UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

odmiana

Chronologizacja

XV w., Bańk
Od 1398 r. otmiana

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	odmiana	odmiany
D.	odmiany	odmian

C.	odmianie	odmianom
B.	odmianę	odmiany
N.	odmianą	odmianami
Ms.	odmianie	odmianach
W.	odmiano	odmiany

Pochodzenie

Rzeczownik odczasownikowy od przedrostkowego odmieni(a)ć, który oparty jest na psł. *měna 'zmiana, zamiana'; zob. mienić się.

1. losu

Definicja

zmiana jakiegoś stanu, sytuacji, czegoś, co było wcześniej

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

jakaś, mała, miła, nagła, radykalna, szczególna odmiana
odmiana losu, pogody, warunków, życia
nadzieja, szansa na odmianę
tęsknota za odmianą
odmiana nastąpiła
szukać odmiany
ulec odmianie
coś oznacza odmianę
czekać, liczyć na odmianę

Cytaty

	[...] program ma także na celu zaktywizowanie dorosłych mieszkańców i zachęcenie młodzieży do częstszego korzystania z roweru. Taka odmiana wyjdzie na zdrowie tym wszystkim, którzy prowadzą siedzący tryb życia i wiele godzin spędzają przy biurkach, przed telewizorem lub komputerem. źródło: NKJP: R. Nadaj: Płońsk miejscem rowerowej bazy, Tygodnik Ciechanowski, 2006-09-18
	Baku pulsowało życiem, było dla wiejskich nędzarzy ucieczką, okazją do cudownej odmiany złego losu. źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Dobre miejsce do umierania, 2005
	Niskie dochody osób starszych nie sprzyjają wyjściom do kawiarni, a te mogą być miłą odmianą od codziennego, szarego życia [...]. źródło: NKJP: (naj): Wesołe jest życie staruszka... w Elblągu, Dziennik Bałtycki, 2009-03-06
	Po szczęśliwej odmianie pogody nastąpiło drugie ważne wydarzenie [...]. źródło: NKJP: Marian Brandys: Z panem Biegankiem w Abisynii, 1962

Składnia

odmiana

CZEGO

2. muzyki

Definicja

jedna z wielu postaci, w jakich występuje dana rzecz lub zjawisko

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

ciekawa, lokalna, nowa, pewna, skrajna odmiana
odmiana ateizmu, chrześcijaństwa, epikureizmu, faszyzmu; języka; choroby, grypy, raka; bilarda, boksu, hokeja, koszykówki, narciarstwa, siatkówki, wspinaczki; muzyki, rocka, tanga; kombi, pandy, sedana, samochodu; kwarcu, tynku
wariant i odmiana

Cytaty

	Międzynarodowa Federacja Piłki Siatkowej wprowadziła siatkówkę dla niskich. [...] Nowa odmiana siatkówki nie ma jeszcze oficjalnej nazwy. źródło: NKJP: Tylko dla niskich, Dziennik Polski, 2002-09-23
	Newschool freeskiing, czy też inaczej nowa szkoła freestyle'u narciarskiego, to niewątpliwie ekstremalna odmiana narciarstwa. źródło: NKJP: Leszek Będkowski: Narty 2006, 2005
	[...] dziewiętnastowieczny polski język familijny, reprezentujący jedną z potocznych odmian ówczesnego języka, nie był dotychczas szczegółowo charakteryzowany. źródło: NKJP: Marceli Olma: Listy Zofii Kraszewskiej (żony) do Józefa Ignacego Kraszewskiego. Perspektywy badawcze, prasa, 2008
	W sobotę na Rynku Starego Miasta legendarny saksofonista [...] zagra w towarzystwie [...] jednego z najlepszych perkusistów bigbandowych. Ich spotkanie nie jest przypadkowe. Obaj zajmują się klasycznymi odmianami jazzu. źródło: NKJP: jj: Klasycy swingu, 2001

Składnia

odmiana

CZEGO

3. ziemniaka

Definicja

bot. zool.

jednostka klasyfikacji stosowana w systematyce roślin i zwierząt, w hierarchii niższa od podgatunku, a wyższa od formy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt

Połączenia

amerykańska, angielska, polska...; rzadka odmiana; inne, niektóre, krajowe, nowe, odporne, poszczególne, różne, stare, wczesne, wszelkie, wszystkie, zagraniczne odmiany; odmiany chronione, hodowlane, jadalne, macierzyste, mieszańcowe
odmiana idared, ligol, early geneva, szampion...
odmiany drzew, krzewów, nasion, owoców, pszenicy, roślin, zbóż, ziemniaka; norki, pstrąga, rekinów, wąglika, wirusa...
gatunki i odmiany
liczba, większość; badania, ocena, ochrona (prawna), uprawa; kolekcje, lista, rejestr, rejestracja; autorzy, hodowcy, twórcy; bulwy, nasiona; odporność, wartość (gospodarcza) odmian

Cytaty

Położona na Morzu Bałtyckim i należąca do Estonii wyspa [...] jest jednym z kilku miejsc w Europie, gdzie schronienie znalazła europejska odmiana norki.

