Chronologizacja
Na podstawie indeksu haseł.
Pochodzenie
Zob. mienić (się) (< psł. *měna 'zmiana, zamiana')
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
ATEMATYCZNY
Połączenia
- zmieniać barwy, brzmienie, charakter, kolor, płeć, rozmiar, skład, strukturę, wartość, wygląd, wysokość, zakres; kierunek, kolejność, położenie, pozycję, trasę, układ; czas, miejsce, oprocentowanie, termin; definicję, nazwę, treść, temat, zapis; dyrektywę, konstytucję, prawo, przepisy, rozporządzenie, uchwałę, ustawę, ustrój; plan, program; decyzję, pogląd, stanowisko, ton, zdanie; reguły, sposób (robienia czegoś), tryb, warunki, zasady; biegi (w samochodzie), kanał (w telewizorze); adres, pracę, siedzibę; ludzi; rzeczywistość, system, sytuację, świat, życie; coś zmienia właściciela; coś niewiele zmienia; nie zmienia faktu, że...
- ciągle, często, kilkakrotnie, wielokrotnie; nagle, szybko; całkowicie, dowolnie, istotnie, radykalnie, zasadniczo zmieniać
- zmieniać kogoś/coś jak rękawiczki
- chcieć, móc, musieć, nie mieć zamiaru, potrafić, próbować, zamierzać; można, trzeba, wolno zmieniać
Cytaty
|
W końcu XIX w. kapitalizm zmienia swe oblicze; od wolnej konkurencji przechodzi do systemu monopolistycznego, a jego dążenia ekspansjonistyczne osiągają punkt szczytowy. źródło: NKJP: Janusz Pajewski: Historia powszechna 1871–1918, 1994 |
|
|
Droga zmienia kierunek na pn.-zach. i biegnie wśród lasu. źródło: NKJP: Krystyna Malik, Raciborska Maria (red.): Przewodnik po Polsce, 1996 |
|
|
Pynia wzięła z apteczki watę, wodę utlenioną i zaczęła zmieniać mu opatrunek. źródło: NKJP: Marek Miller: Pierwszy milion..., 1999 |
|
|
Król raz po raz zmieniał ministrów, ale nikt nie mógł zaradzić nieszczęściu. źródło: NKJP: Jan Brzechwa: Akademia pana Kleksa, 1946 |
|
|
XVIII wieku pałac wielokrotnie zmieniał właścicieli. źródło: NKJP: Maria Irena Kwiatkowska, Marek Kwiatkowski, Krzysztof Wesołowski: Znane i nieznane: rezydencje, ludzie, wydarzenia, 2001 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
zmieniam |
zmieniamy |
|||
| 2 os. |
zmieniasz |
zmieniacie |
|||
| 3 os. |
zmienia |
zmieniają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zmieniałem +(e)m zmieniał |
zmieniałam +(e)m zmieniała |
zmieniałom +(e)m zmieniało |
zmienialiśmy +(e)śmy zmieniali |
zmieniałyśmy +(e)śmy zmieniały |
| 2 os. |
zmieniałeś +(e)ś zmieniał |
zmieniałaś +(e)ś zmieniała |
zmieniałoś +(e)ś zmieniało |
zmienialiście +(e)ście zmieniali |
zmieniałyście +(e)ście zmieniały |
| 3 os. |
zmieniał |
zmieniała |
zmieniało |
zmieniali |
zmieniały |
bezosobnik: zmieniano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę zmieniał będę zmieniać |
będę zmieniała będę zmieniać |
będę zmieniało będę zmieniać |
będziemy zmieniali będziemy zmieniać |
będziemy zmieniały będziemy zmieniać |
| 2 os. |
będziesz zmieniał będziesz zmieniać |
będziesz zmieniała będziesz zmieniać |
będziesz zmieniało będziesz zmieniać |
będziecie zmieniali będziecie zmieniać |
będziecie zmieniały będziecie zmieniać |
| 3 os. |
będzie zmieniał będzie zmieniać |
będzie zmieniała będzie zmieniać |
będzie zmieniało będzie zmieniać |
będą zmieniali będą zmieniać |
