Chronologizacja
Pochodzenie
Czasownik dźwiękonaśladowczy od pac! imitującego odgłos uderzania, upadania.
1. dłonią
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne
Połączenia
- pacnąć dłonią, łapą
- pacnąć w czoło, w głowę, w pupę
Cytaty
|
- Te, kierowca, nie widzi ci się coś? - prowodyr przyskoczył znienacka z tyłu do Pawła i otwartą dłonią chciał pacnąć go w czubek głowy. źródło: NKJP: Piotr Krawczyk: Plamka światła, 1997 |
|
|
Delikatnie pacnął chłopca wielką łapą, ale to wystarczyło, by Kamyk przewrócił się na ziemię. źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Naznaczeni błękitem. Kamień na szczycie Kroniki Drugiego Kręgu. Księga I. cz 1, 2005 |
|
|
Ale robić bohatera z faceta, który własnego cienia się boi? Ze strachu muchy nie pacnie?! źródło: NKJP: Barbara Kosmowska: Hermańce, 2008 |
|
|
Pani Barbara pacnęła dłonią w stół. - Mirka! źródło: NKJP: Krystyna Boglar: Zobaczysz, że pewnego dnia..., 1996 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
pacnę |
pacniemy |
|||
| 2 os. |
pacniesz |
pacniecie |
|||
| 3 os. |
pacnie |
pacną |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
pacnąłem +(e)m pacnął |
pacnęłam +(e)m pacnęła |
pacnęłom +(e)m pacnęło |
pacnęliśmy +(e)śmy pacnęli |
pacnęłyśmy +(e)śmy pacnęły |
| 2 os. |
pacnąłeś +(e)ś pacnął |
pacnęłaś +(e)ś pacnęła |
pacnęłoś +(e)ś pacnęło |
pacnęliście +(e)ście pacnęli |
pacnęłyście +(e)ście pacnęły |
| 3 os. |
pacnął |
pacnęła |
pacnęło |
pacnęli |
pacnęły |
bezosobnik: pacnięto
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
pacnijmy |
|
| 2 os. |
pacnij |
pacnijcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
pacnąłbym bym pacnął |
pacnęłabym bym pacnęła |
pacnęłobym bym pacnęło |
pacnęlibyśmy byśmy pacnęli |
pacnęłybyśmy byśmy pacnęły |
| 2 os. |
pacnąłbyś byś pacnął |
pacnęłabyś byś pacnęła |
pacnęłobyś byś pacnęło |
pacnęlibyście byście pacnęli |
pacnęłybyście byście pacnęły |
| 3 os. |
pacnąłby by pacnął |
pacnęłaby by pacnęła |
pacnęłoby by pacnęło |
pacnęliby by pacnęli |
pacnęłyby by pacnęły |
bezosobnik: pacnięto by
bezokolicznik: pacnąć
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
pacnąwszy
gerundium: pacnięcie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | pacnięcie |
pacnięcia |
| D. | pacnięcia |
pacnięć |
| C. | pacnięciu |
pacnięciom |
| B. | pacnięcie |
pacnięcia |
| N. | pacnięciem |
pacnięciami |
| Ms. | pacnięciu |
pacnięciach |
| W. | pacnięcie |
pacnięcia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: pacnięty
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | pacnięty |
pacnięty |
pacnięty |
pacnięte |
pacnięta |
| D. | pacniętego |
pacniętego |
pacniętego |
pacniętego |
pacniętej |
| C. | pacniętemu |
pacniętemu |
pacniętemu |
pacniętemu |
pacniętej |
| B. | pacniętego |
pacniętego |
pacnięty |
pacnięte |
pacniętą |
| N. | pacniętym |
pacniętym |
pacniętym |
pacniętym |
pacniętą |
| Ms. | pacniętym |
pacniętym |
pacniętym |
pacniętym |
