Chronologizacja
Pochodzenie
1. płakać
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | ktoś roni łzy, płakać, skwierczeć | |
| antonimy: | śmiać się |
Cytaty
|
Patrzyła na kogoś długo i kocio, a kiedy widziała, że to spojrzenie chwyciło, zaczynała się śmiać i prosiła: „Daj dwa szylingi na taxi”. Wujek Wally dawał zawsze. Nalewał jej whisky, łzawił się, uśmiechał. źródło: NKJP: Ryszard Kapuściński: Wojna futbolowa, 1978 |
|
|
[...] ja widzę tu tylko komiczność, kwiczałem wtedy i nieomal łzawiłem się ze śmiechu. źródło: Internet: prawda2.info |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
łzawię się |
łzawimy się |
|||
| 2 os. |
łzawisz się |
łzawicie się |
|||
| 3 os. |
łzawi się |
łzawią się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
łzawiłem się +(e)m się łzawił |
łzawiłam się +(e)m się łzawiła |
łzawiłom się +(e)m się łzawiło |
łzawiliśmy się +(e)śmy się łzawili |
łzawiłyśmy się +(e)śmy się łzawiły |
| 2 os. |
łzawiłeś się +(e)ś się łzawił |
łzawiłaś się +(e)ś się łzawiła |
łzawiłoś się +(e)ś się łzawiło |
łzawiliście się +(e)ście się łzawili |
łzawiłyście się +(e)ście się łzawiły |
| 3 os. |
łzawił się |
łzawiła się |
łzawiło się |
łzawili się |
łzawiły się |
bezosobnik: łzawiono się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się łzawił będę się łzawić |
będę się łzawiła będę się łzawić |
będę się łzawiło będę się łzawić |
będziemy się łzawili będziemy się łzawić |
będziemy się łzawiły będziemy się łzawić |
| 2 os. |
będziesz się łzawił będziesz się łzawić |
będziesz się łzawiła będziesz się łzawić |
będziesz się łzawiło będziesz się łzawić |
będziecie się łzawili będziecie się łzawić |
będziecie się łzawiły będziecie się łzawić |
| 3 os. |
będzie się łzawił będzie się łzawić |
będzie się łzawiła będzie się łzawić |
będzie się łzawiło będzie się łzawić |
będą się łzawili będą się łzawić |
będą się łzawiły będą się łzawić |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
łzawmy się |
|
| 2 os. |
łzaw się |
łzawcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
łzawiłbym się bym się łzawił |
łzawiłabym się bym się łzawiła |
łzawiłobym się bym się łzawiło |
łzawilibyśmy się byśmy się łzawili |
łzawiłybyśmy się byśmy się łzawiły |
| 2 os. |
łzawiłbyś się byś się łzawił |
łzawiłabyś się byś się łzawiła |
łzawiłobyś się byś się łzawiło |
łzawilibyście się byście się łzawili |
łzawiłybyście się byście się łzawiły |
| 3 os. |
łzawiłby się by się łzawił |
łzawiłaby się by się łzawiła |
łzawiłoby się by się łzawiło |
łzawiliby się by się łzawili |
łzawiłyby się by się łzawiły |
bezosobnik: łzawiono by się
bezokolicznik: łzawić się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
łzawiąc się
gerundium: łzawienie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | łzawienie się |
łzawienia się |
| D. | łzawienia się |
łzawień się |
| C. | łzawieniu się |
łzawieniom się |
| B. | łzawienie się |
łzawienia się |
| N. | łzawieniem się |
łzawieniami się |
| Ms. | łzawieniu się |
łzawieniach się |
| W. | łzawienie się |
łzawienia się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: łzawiący się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | łzawiący się |
łzawiący się |
łzawiący się |
łzawiące się |
łzawiąca się |
| D. | łzawiącego się |
łzawiącego się |
łzawiącego się |
łzawiącego się |
łzawiącej się |
| C. | łzawiącemu się |
łzawiącemu się |
łzawiącemu się |
łzawiącemu się |
łzawiącej się |
| B. | łzawiącego się |
łzawiącego się |
łzawiący się |
łzawiące się |
łzawiącą się |
| N. | łzawiącym się |
łzawiącym się |
łzawiącym się |
łzawiącym się |
łzawiącą się |
| Ms. | łzawiącym się |
łzawiącym się |
łzawiącym się |
łzawiącym się |
łzawiącej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | łzawiący się |
łzawiący się |
łzawiące się |
łzawiące się |
| D. | łzawiących się |
łzawiących się |
łzawiących się |
łzawiących się |
| C. | łzawiącym się |
łzawiącym się |
łzawiącym się |
łzawiącym się |
| B. | łzawiących się |
łzawiących się |
łzawiących się |
łzawiące się |
| N. | łzawiącymi się |
łzawiącymi się |
łzawiącymi się |
