UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kręciołek

Chronologizacja

1955, M. Brandys, Wyprawa do oflagu, books.google.pl
Niepewne poświadczenie w znaczeniu 'rzęsokrążek': 1900, Kosmos, t. 25, books.google.pl

Pochodzenie

Zob. kręcić

1. przedmiot

Definicja

pot. 
przedmiot poruszający się wokół własnej osi lub po okręgu albo taki, którego jakiś element porusza się w ten sposób

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka sprzęty domowe i przedmioty codziennego użytku

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny budowa urządzeń i maszyn

Relacje znaczeniowe

synonimy:  kręcioł

Cytaty

Kręciołek na wiatr to fajny pomysł na zabawkę do pokoju dziecka albo na balkon czy taras. Delikatne podmuchy wiatru poruszają kręciołkiem i jest fajny efekt.

źródło: Internet: youtube.com

Widzicie kręciołek dla kota? Taka większa wersja kręciołka dla chomika.

źródło: Internet: rudomi.pl

Wybrałem tę wędkę z uwagi na nie za mały i nie za duży ciężar, no i kręciołek z wolnym biegiem. Czy to dobry wybór?

źródło: Internet: haczyk.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kręciołek
kręciołki
D. kręciołka
kręciołków
C. kręciołkowi
kręciołkom
B. kręciołek
kręciołki
N. kręciołkiem
kręciołkami
Ms. kręciołku
kręciołkach
W. kręciołku
kręciołki

2. maszyna licząca

Definicja

pot. 
używane dawniej metalowe urządzenie mechaniczne z korbką służące do wykonywania obliczeń

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny rodzaje urządzeń i maszyn

KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie

Cytaty

Ściepę miejską trzeba zrobić, żeby mieli w Ratuszu na czym liczyć, bo dotychczasowe popisy rachmistrzowskie naszej władzy sprawiają, że włos się jeży na głowie. [...] Sprawa jest dość oczywista: nie mają kręciołka. Nawet jeżeli nikt nie umiałby się nim dzisiaj posługiwać, to taka maszynka ważyła kilkanaście kilogramów. Stuknąć się nią w głowę i od razu coś zaświta.

źródło: Internet: opowiecie.info

Ja dobrze liczę na papierze i w głowie. Całe lata liczyłem też na starych maszynach na korbkę, tzw. kręciołkach. Korzystaliśmy z nich, kiedy pracowałem w Domach Towarowych Centrum. To były maszyny: dzwonek dzwonił, przesuwało się suwaki... Coś niesamowitego!

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kręciołek
kręciołki
D. kręciołka
kręciołków
C. kręciołkowi
kręciołkom
B. kręciołek
kręciołki
N. kręciołkiem
kręciołkami
Ms. kręciołku
kręciołkach
W. kręciołku
kręciołki

Odesłania

Zob. też:

liczydło

3. zabawa

Definicja

zabawa ruchowa wywodząca się ze średniowiecza, której uczestnicy kolejno pochylają się, dotykając głową czubka wbitego w ziemię kijka i w w tej pozycji obracają się kilkakrotnie wokół niego, po czym biegną w kierunku drugiego takiego kijka, aby nałożyć na niego obręcz

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny gry i zabawy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  kręcioł
hiperonimy:  zabawa

Cytaty

Była zabawa w kręciołka, skoki na piłce, łowienie rybek na czas, rzuty do kosza, bieg z balonem między kolanami, ubieranie hokeisty i strzelanie goli.

źródło: Internet: bibliotekamlodych.blogspot.com

W wigilię św. Jana w Kotowicach urządzono prawdziwą sobótkę [...]. Obecni mogli przyglądać się walce ogniowej boga dnia Swaroga z bogiem nocy Welesem, a na koniec pobiesiadować, wziąć udział w biegu Jaryły, biegu z panną i zabawie w kręciołka.

źródło: Internet: zgzm.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kręciołek
kręciołki
D. kręciołka
kręciołków
C. kręciołkowi
kręciołkom
B. kręciołka
kręciołki
N. kręciołkiem
kręciołkami
Ms. kręciołku
kręciołkach
W. kręciołku
kręciołki

Inne uwagi

Zwykle lp

4. rajd samochodowy

Definicja

wyścig, którego uczestnicy pokonują samochodem trasę z licznymi zakrętami

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport dyscypliny, imprezy i rozgrywki sportowe

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport lądowy

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  rajd

Cytaty

Jedną z atrakcji jest kręciołek [...]. Kto wykona zadanie najszybciej i bezbłędnie, otrzymuje palmę pierwszeństwa. Uważam, że kręciołki to jest bardzo dobra propozycja dla młodych kierowców. Zamiast szaleć na drogach publicznych mogą spróbować swoich sił na placu, gdzie nikomu nie zagrażają.

źródło: NKJP: Paweł Wodniak: Zapatrzył się na Kuliga, Gazeta Krakowska, 2004-07-22

Zapraszamy na pierwszy kręciołek bocheński o puchar Starosty bocheńskiego i Burmistrza miasta Bochni. Impreza rajdowa odbędzie się 27 września [...].

źródło: Internet: powiat.bochnia.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kręciołek
kręciołki
D. kręciołka
kręciołków
C. kręciołkowi
kręciołkom
B. kręciołek
kręciołki
N. kręciołkiem
kręciołkami
Ms. kręciołku
kręciołkach
W. kręciołku
kręciołki
Data ostatniej modyfikacji: 05.11.2019
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json