źródło: NKJP: (SN): Twierdza norek, Dziennik Polski - Nauka, 2002-03-14

[...] polskie odmiany uprawne słynęły w Europie i na świecie, np. odmiana uprawna buraka cukrowego pastewnego, odmiany uprawne różnych gatunków traw, warzyw czy ostatnio pszenżyta.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 23.04.2003

Naukowcy zidentyfikowali dwa geny odpowiedzialne za rzadką odmianę popularnej postaci cukrzycy [...].

źródło: NKJP: Cukrzyca, Gazeta Wyborcza, 1996-12-06

Składnia

odmiana

CZEGO

4.a w gramatyce

Definicja

występowanie wyrazów w różnych formach ściśle określonych co do ich liczby i kształtu przez reguły gramatyczne właściwe danemu językowi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język

Relacje znaczeniowe

synonimy:

fleksja, odmiennia

Połączenia

odmiana przymiotnikowa
odmiana wyrazów; czasownika, liczebnika, przymiotnika, rzeczownika, zaimka; nazw geograficznych, nazwisk
typy odmiany
odmiana przez przypadki
kłopoty z odmianą

Cytaty

	[...] normy gramatyczne w języku polskim przewidują, że jest odmiana męskoosobowa i rzeczowa. źródło: NKJP: Sprawozdanie z 29. posiedzenia Senatu RP w dniu 29 listopada 2002 r.
	Jeszcze tylko raz, w listopadzie, sprawa ulic trafiła pod obrady radnych, kiedy to językoznawcy wskazali, że dopuszczalna jest odmiana nazwiska Goetz. źródło: NKJP: Zofia Sitarz: Kłopotliwe ulice, Dziennik Polski, 2001-02-15
	Cechą odmiany czasownika były aspekty wyrażające czynność dokonaną lub niedokonaną, bez względu na odniesienie czasowe. źródło: NKJP: Witold Tyloch: Dzieje ksiąg Starego Testamentu: szkice z krytyki biblijnej, 1994
	[...] w przypadku Włoszczowej zdarzyła się sytuacja, że prof. Doroszewski nie sprawdził w źródłach i w swoim „Słowniku poprawnej polszczyzny” zaproponował odmianę przymiotnikową. źródło: NKJP: Większość ma rację, Dziennik Polski, 1999-10-25
	W krótkich, dobrych jakościowo filmach profesor Miodek opowiada o najczęściej spotykanych błędach językowych oraz kłopotliwych w odmianie i stosowaniu wyrazach. źródło: NKJP: MW: Ojczyzna Polszczyzna, Enter, 2003

Składnia

	+	odmiana	+	CZEGO + (przez CO)
	+	odmiana	+	JAKA

4.b czasownika

Definicja

zestaw form danego wyrazu utworzonych zgodnie z zasadami gramatyki

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język

Relacje znaczeniowe

synonimy:

paradygmat

Połączenia

odmiana czasownika (jeść), rodzajnika...
tabele z odmianą

Cytaty

	Węgier [...] zmagał się przez cały czas z rafami języka polskiego. [...] „No bo weźmy chociażby odmianę czasownika ”jeść„. Ja jem, no dobrze, ale dalej? Ty jesz, my jemy, wy jecie - powiadał [...], łącząc w wymowie zaimek z czasownikiem. - Oni ją? Jacy oni, jaką ją!” źródło: NKJP: Janina Kumaniecka: Saga rodu Słonimskich, 2003
	Dzieło obejmuje zarówno słownictwo charakterystyczne tylko dla gwary orawskiej, jak i wyrazy wspólne dla niej i języka literackiego. Po raz pierwszy w Polsce w tym słowniku zastosowano natomiast odmianę wyrazów, dzięki czemu może być on traktowany jako gwarowy słownik ortograficzny. źródło: NKJP: By Orawianie się nie pogubili, Dziennik Polski, 2003-05-25
	Tabela przedstawia odmianę rodzajnika nieokreślonego i końcówkę przymiotnika po rodzajniku. źródło: NKJP: Katarzyna Sklepik: Gazeta Młodych, Gazeta Poznańska, 2002-04-22
	[...] przez cały weekend ślęczałem nad tabelami z odmianą czasowników. źródło: NKJP: Sylwia Piechówka: „Hydraulika ze znajomością islandzkiego przyjmę natychmiast”, Dziennik Polski, 2008-01-08

Składnia

odmiana

CZEGO

5. na sierści

Definicja

zootechn.

wrodzona biała plama na sierści zwierzęcia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwierzęta domowe i hodowlane

Cytaty

Najczęściej występuje maść kasztanowata z dużymi odmianami, ale spotyka się również inne maści.

źródło: NKJP: Internet

Koń z pozoru srokaty może okazać się osobnikiem jednomaścistym z rozległymi odmianami i odwrotnie - odmiany mogą okazać się nie do końca ujawniającą się srokacizną.

źródło: Marta Pasternak: Charakterystyka umaszczenia koni rasy huculskiej z uwzględnieniem aspektów genetycznych, Wiadomości Zootechniczne, 2013 (wz.iz.edu.pl)

Frazeologizmy

dla odmiany
na odmianę I

Data ostatniej modyfikacji: 14.05.2026