UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ślepek

ślepko
rzadziej ślipek

Chronologizacja

1 połowa XVII w., Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ślepek
ślepki
D. ślepka
ślepków
C. ślepkowi
ślepkom
B. ślepek
ślepki
N. ślepkiem
ślepkami
Ms. ślepku
ślepkach
W. ślepku
ślepki

Inne uwagi

Zwykle lm

Pochodzenie

Zob. ślepy

1. ekspresywnie:

Warianty

  • ślepko
  • rzadziej ślipek

Cytaty

1.a oko zwierzęcia

Definicja

ekspresywnie o ślepiu - oku zwierzęcia

Noty o użyciu

Używane także w postaci ślipek; wariant ten ma przeważnie charakter potoczny, ale jest także używany w celu podkreślenia nacechowania ekspresywnego wypowiedzi lub w stylizacji gwarowej.

Warianty

  • ślepko
  • rzadziej ślipek

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ślep, ślepie, ślepię, ślepsko, ślepuch
hiperonimy:  oko

Cytaty

Szczeniak, piszcząc, toczył się jak bura kulka za Kryzą, do którego czuł specjalną sympatię. Batura pochwycił go i przyłożył mu lornetkę do ślepków.

źródło: NKJP: Edmund Niziurski: Księga urwisów, 1954

U stóp dębu leżało spore pisklę [...]. Rwało się z rąk człowieka, kwiliło żałośnie, jego ślepki błyskały przerażeniem.

źródło: NKJP: Bernard Konarski: Legendarny dąb z Sianowa, Zielone Brygady. Pismo Ekologów, 1999-09-01

Jamniczka łypie na mnie brązowym ślepkiem i zastanawia się pewnie nad tym, jak mi wyrwać z ręki kawałek „śląskiej”.

źródło: Internet: rybka1967.wordpress.com

– Tabuś – z historii o świstakach opowiadanej mi w dzieciństwie przez mamę – to marmotka zaadaptowana ze stoku wschodniego. Ma sparaliżowane łapki i ślepe ślipki, i wacianą głowę, i nie ma języka.

źródło: NKJP: Magda Huzarska-Szumiec: Od Horowitza do Kuryluk, Gazeta Krakowska, 2005-06-28

1.b oko człowieka

Definicja

pot. 
ekspresywnie o ślepiu - oku człowieka

Noty o użyciu

Używane także w postaci ślipek; wariant ten ma przeważnie charakter potoczny, ale jest także używany w celu podkreślenia nacechowania ekspresywnego wypowiedzi lub w stylizacji gwarowej.

Warianty

  • ślepko
  • rzadziej ślipek

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego części ciała, elementy i substancje składowe

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ślepie, ślepię, ślepsko
hiperonimy:  oko

Cytaty

Wyjmij tę belkę ze swoich czerwonych ślepków, marksistowski kłamco. Może przestaniesz wtedy szukać źdźbła w oczach innych?

źródło: NKJP: Internet

[...] ja dmuchałem jedną świeczkę, a mama swoich nie miała, bo tata powiedział, że miejsca na torcie by zabrakło, i jak to powiedział, to uciekł do kuchni, ale przy drzwiach dogonił go kapeć mamy. Przez parę dni miał dziwny kolor pod prawym ślepkiem.

źródło: NKJP: Ewa Pałczyńska-Winek: Oskar i reszta, 2007

Przy wyjściu natykam się na ojca Magdy i Jolę, jego drugą żonę, i wysłuchuję porcji pochwał i zachwytów, dzidziuś rośnie jak na drożdżach, kapitalna pyzula, takie sprytne ślipki, do Magdy nie jest podobna, do ciebie też nie, taka jaśniutka blondyneczka.

źródło: NKJP: Ewa Nowacka: Małe kochanie, wielka miłość, 1997

Data ostatniej modyfikacji: 02.10.2019
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json