pacniętej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | pacnięci |
pacnięci |
pacnięte |
pacnięte |
| D. | pacniętych |
pacniętych |
pacniętych |
pacniętych |
| C. | pacniętym |
pacniętym |
pacniętym |
pacniętym |
| B. | pacniętych |
pacniętych |
pacniętych |
pacnięte |
| N. | pacniętymi |
pacniętymi |
pacniętymi |
pacniętymi |
| Ms. | pacniętych |
pacniętych |
pacniętych |
pacniętych |
odpowiednik aspektowy: pacać
Składnia
|
+ | pacnąć | + |
(KOGO | CO) +
(CZYM) +
(GDZIE)
|
2. o ziemię
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki
Cytaty
|
Beata leżała pod kocem i czytała, kiedy śnieżna kula pacnęła w okno. źródło: NKJP: Grażyna Plebanek: Dziewczyny z Portofino, 2005 |
|
|
Równocześnie, bez umawiania się, Anglik i Lidka przełożyli nogi przez balustradę i skoczyli w mrok, pacnęli o piasek dwa metry w dole, zebrali się i popędzili w ciemność. źródło: NKJP: Piotr Siemion: Niskie Łąki, 2000 |
|
|
Obrany ziemniak pacnął w wodę. Anna otarła twarz i sięgnęła po następny. źródło: NKJP: Małgorzata Saramonowicz: Sanatorium, 2005 |
|
|
Niewidoczny deszcz syknął w drzewach. Ogromna kropla wilgoci pacnęła ciężko na stare liście. źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Kronika wypadków miłosnych, 1974 |
|
|
- Wszystkie siadać! Damy jak na komendę pacnęły zadami o ziemię, a ludzie Feriego pospiesznie zaczęli zbierać ze stołów dowody tożsamości i składać je na stole prezydialnym. źródło: NKJP: Grzegorz Mathea: IV Rzeczpospolita, 2005 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
pacnę |
pacniemy |
|||
| 2 os. |
pacniesz |
pacniecie |
|||
| 3 os. |
pacnie |
pacną |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
pacnąłem +(e)m pacnął |
pacnęłam +(e)m pacnęła |
pacnęłom +(e)m pacnęło |
pacnęliśmy +(e)śmy pacnęli |
pacnęłyśmy +(e)śmy pacnęły |
| 2 os. |
pacnąłeś +(e)ś pacnął |
pacnęłaś +(e)ś pacnęła |
pacnęłoś +(e)ś pacnęło |
pacnęliście +(e)ście pacnęli |
pacnęłyście +(e)ście pacnęły |
| 3 os. |
pacnął |
pacnęła |
pacnęło |
pacnęli |
pacnęły |
bezosobnik: pacnięto
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
pacnijmy |
|
| 2 os. |
pacnij |
pacnijcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
pacnąłbym bym pacnął |
pacnęłabym bym pacnęła |
pacnęłobym bym pacnęło |
pacnęlibyśmy byśmy pacnęli |
pacnęłybyśmy byśmy pacnęły |
| 2 os. |
pacnąłbyś byś pacnął |
pacnęłabyś byś pacnęła |
pacnęłobyś byś pacnęło |
pacnęlibyście byście pacnęli |
pacnęłybyście byście pacnęły |
| 3 os. |
pacnąłby by pacnął |
pacnęłaby by pacnęła |
pacnęłoby by pacnęło |
pacnęliby by pacnęli |
pacnęłyby by pacnęły |
bezosobnik: pacnięto by
bezokolicznik: pacnąć
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
pacnąwszy
gerundium: pacnięcie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | pacnięcie |
pacnięcia |
| D. | pacnięcia |
pacnięć |
| C. | pacnięciu |
pacnięciom |
| B. | pacnięcie |
pacnięcia |
| N. | pacnięciem |
pacnięciami |
| Ms. | pacnięciu |
pacnięciach |
| W. | pacnięcie |
pacnięcia |
odpowiednik aspektowy: pacać
