Chronologizacja
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | puryzm |
puryzmy |
|
| D. | puryzmu |
puryzmów |
|
| C. | puryzmowi |
puryzmom |
|
| B. | puryzm |
puryzmy |
|
| N. | puryzmem |
puryzmami |
|
| Ms. | puryzmie |
puryzmach |
|
| W. | puryzmie |
puryzmy |
Inne uwagi
Zwykle lp
Pochodzenie
1. językowy
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język
Połączenia
- puryzm językowy
Cytaty
|
Puryzm w leksyce - czasami przesadnie stojący na straży jej czystości - występował przeciwko zapożyczeniom, kalkom językowym, jak i neologizmom, o ile nie były tworzone zgodnie z rodzimym systemem słowotwórczym [...]. źródło: Jerzy Rusek: Dzieje Słowian w świetle leksyki, 2002 (books.google.pl) |
|
|
Pokazując piękno i bogactwo polszczyzny, pani profesor [...] przestrzegała [...] jednocześnie przed nadmiernym puryzmem. źródło: NKJP: Henryka Wach-Malicka: Pożegnanie. Nasza pani profesor, Dziennik Zachodni, 2010-07-16 |
|
|
Powinnością polonisty jest z jednej strony walka z przejawami niepoprawności językowej i niechlujstwa językowego, z drugiej – wystrzeganie się puryzmu. źródło: NKJP: Mariola Michalska: W trosce o kulturę słowa, Wychowawca, 2006-02 |
|
|
Puryzm językowy jest tak samo denerwujący, jak notoryczne łamanie zasad. źródło: NKJP: Bezcenne dobro języka ojczystego, Forum Stanisława Michalkiewicza, 2010-01-21 |
2. prawny
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | purytanizm |
Połączenia
- puryzm prawny
Cytaty
|
„Nie wierzę w Boga” w ustach ateisty to wyraz puryzmu metodologicznego, wierności zasadom i intelektualnej oraz moralnej uczciwości. źródło: NKJP: Internet |
|
|
[...] nie należy stosować jakiegoś ścisłego puryzmu prawnego co do działalności ustawodawczej, ponieważ trzeba pewne problemy własnościowe na ziemiach zachodnich w miarę możności rozstrzygnąć. źródło: NKJP: Sprawozdanie z 22. posiedzenia Senatu RP część 1, wersja robocza |
|
|
Puryzm moralny zakładał nieuczestniczenie w dokonującej się demoralizacji. źródło: NaGłos, 1990 (books.google.pl) |
3. malarski
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka sztuki plastyczne
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka prądy, kierunki i kategorie artystyczne
Cytaty
|
Na początku dwudziestolecia międzywojennego [...] pojawia się na gruncie francuskim [...] abstrakcyjny kierunek w sztuce - tzw. puryzm. Twórcami tego kierunku są dwaj artyści: malarz Ama Ozenfant i znany architekt szwajcarskiego pochodzenia [...] zwany Le Corbusier. źródło: Sztuka i Krytyka, 1952 (books.google.pl) |
|
|
To samo spustoszenie, które w zakresie koloru wywoływał impresjonizm, w zakresie formy wywołały kierunki abstrakcjonizujące - futuryzm, w znacznej części kubizm, puryzm, [...] formizm. źródło: NKJP: Nowa droga plastyki polskiej, Mieczysław Porębski, Myśl Współczesna, 1953 |
|
|
Ewa Łunkiewicz była jedyną w Polsce malarką, uprawiającą w latach trzydziestych puryzm, w jego autentycznym i klasycznym wydaniu. źródło: Poezja, 1967 (books.google.pl) |
|
|
Gdy siedzieli [...] ramię w ramię przy sztalugach, próbowali wyrazić dążenia puryzmu, malując proste przedmioty, takie jak książka na gzymsie kominka, wazon, karafka, gitara. źródło: Anthony Flint: Le Corbusier. Architekt jutra, 2017 (books.google.pl) |
4. konserwatorski
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka sztuki plastyczne
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka prądy, kierunki i kategorie artystyczne
Cytaty
|
W końcu pierwszej połowy XIX w. konserwacja zabytków została zdominowana przez doktrynę puryzmu, której głównym reprezentantem był Eugène Emanuel Viollet-le-Duc [...]. źródło: Franciszek Midura: Społeczna opieka nad zabytkami, 2004 (books.google.pl) |
|
|
Działalność zwolenników puryzmu szła w kierunku oczyszczania zabytków architektonicznych z nawarstwień stylowych późniejszych epok, stwarzając poważne niebezpieczeństwo dla zachowania wielu dzieł sztuki. źródło: Rocznik Biblioteki Polskiej Akademii Nauk w Krakowie, 1957 (books.google.pl) |
|
|
Przeciwnicy puryzmu [...] propagowali historyczną konserwację, nieinterwencję i poszanowanie autentyzmu zabytków. źródło: Maria Ludwika Lewicka: Zasady konserwacji architektury, 2015 (Iwona Liżewska (red.), Zabytek zadbany. Co to znaczy?) |
5. wnętrza
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka sztuki plastyczne
CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo rodzaje budowli i ich cechy
Cytaty
|
Puryzm [...] miał tworzyć pełne eleganckiej i oszczędnej prostoty czyste formy. źródło: Anna Mielnik: Współczesne tendencje minimalistyczne, Przestrzeń i Forma, 2015 (pif.zut.edu.pl) |
|
|
[...] przez wiele lat niepodzielnie królował minimalizm ubierany w różne style. Od ascetycznego i niemal sterylnego puryzmu, przez powściągliwość stylu skandynawskiego, po surowe lofty. źródło: Internet: stalacjebudowlane.pl |
|
|
[...] najbardziej rzuca się w oczy [...] absolutny puryzm zastosowany we wnętrzu. Znajdziemy w nim jedynie to, co jest potrzebne, żadnych zbędnych elementów. źródło: Internet: domiporta.pl |