łzawiącymi się |
| Ms. | łzawiących się |
łzawiących się |
łzawiących się |
łzawiących się |
2. o oczach
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne
Cytaty
|
Rozdział trzeci. Przy którego czytaniu oczy się łzawią jak przy obieraniu cebuli. źródło: NKJP: Kornel Makuszyński: Szaleństwa Panny Ewy, 1957 |
|
|
Przez parę lat męczyło mnie ciągłe zapalenie spojówek. Oczy piekły i łzawiły się. źródło: Internet: sanktuariumzabawa.pl |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
łzawię się |
łzawimy się |
|||
| 2 os. |
łzawisz się |
łzawicie się |
|||
| 3 os. |
łzawi się |
łzawią się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
łzawiłem się +(e)m się łzawił |
łzawiłam się +(e)m się łzawiła |
łzawiłom się +(e)m się łzawiło |
łzawiliśmy się +(e)śmy się łzawili |
łzawiłyśmy się +(e)śmy się łzawiły |
| 2 os. |
łzawiłeś się +(e)ś się łzawił |
łzawiłaś się +(e)ś się łzawiła |
łzawiłoś się +(e)ś się łzawiło |
łzawiliście się +(e)ście się łzawili |
łzawiłyście się +(e)ście się łzawiły |
| 3 os. |
łzawił się |
łzawiła się |
łzawiło się |
łzawili się |
łzawiły się |
bezosobnik: łzawiono się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się łzawił będę się łzawić |
będę się łzawiła będę się łzawić |
będę się łzawiło będę się łzawić |
będziemy się łzawili będziemy się łzawić |
będziemy się łzawiły będziemy się łzawić |
| 2 os. |
będziesz się łzawił będziesz się łzawić |
będziesz się łzawiła będziesz się łzawić |
będziesz się łzawiło będziesz się łzawić |
będziecie się łzawili będziecie się łzawić |
będziecie się łzawiły będziecie się łzawić |
| 3 os. |
będzie się łzawił będzie się łzawić |
będzie się łzawiła będzie się łzawić |
będzie się łzawiło będzie się łzawić |
będą się łzawili będą się łzawić |
będą się łzawiły będą się łzawić |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
łzawmy się |
|
| 2 os. |
łzaw się |
łzawcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
łzawiłbym się bym się łzawił |
łzawiłabym się bym się łzawiła |
łzawiłobym się bym się łzawiło |
łzawilibyśmy się byśmy się łzawili |
łzawiłybyśmy się byśmy się łzawiły |
| 2 os. |
łzawiłbyś się byś się łzawił |
łzawiłabyś się byś się łzawiła |
łzawiłobyś się byś się łzawiło |
łzawilibyście się byście się łzawili |
łzawiłybyście się byście się łzawiły |
| 3 os. |
łzawiłby się by się łzawił |
łzawiłaby się by się łzawiła |
łzawiłoby się by się łzawiło |
łzawiliby się by się łzawili |
łzawiłyby się by się łzawiły |
bezosobnik: łzawiono by się
bezokolicznik: łzawić się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
łzawiąc się
gerundium: łzawienie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | łzawienie się |
łzawienia się |
| D. | łzawienia się |
łzawień się |
| C. | łzawieniu się |
łzawieniom się |
| B. | łzawienie się |
łzawienia się |
| N. | łzawieniem się |
łzawieniami się |
| Ms. | łzawieniu się |
łzawieniach się |
| W. | łzawienie się |
łzawienia się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: łzawiący się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | łzawiący się |
łzawiący się |
łzawiący się |
łzawiące się |
łzawiąca się |
| D. | łzawiącego się |
łzawiącego się |
łzawiącego się |
łzawiącego się |
łzawiącej się |
| C. | łzawiącemu się |
łzawiącemu się |
łzawiącemu się |
łzawiącemu się |
łzawiącej się |
| B. | łzawiącego się |
łzawiącego się |
łzawiący się |
łzawiące się |
łzawiącą się |
| N. | łzawiącym się |
łzawiącym się |
łzawiącym się |
łzawiącym się |
łzawiącą się |
| Ms. | łzawiącym się |
łzawiącym się |
łzawiącym się |
łzawiącym się |
łzawiącej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | łzawiący się |
łzawiący się |
łzawiące się |
łzawiące się |
| D. | łzawiących się |
łzawiących się |
łzawiących się |
łzawiących się |
| C. | łzawiącym się |
łzawiącym się |
łzawiącym się |
łzawiącym się |
| B. | łzawiących się |
łzawiących się |
łzawiących się |
łzawiące się |
| N. | łzawiącymi się |
łzawiącymi się |
łzawiącymi się |
łzawiącymi się |
| Ms. | łzawiących się |
łzawiących się |
łzawiących się |
łzawiących się |
odpowiednik aspektowy: załzawić się