego	bodzionego bodzonego	bodzionego bodzonego	bodzionego bodzonego	bodzionej bodzonej
C.	bodzionemu bodzonemu	bodzionemu bodzonemu	bodzionemu bodzonemu	bodzionemu bodzonemu	bodzionej bodzonej
B.	bodzionego bodzonego	bodzionego bodzonego	bodziony bodzony	bodzione bodzone	bodzioną bodzoną
N.	bodzionym bodzonym	bodzionym bodzonym	bodzionym bodzonym	bodzionym bodzonym	bodzioną bodzoną
Ms.	bodzionym bodzonym	bodzionym bodzonym	bodzionym bodzonym	bodzionym bodzonym	bodzionej bodzonej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	bodzeni	bodzeni	bodzione bodzone	bodzione bodzone
D.	bodzionych bodzonych	bodzionych bodzonych	bodzionych bodzonych	bodzionych bodzonych
C.	bodzionym bodzonym	bodzionym bodzonym	bodzionym bodzonym	bodzionym bodzonym
B.	bodzionych bodzonych	bodzionych bodzonych	bodzionych bodzonych	bodzione bodzone
N.	bodzionymi bodzonymi	bodzionymi bodzonymi	bodzionymi bodzonymi	bodzionymi bodzonymi
Ms.	bodzionych bodzonych	bodzionych bodzonych	bodzionych bodzonych	bodzionych bodzonych

odpowiednik aspektowy: ubóść

Składnia

bóść

KOGO/CO + (CZYM)

2. czymś ostrym

Definicja

uderzać, kłuć czymś ostrym, spiczastym lub głową

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt

Połączenia

bóść piętami

Cytaty

Witia, bodąc obutymi w kamaszki piętami chude boki kobyły, wyprzedził ciężarówkę i zniknął w wąskich uliczkach miasteczka.

źródło: NKJP: Andrzej Mularczyk; Sami swoi, 1967

Płacząc spazmatycznie, walił na oślep kułakami, bódł wielką, stanowczo za wielką w proporcji jego ciała głową, kopał zapamiętale przeciwnika.

źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Dziura w niebie, 1959

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	bodę	bodziemy
2 os.	bodziesz	bodziecie
3 os.	bodzie	bodą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	bodłem +(e)m bódł	bodłam +(e)m bodła	bodłom +(e)m bodło	bodliśmy +(e)śmy bodli	bodłyśmy +(e)śmy bodły
2 os.	bodłeś +(e)ś bódł	bodłaś +(e)ś bodła	bodłoś +(e)ś bodło	bodliście +(e)ście bodli	bodłyście +(e)ście bodły
3 os.	bódł	bodła	bodło	bodli	bodły

bezosobnik: bodziono
bodzono

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę bódł będę bóść	będę bodła będę bóść	będę bodło będę bóść	będziemy bodli będziemy bóść	będziemy bodły będziemy bóść
2 os.	będziesz bódł będziesz bóść	będziesz bodła będziesz bóść	będziesz bodło będziesz bóść	będziecie bodli będziecie bóść	będziecie bodły będziecie bóść
3 os.	będzie bódł będzie bóść	będzie bodła będzie bóść	będzie bodło będzie bóść	będą bodli będą bóść	będą bodły będą bóść

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		bodźmy bódźmy
2 os.	bodź bódź	bodźcie bódźcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	bódłbym bym bódł	bodłabym bym bodła	bodłobym bym bodło	bodlibyśmy byśmy bodli	bodłybyśmy byśmy bodły
2 os.	bódłbyś byś bódł	bodłabyś byś bodła	bodłobyś byś bodło	bodlibyście byście bodli	bodłybyście byście bodły
3 os.	bódłby by bódł	bodłaby by bodła	bodłoby by bodło	bodliby by bodli	bodłyby by bodły

bezosobnik: bodziono by
bodzono by

bezokolicznik: bóść

imiesłów przysłówkowy współczesny: bodąc

gerundium: bodzenie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	bodzenie	bodzenia
D.	bodzenia	bodzeń
C.	bodzeniu	bodzeniom
B.	bodzenie	bodzenia
N.	bodzeniem	bodzeniami
Ms.	bodzeniu	bodzeniach
W.	bodzenie	bodzenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: bodący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	bodący	bodący	bodący	bodące	bodąca
D.	bodącego	bodącego	bodącego	bodącego	bodącej
C.	bodącemu	bodącemu	bodącemu	bodącemu	bodącej
B.	bodącego	bodącego	bodący	bodące	bodącą
N.	bodącym	bodącym	bodącym	bodącym	bodącą
Ms.	bodącym	bodącym	bodącym	bodącym	bodącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	bodący	bodący	bodące	bodące
D.	bodących	bodących	bodących	bodących
C.	bodącym	bodącym	bodącym	bodącym
B.	bodących	bodących	bodących	bodące
N.	bodącymi	bodącymi	bodącymi	bodącymi
Ms.	bodących	bodących	bodących	bodących

odpowiednik aspektowy: ubóść

3. dokuczać

Definicja

powodować, że ktoś czuje się urażony

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Cytaty

Jurorzy tego programu nie przebierają w słowach. W którymś momencie jednak przyzwyczaiłem się. Nie bodły mnie już ich opinie.