Składnia
|
+ | pacnąć | + |
(GDZIE)
|
3. farbą
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | ciapnąć |
Cytaty
|
Gdy stelaż był już gotowy, trzeba było pacnąć ścianę dookoła farbą. źródło: Internet: msz-n.mojabudowa.pl |
|
|
Remonty robił jeden robotnik, snuł się po piętrach z puszką farby, ślamazarnie i od niechcenia pacnął tu, pacnął tam źródło: Wojciech Albiński: Kalahari, 2012 (books.google.pl) |
|
|
Niedługo wyjdę w poszukiwaniu farby, którą pacnę całą szafkę. źródło: Internet: forum.haszysz.com |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
pacnę |
pacniemy |
|||
| 2 os. |
pacniesz |
pacniecie |
|||
| 3 os. |
pacnie |
pacną |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
pacnąłem +(e)m pacnął |
pacnęłam +(e)m pacnęła |
pacnęłom +(e)m pacnęło |
pacnęliśmy +(e)śmy pacnęli |
pacnęłyśmy +(e)śmy pacnęły |
| 2 os. |
pacnąłeś +(e)ś pacnął |
pacnęłaś +(e)ś pacnęła |
pacnęłoś +(e)ś pacnęło |
pacnęliście +(e)ście pacnęli |
pacnęłyście +(e)ście pacnęły |
| 3 os. |
pacnął |
pacnęła |
pacnęło |
pacnęli |
pacnęły |
bezosobnik: pacnięto
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
pacnijmy |
|
| 2 os. |
pacnij |
pacnijcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
pacnąłbym bym pacnął |
pacnęłabym bym pacnęła |
pacnęłobym bym pacnęło |
pacnęlibyśmy byśmy pacnęli |
pacnęłybyśmy byśmy pacnęły |
| 2 os. |
pacnąłbyś byś pacnął |
pacnęłabyś byś pacnęła |
pacnęłobyś byś pacnęło |
pacnęlibyście byście pacnęli |
pacnęłybyście byście pacnęły |
| 3 os. |
pacnąłby by pacnął |
pacnęłaby by pacnęła |
pacnęłoby by pacnęło |
pacnęliby by pacnęli |
pacnęłyby by pacnęły |
bezosobnik: pacnięto by
bezokolicznik: pacnąć
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
pacnąwszy
gerundium: pacnięcie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | pacnięcie |
pacnięcia |
| D. | pacnięcia |
pacnięć |
| C. | pacnięciu |
pacnięciom |
| B. | pacnięcie |
pacnięcia |
| N. | pacnięciem |
pacnięciami |
| Ms. | pacnięciu |
pacnięciach |
| W. | pacnięcie |
pacnięcia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: pacnięty
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | pacnięty |
pacnięty |
pacnięty |
pacnięte |
pacnięta |
| D. | pacniętego |
pacniętego |
pacniętego |
pacniętego |
pacniętej |
| C. | pacniętemu |
pacniętemu |
pacniętemu |
pacniętemu |
pacniętej |
| B. | pacniętego |
pacniętego |
pacnięty |
pacnięte |
pacniętą |
| N. | pacniętym |
pacniętym |
pacniętym |
pacniętym |
pacniętą |
| Ms. | pacniętym |
pacniętym |
pacniętym |
pacniętym |
pacniętej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | pacnięci |
pacnięci |
pacnięte |
pacnięte |
| D. | pacniętych |
pacniętych |
pacniętych |
pacniętych |
| C. | pacniętym |
pacniętym |
pacniętym |
pacniętym |
| B. | pacniętych |
pacniętych |
pacniętych |
pacnięte |
| N. | pacniętymi |
pacniętymi |
pacniętymi |
pacniętymi |
| Ms. | pacniętych |
pacniętych |
pacniętych |
pacniętych |
Składnia
|
+ | pacnąć | + |
CO +
(CZYM)
|