UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

pętlica

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. pętlica
pętlice
D. pętlicy
pętlic
C. pętlicy
pętlicom
B. pętlicę
pętlice
N. pętlicą
pętlicami
Ms. pętlicy
pętlicach
W. pętlico
pętlice

Pochodzenie

Zob. pętla

1. ze sznura

Definicja

obręcz wykonana z jakiegoś materiału, którą można zacisnąć

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości materii ➔ kształty i figury

Relacje znaczeniowe

synonimy:  pętla

Cytaty

Konie nagle szarpnęły, pętlica zdusiła gardziel skazańca i zwaliła go na ziemię.

źródło: NKJP: Internet

[...] zarzucił powróz na drzewo, ja podniosłem za nogi, gdyż pętlica nie sięgała, a Sosnowski w tym momencie założył pętlicę [...].

źródło: NKJP: Internet

2. tramwajowa

Definicja

daw. 
pętla (w komunikacji miejskiej)

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA ➔ Transport ➔ transport lądowy

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA ➔ Najbliższe środowisko życia człowieka ➔ miasto

Relacje znaczeniowe

synonimy:  pętla

Cytaty

Wczasach mojej młodości tramwaje w Krakowie były dwukierunkowe, to znaczy miały stanowisko motorniczego na obydwu końcach wagonu. Nie było wówczas zbyt wielu pętli tramwajowych, tylko tor kończył się ślepo [...]. Funkcjonowały te mijanki jeszcze długo [...], chociaż pierwsza tzw. pętlica tramwajowa, na Salwatorze, powstała już 1913 roku!

źródło: NKJP: Stary tramwaj, Dziennik Polski, 2003-07-19

Zdarzyły się dwa wykolejenia wozów - jeden przy Oszczepowej na pętlicy, drugi przy Al. Kościuszki róg Zielonej.

źródło: NKJP: Zima na drogach i ulcach, Dziennik Łódzki, 1967-12-19 (bc.wimbp.lodz.pl)

3. naszycie

Definicja

książk. 
ozdobne naszycie lub element zapięcia o kolistym kształcie

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA ➔ Ubranie ➔ ozdoby i dodatki

Cytaty

[...] drzwi otworzyły się i na ganek wyszedł mężczyzna w czarnej, sukiennej czamarce z pętlicami.

źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Złoty pociąg, 2006

Calmin oddał jej pochodnię i drżącymi z niecierpliwości palcami rozpiął pętlice kaftana, a potem ostrożnie zdjął zbroję z haka.

źródło: NKJP: Iwona Surmik: Talizman złotego smoka, 2002

- Zapomniałam o wyjeździe do Mentui - przyznała Lyl i zaczęła przepychać obciągnięte materiałem guziki przez ciasne pętlice.

źródło: NKJP: Iwona Surmik: Ostatni smok, 2005

Białe sporządzone z sukna spodnie (portki) zdobione parzenicami w formie czerwonych pętlic - podobne do ozdób na mundurach honwedów - wpuszczano do wysokich butów, również na węgierską modę.

źródło: NKJP: Internet

Dla Górali Babiogórskich charakterystyczne były parzenice z zielonej taśmy, mające kształt trójlistnej pętlicy.

źródło: Internet: Beskid Żywiecki. Przewodnik, 2012 (books.google.pl)

Data ostatniej modyfikacji: 06.06.2019
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json