UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

typ

Chronologizacja

1688, Kart XVII-XVIII

Pochodzenie

fr. type

z łac. typus < gr. týpos 'uderzenie pozostawiające po sobie ślad'

1. samochodu

Definicja

grupa osób lub przedmiotów, mających określone wspólne cechy, charakterystyczne tylko dla nich i odróżniające je od innych grup

Noty o użyciu

Używane jako nazwa jednej z kategorii systematyki obiektów w w różnych dyscyplinach naukowych, np. w botanice, zoologii, psychologii. Szczegółowego objaśnienia znaczenia należy szukać w publikacjach z zakresu odpowiedniej dyscypliny naukowej.

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Relacje znaczeniowe

synonimy:

model

Połączenia

nowy, stary jeden; ten sam typ; niektóre, główne, podstawowe typy; typ charakterologiczny, fizyczny, psychiczny; różne typy czegoś
typ człowieka, dziewczyny, kobiety, mężczyzny; okrętu, samolotu, samochodu; pracy
samochód, urządzenie jakiegoś typu
ktoś/coś w typie kogoś/czegoś
wszelkiego typu

Cytaty

	Mógł stworzyć o wiele więcej dzieł właśnie w typie literatury średniowiecznej, ale niestety zjadły go polityka i po prostu lenistwo. źródło: NKJP: Tadeusz Kwiatkowski: Panopticum, 1995
	Pogrążony w głębokiej żałobie ojciec wykorzystał wszystkie swoje znajomości, by typ czołgu, w którym zginął Gero, został nazwany imieniem chłopca. Odtąd Gero, zamiast chodzić po ziemi, będzie rył ją stalowymi gąsienicami. źródło: NKJP: Daniel Odija: Kronika umarłych, 2010
	Patrzyłam na to wszystko z odrobiną zawodowej ciekawości - w końcu chowano zupełnie obojętną mi osobę, a każda tego typu uroczystość jest niewątpliwie spektaklem [...]. źródło: NKJP: Hanna Kowalewska:Tego lata w Zawrociu, 2008
	Wielkie samochody klasy S są bardzo ciężkie. Ważą aż 2115 kilogramów, a dla porównania wiele dużych samochodów typu sedan nie przekracza 1800 kilogramów. źródło: NKJP: William M. Carley: Wibrujące mercedesy, Gazeta Wyborcza, 1995-06-19
	Trzęsienia ziemi wywołują dwa główne typy fal: pierwotne i wtórne. źródło: NKJP: Nowy system ostrzeże Japończyków przed wstrząsami, Gazeta Ubezpieczeniowa, 2006-02-14

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	typ	typy
D.	typu	typów
C.	typowi	typom
B.	typ	typy
N.	typem	typami
Ms.	typie	typach
W.	typie	typy

Składnia

typ

(KOGO/CZEGO)

2. społecznika

Definicja

osoba mająca cechy charakterystyczne dla kogoś, o kim mówi się, używając następującego rzeczownika

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka

Połączenia

typ społecznika; naukowca, uczonego; chłopczycy

Cytaty

[...] będzie do niego zniechęcać twierdząc, że to bardziej typ społecznika niż prezydenta państwa.

źródło: NKJP: Agnieszka Kublik: Początek kampanii prezydenckiej..., Gazeta Wyborczam 1995-05-18

Co prawda pani profesor kusi mnie asystenturą, ale to nie dla mnie. Nie jestem typem naukowca, chcę sama tworzyć.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Sprawa Niny S., 2009

- Kto by mógł się po pani spodziewać, że kiedyś była typem chłopczycy? - Znajomi twierdzą, że i wtedy byłam na swój sposób dziewczęca, ale kompletnie nie przywiązywałam wagi do tego jak wyglądam i co mam na sobie. Chodziłam w ciężkich butach, słuchałam ciężkiej muzyki heavy metalowej.

źródło: NKJP: Bohdan Gadomski: Niepoprawna optymistka, Express Ilustrowany, 2001-10-04

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	typ	typy
D.	typu	typów
C.	typowi	typom
B.	typ	typy
N.	typem	typami
Ms.	typie	typach
W.	typie	typy

Składnia

typ

KOGO

3. podejrzany

Definicja

pot. pejorat.

mężczyzna nieznany mówiącemu i budzący jego negatywne uczucia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka płeć

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia osób wchodzących w relacje międzyludzkie

Połączenia

nieprzyjemny, odrażający, podejrzany, ponury typ; typ spod ciemnej gwiazdy

Cytaty

Prosto do kryminału w Wadowicach odwieźli policjanci typa, który wraz z kolegą „dokonał czynnej napaści” na funkcjonariuszy na ul. Piłsudskiego w Chełmku.