będą zmieniały będą zmieniać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
zmieniajmy |
|
| 2 os. |
zmieniaj |
zmieniajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zmieniałbym bym zmieniał |
zmieniałabym bym zmieniała |
zmieniałobym bym zmieniało |
zmienialibyśmy byśmy zmieniali |
zmieniałybyśmy byśmy zmieniały |
| 2 os. |
zmieniałbyś byś zmieniał |
zmieniałabyś byś zmieniała |
zmieniałobyś byś zmieniało |
zmienialibyście byście zmieniali |
zmieniałybyście byście zmieniały |
| 3 os. |
zmieniałby by zmieniał |
zmieniałaby by zmieniała |
zmieniałoby by zmieniało |
zmienialiby by zmieniali |
zmieniałyby by zmieniały |
bezosobnik: zmieniano by
bezokolicznik: zmieniać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
zmieniając
gerundium: zmienianie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | zmienianie |
zmieniania |
| D. | zmieniania |
zmieniań |
| C. | zmienianiu |
zmienianiom |
| B. | zmienianie |
zmieniania |
| N. | zmienianiem |
zmienianiami |
| Ms. | zmienianiu |
zmienianiach |
| W. | zmienianie |
zmieniania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: zmieniający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | zmieniający |
zmieniający |
zmieniający |
zmieniające |
zmieniająca |
| D. | zmieniającego |
zmieniającego |
zmieniającego |
zmieniającego |
zmieniającej |
| C. | zmieniającemu |
zmieniającemu |
zmieniającemu |
zmieniającemu |
zmieniającej |
| B. | zmieniającego |
zmieniającego |
zmieniający |
zmieniające |
zmieniającą |
| N. | zmieniającym |
zmieniającym |
zmieniającym |
zmieniającym |
zmieniającą |
| Ms. | zmieniającym |
zmieniającym |
zmieniającym |
zmieniającym |
zmieniającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | zmieniający |
zmieniający |
zmieniające |
zmieniające |
| D. | zmieniających |
zmieniających |
zmieniających |
zmieniających |
| C. | zmieniającym |
zmieniającym |
zmieniającym |
zmieniającym |
| B. | zmieniających |
zmieniających |
zmieniających |
zmieniające |
| N. | zmieniającymi |
zmieniającymi |
zmieniającymi |
zmieniającymi |
| Ms. | zmieniających |
zmieniających |
zmieniających |
zmieniających |
imiesłów przymiotnikowy bierny: zmieniany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | zmieniany |
zmieniany |
zmieniany |
zmieniane |
zmieniana |
| D. | zmienianego |
zmienianego |
zmienianego |
zmienianego |
zmienianej |
| C. | zmienianemu |
zmienianemu |
zmienianemu |
zmienianemu |
zmienianej |
| B. | zmienianego |
zmienianego |
zmieniany |
zmieniane |
zmienianą |
| N. | zmienianym |
zmienianym |
zmienianym |
zmienianym |
zmienianą |
| Ms. | zmienianym |
zmienianym |
zmienianym |
zmienianym |
zmienianej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | zmieniani |
zmieniani |
zmieniane |
zmieniane |
| D. | zmienianych |
zmienianych |
zmienianych |
zmienianych |
| C. | zmienianym |
zmienianym |
zmienianym |
zmienianym |
| B. | zmienianych |
zmienianych |
zmienianych |
zmieniane |
| N. | zmienianymi |
zmienianymi |
zmienianymi |
zmienianymi |
| Ms. | zmienianych |
zmienianych |
zmienianych |
zmienianych |
odpowiednik aspektowy: zmienić
Składnia
|
+ | zmieniać | + |
KOGO/CO
|