UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

koszyczek

Chronologizacja

1564, SPXVI

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. koszyczek
koszyczki
D. koszyczka
koszyczków
C. koszyczkowi
koszyczkom
B. koszyczek
koszyczki
N. koszyczkiem
koszyczkami
Ms. koszyczku
koszyczkach
W. koszyczku
koszyczki

Pochodzenie

Zob. kosz 1a

1. mały koszyk

Definicja

mały koszyk

Cytaty

1.a pojemnik

Definicja

mały koszyk - pojemnik używany do noszenia lub przechowywania czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka sprzęty domowe i przedmioty codziennego użytku

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  koszyk

Połączenia

  • świąteczny; druciany, plastikowy, wiklinowy koszyczek; koszyczek wielkanocny; pleciony
  • wyplatać koszyczek

Cytaty

Branko przyniósł nam koszyczek z chlebem, suchą kiełbasę, słony ser i butelkę wina.

źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Za kurtyną mroku. Zabawa w chowanego, 1995

Stół był jeszcze wczorajszy, ale zamiast chleba codziennego Gerta postawiła koszyczek ze słodką babką, pokrojoną na grube kromki.

źródło: NKJP: Marian Pankowski: Fara na Pomorzu, 1997

W wiklinowych koszyczkach z przykryciem trzymamy przykładowo igły, nici oraz inne przybory krawieckie.

źródło: NKJP: (PAW): Pudła i kartony, Dziennik Zachodni, 2005-09-29

1.b zawartość

Definicja

to, co znajduje się w koszyczku - pojemniku

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka sprzęty domowe i przedmioty codziennego użytku

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  koszyk

Połączenia

  • koszyczek malin, truskawek

Cytaty

Niestety chętnych do kupienia grzybów wcale nie jest wielu. Wpływa to na ceny – późnym popołudniem, kiedy szansa na sprzedanie ich maleje, spory koszyczek grzybów można kupić już za 5 złotych.

źródło: NKJP: Halina Szuberska: Urodzaj na grzyby, Głos Wielkopolski, 2004-09-11

Za zebranie koszyczka truskawek Marek dostaje złotówkę.

źródło: NKJP: (aga): Nie wszyscy młodzi pabianiczanie leniuchują w czasie wakacji, Express Ilustrowany, 2002-06-29

U niego owoce wcześnie dojrzewają pod rozłożoną na polu agrowłókniną. Wczoraj w gospodarstwie Molów zebrano 200 koszyczków .

źródło: NKJP: Bądź słodka, truskawko..., Dziennik Polski, 2008-06-20

2. fryzura

Definicja

fryzura zrobiona z upiętych dookoła głowy warkoczy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Pielęgnacja ciała czynności związane z pielęgnacją ciała i ich efekty

Cytaty

Na głowie miałam biały czepek wiązany pod brodą, a włosy fryzjerka uczesała mi w warkoczyki, splecione w koszyczek.

źródło: NKJP: (ANA): Robię za tło, Gazeta Wrocławska, 2005-02-07 -

W szkole obowiązywał zakaz malowania i noszenia biżuterii. Paznokcie musiały być krótko obcięte, strój stonowany, włosy upięte w koszyczek, czyli dwa podpięte warkoczyki.

źródło: NKJP: Agata Bochenek: Lekkość motyla w paczce, Wieści Podwarszawskie, 2005-05-01

Lniane włosy rozdzielone pośrodku, zaplecione w warkocze, ułożone są w koszyczek, prawy warkocz podpięty pod lewy przy lewym uchu, lewy pod prawy, przy prawym.

źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Złodziejka pamięci, 1998

3. kwiatowy

Definicja

bot. 
kwiatostan, w którym kwiaty są gęsto osadzone na szypułce - części łodygi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin budowa i funkcjonowanie roślin

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  kwiatostan

Połączenia

  • koszyczek kwiatowy
  • koszyczki kwiatów

Cytaty

Latem ze środka rozety, na zredukowanej łodydze wyrasta pojedynczy, mający 7-10 cm średnicy koszyczek o słomiastych, białawych płatkach (listkach okrywy). Koszyczki zamykają się na noc i w pochmurne dni.

źródło: NKJP: Eugeniusz Radziul: Ogrodowe pasje, 2009

Roślina szybko się rozkrzewia, koszyczki kwiatów mają średnicę od 4 do 5 cm, zdarzają się też odmiany pełne, igiełkowe, przypominające chryzantemy.

źródło: NKJP: Nagietek upiększa i leczy, Dziennik Polski, 2002-07-31

Nawet rumianek i mięta mogą szkodzić, gdy jesteśmy uczuleni na pyłki roślin. U alergików mogą bowiem wystąpić objawy uczulenia po spożyciu preparatów ziołowych przygotowanych z [...] koszyczków roślin.

źródło: NKJP: Agnieszka Grzelak: Czy zioła mogą szkodzić?, Dziennik Zachodni, 2009-06-17

4. figura taneczna

Definicja

choreog. 
figura taneczna, polegająca na tworzeniu podwójnego koła i trzymaniu się za skrzyżowane ręce

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny rozrywka

Cytaty

Jeszcze wszyscy tańczyli, jak wodzirej wodził. Para za parą, kółeczko, para w prawo, para w lewo, koszyczek, dziewczyny do środeczka, dziewczyny wybierają!

źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Kamień na kamieniu, 2008

W pewnym momencie w walcu pojawiły się figury, takie jak koszyczek, wspólne kółeczko, korowód par za parą, przejście partnerów do przodu o kilka partnerek do innej partnerki, mostek i inne.

źródło: Kazimierz Trzaska: Folklor Taneczny Północno-Wschodniego Mazowsza, 2014 (imit.org.pl)

– Na początku zabawy jednak pełna kultura – zastrzega. – Po jednej stronie sali panie, po drugiej panowie. Pan kłaniał się, prosił ją do tańca. Po chwili krzyczę: cała sala tańczy! Proszę państwa, jedziemy! Kółeczka, koszyczki, węże, szajba!

źródło: Internet: wodzirej.karpik.eu

5. pszczoły

Definicja

pszcz. 
zagłębienie na tylnej nodze pszczoły, w którym składany jest pyłek kwiatowy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt owady

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

Cytaty

Gdy koszyczki na obu odnóżach napełnią się i zaczynają wyglądać jak wypchane siatki z zakupami, pszczoła wraca do ula i oddaje pożytek pszczole magazynierce. Zawartość koszyczka (obnóże) ulega fermentacji i przekształca się w pierzgę, która jest jednym z głównych pokarmów młodych pszczół.

źródło: NKJP: Internet

Sposób gromadzenia pyłku na odnóżach decyduje o zaliczaniu pszczoły miodnej do grupy tzw. „nogozbieraczek”. Ale nie wszystkie owady zbierające pyłek posiadają koszyczki.

źródło: NKJP: Edyta T.: Pszczelarstwo, 2009-04-29

Data ostatniej modyfikacji: 21.11.2019
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json