źródło: NKJP: Jednym zdaniem, Gazeta Krakowska, 2004-02-21

Przy szkołach często kręcą się podejrzane typy, np. handlujący narkotykami i innymi środkami odurzającymi, czy też osoby, które mogą w jakiś inny sposób zrobić dzieciom krzywdę

źródło: NKJP: Strażnicy do szkoły, Dziennik Zachodni, 2003-08-29

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	typ	typowie	ndepr
M.	typ	typy	depr
D.	typa	typów
C.	typowi	typom
B.	typa	typów
N.	typem	typami
Ms.	typie	typach
W.	typie	typowie	ndepr
W.	typie	typy	depr

4. w sporcie

Definicja

czyjeś przewidywanie dotyczące wyniku rywalizacji sportowej lub innej o podobnym charakterze

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Połączenia

moje, twoje typy
typy na finał, na mecz; na najbliższą kolejkę (ekstraklasy); na wybory

Cytaty

	O typy na najbliższą kolejkę poprosiliśmy właśnie trenera zespołu z Klikuszowej, Marka Pranicę. DUNAJEC Ostrowsko - BYSTRY Nowe Bystre (godzina 14). - Zapowiada się na ciekawe widowisko. Dunajec celuje w mistrza. Zapewne będzie chciał sobie powetować niepowodzenie z Joradanem, źródło: NKJP: Typy Pranicy, Gazeta Krakowska, 2002-08-23
	Pana typ na wynik Lecha? Będzie remis. Bramkowy. Ktoś gola musi strzelić. źródło: NKJP: Jacek Kmiecik: Feyenoord w kryzysie, poznaniacy mają dużą szansę, Dziennik Zachodni, 2008-12-17
	Pierwsza kolejka została storpedowana przez aurę. Wszystkie Wasze typy przechodzą oczywiście na mecz z Włókniarzem 13 kwietnia. Tymczasem my czekamy na typy wyniku niedzielnego spotkania w Bydgoszczy z Polonią. źródło: NKJP: Pierwsza runda przełożona, Dziennik Polski, 2004-04-01
	Proszę więc o Pana typy w wyborach do europarlamentu. Jaka będzie kolejność partii? źródło: NKJP: Jarosław Flis: Polska polityka jest coraz bliżej tsunami, Polska The Times, 2013-04-27

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	typ	typy
D.	typu	typów
C.	typowi	typom
B.	typ	typy
N.	typem	typami
Ms.	typie	typach
W.	typie	typy

Inne uwagi

Zwykle lm

Składnia

typ

(na CO)

5. w sztuce

Definicja

film. lit.

postać w literaturze, teatrze lub filmie, przedstawiona jako pozbawiona cech indywidualnych, a mająca jedynie cechy schematyczne, wspólne dla postaci występujących w twórczości określonego autora lub w określonym gatunku literackim albo filmowym

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka

Cytaty

Kobiety„ to inteligentna i błyskotliwa komedia o sile babskiej przyjaźni i istocie kobiecości w XXI wieku, oparta na filmie Georga Cukora z 1939 roku i sztuce Clare Boothe z 1936 roku. [...] Mężczyźni w ich świecie przedstawieni są barwnie i z rozmachem, a jednak nie pojawiają się na ekranie ani razu. Podziwiamy za to całą galerię typów kobiecych : od postfeministycznych baby-boomers, przez kobiety po menopauzie, aż po pokwitające nastolatki.

źródło: NKJP: Dziennik Polski, 2008-10-09

Najsilniej przykuwał uwagę Janusz Kłosiński jako Orgon, ale chyba włożył w swą rolę za dużo serca, stworzył wspaniałą kreację zazdrosnego męża, zbyt pogłębioną psychologicznie w swych reakcjach, zanadto przypominającą typy komediowe, a miała to być po prostu rozśmieszająca prymitywnymi odruchami kukiełka.

źródło: NKJP: e-teatr.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	typ	typy
D.	typu	typów
C.	typowi	typom
B.	typ	typy
N.	typem	typami
Ms.	typie	typach
W.	typie	typy

Składnia

typ

JAKI

Frazeologizmy

ktoś/coś jest w czyimś typie
ten typ tak ma
w typie

Data ostatniej modyfikacji: 25.05.2016