źródło: NKJP :Gowarzewska Griessgraber Regina:To był dobry ubaw, Trybuna Śląska 2003-12-05

Bodła mnie dosłownie świadomość haniebności i występności mojego wyskoku.

źródło: NKJP: Marian Pilot: Na odchodnym, 2002

Czasami zdarzało mu się zapomnieć kompletnie i zaczynał mi prawić różne biznesmeńskie nauki, o negocjowaniu kontraktów albo cięciu budżetu i innych bullshitach. Wtedy zwykle zaczynałem się z niego śmiać, a jego to najwyraźniej bodło. Potem przepraszałem.

źródło: NKJP: Piotr Czerwiński: Przebiegum życiae czyli Kartonowa sieć, 2009

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	bodę	bodziemy
2 os.	bodziesz	bodziecie
3 os.	bodzie	bodą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	bodłem +(e)m bódł	bodłam +(e)m bodła	bodłom +(e)m bodło	bodliśmy +(e)śmy bodli	bodłyśmy +(e)śmy bodły
2 os.	bodłeś +(e)ś bódł	bodłaś +(e)ś bodła	bodłoś +(e)ś bodło	bodliście +(e)ście bodli	bodłyście +(e)ście bodły
3 os.	bódł	bodła	bodło	bodli	bodły

bezosobnik: bodziono
bodzono

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę bódł będę bóść	będę bodła będę bóść	będę bodło będę bóść	będziemy bodli będziemy bóść	będziemy bodły będziemy bóść
2 os.	będziesz bódł będziesz bóść	będziesz bodła będziesz bóść	będziesz bodło będziesz bóść	będziecie bodli będziecie bóść	będziecie bodły będziecie bóść
3 os.	będzie bódł będzie bóść	będzie bodła będzie bóść	będzie bodło będzie bóść	będą bodli będą bóść	będą bodły będą bóść

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		bodźmy bódźmy
2 os.	bodź bódź	bodźcie bódźcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	bódłbym bym bódł	bodłabym bym bodła	bodłobym bym bodło	bodlibyśmy byśmy bodli	bodłybyśmy byśmy bodły
2 os.	bódłbyś byś bódł	bodłabyś byś bodła	bodłobyś byś bodło	bodlibyście byście bodli	bodłybyście byście bodły
3 os.	bódłby by bódł	bodłaby by bodła	bodłoby by bodło	bodliby by bodli	bodłyby by bodły

bezosobnik: bodziono by
bodzono by

bezokolicznik: bóść

imiesłów przysłówkowy współczesny: bodąc

gerundium: bodzenie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	bodzenie	bodzenia
D.	bodzenia	bodzeń
C.	bodzeniu	bodzeniom
B.	bodzenie	bodzenia
N.	bodzeniem	bodzeniami
Ms.	bodzeniu	bodzeniach
W.	bodzenie	bodzenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: bodący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	bodący	bodący	bodący	bodące	bodąca
D.	bodącego	bodącego	bodącego	bodącego	bodącej
C.	bodącemu	bodącemu	bodącemu	bodącemu	bodącej
B.	bodącego	bodącego	bodący	bodące	bodącą
N.	bodącym	bodącym	bodącym	bodącym	bodącą
Ms.	bodącym	bodącym	bodącym	bodącym	bodącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	bodący	bodący	bodące	bodące
D.	bodących	bodących	bodących	bodących
C.	bodącym	bodącym	bodącym	bodącym
B.	bodących	bodących	bodących	bodące
N.	bodącymi	bodącymi	bodącymi	bodącymi
Ms.	bodących	bodących	bodących	bodących

imiesłów przymiotnikowy bierny: bodziony

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	bodziony bodzony	bodziony bodzony	bodziony bodzony	bodzione bodzone	bodziona bodzona
D.	bodzionego bodzonego	bodzionego bodzonego	bodzionego bodzonego	bodzionego bodzonego	bodzionej bodzonej
C.	bodzionemu bodzonemu	bodzionemu bodzonemu	bodzionemu bodzonemu	bodzionemu bodzonemu	bodzionej bodzonej
B.	bodzionego bodzonego	bodzionego bodzonego	bodziony bodzony	bodzione bodzone	bodzioną bodzoną
N.	bodzionym bodzonym	bodzionym bodzonym	bodzionym bodzonym	bodzionym bodzonym	bodzioną bodzoną
Ms.	bodzionym bodzonym	bodzionym bodzonym	bodzionym bodzonym	bodzionym bodzonym	bodzionej bodzonej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	bodzeni	bodzeni	bodzione bodzone	bodzione bodzone
D.	bodzionych bodzonych	bodzionych bodzonych	bodzionych bodzonych	bodzionych bodzonych
C.	bodzionym bodzonym	bodzionym bodzonym	bodzionym bodzonym	bodzionym bodzonym
B.	bodzionych bodzonych	bodzionych bodzonych	bodzionych bodzonych	bodzione bodzone
N.	bodzionymi bodzonymi	bodzionymi bodzonymi	bodzionymi bodzonymi	bodzionymi bodzonymi
Ms.	bodzionych bodzonych	bodzionych bodzonych	bodzionych bodzonych	bodzionych bodzonych

odpowiednik aspektowy: ubóść

Składnia

bóść

KOGO

Data ostatniej modyfikacji: 19.06.2019