UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

rywalizować

Chronologizacja

1846, Bańk

Pochodzenie

fr. rivaliser

może niem. rivalisieren

1. o medal

Definicja

starać się zdobyć pierwszeństwo w czymś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport czynności związane ze sportem

Relacje znaczeniowe

synonimy:  spółzawodniczyć

Połączenia

  • rywalizować o awans, o czwarte miejsce, o dominację, o fotel prezydenta, o głosy wyborców; o klienta; o laur, o medal, o miano najlepszego, o miejsce, o mistrzostwo, o nagrodę, o palmę pierwszeństwa, o pierwszeństwo, o prawo, o puchar, o punkty, o tytuł, o władzę, o wpływy, o wygraną, o czyjeś względy; o zwycięstwo
  • rywalizować z drużyną, z gospodarzami, z kolegami, z konkurentami, z mężczyznami, z rówieśnikami, z zawodnikami, z zespołami; z Ameryką, z Wielką Brytanią
  • rywalizować w biegach, w jakichś konkurencjach, w eliminacjach, w finale...

Cytaty

Włodzimski rywalizuje o rękę pięknej Heleny Starkowskiej z niejakim Potkowskim, urzędnikiem magistrackim [...].

źródło: NKJP: Mariusz Urbanek: Kisielewscy: Jan August, Zygmunt, Stefan, Wacek, 2006

Wydaje się, że uczelnie rywalizują o kandydatów na studentów. Jeżeli nie zaoferują atrakcyjnych kierunków i form kształcenia, przegrają.

źródło: NKJP: Kazimierz Netka: Wybierali studia, które dadzą pracę, Dziennik Bałtycki, 2009-03-23

Oddzielna miłość matki i ojca do dziecka nie tylko nie zaspokaja jego potrzeby miłości, ale może nawet głęboko ranić dziecko. Ma to miejsce szczególnie wówczas, kiedy rodzice skłóceni ze sobą rywalizują o uczucia dziecka.

źródło: NKJP: Józef Augustyn SJ: Integracja seksualna - Przewodnik w poznawaniu i kształtowaniu własnej seksualności, 1993

[...] komisja konkursowa wyłoniła zespoły, które będą rywalizowały między sobą o miano najlepszego.

źródło: NKJP: (ec): Scena pod basztą, wjazd za zgodą, Dziennik Łódzki, 2005-05-25

Większość uczestników zabawy stanowiły panie i dziewczęta. Rywalizowano między innymi w skoku w dal.

źródło: NKJP: WISZ DOSZ PIT: Słoneczne strony, Gazeta Poznańska, 2003-08-25

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rywalizuję
rywalizujemy
2 os. rywalizujesz
rywalizujecie
3 os. rywalizuje
rywalizują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rywalizowałem
+(e)m rywalizował
rywalizowałam
+(e)m rywalizowała
rywalizowałom
+(e)m rywalizowało
rywalizowaliśmy
+(e)śmy rywalizowali
rywalizowałyśmy
+(e)śmy rywalizowały
2 os. rywalizowałeś
+(e)ś rywalizował
rywalizowałaś
+(e)ś rywalizowała
rywalizowałoś
+(e)ś rywalizowało
rywalizowaliście
+(e)ście rywalizowali
rywalizowałyście
+(e)ście rywalizowały
3 os. rywalizował
rywalizowała
rywalizowało
rywalizowali
rywalizowały

bezosobnik: rywalizowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę rywalizował
będę rywalizować
będę rywalizowała
będę rywalizować
będę rywalizowało
będę rywalizować
będziemy rywalizowali
będziemy rywalizować
będziemy rywalizowały
będziemy rywalizować
2 os. będziesz rywalizował
będziesz rywalizować
będziesz rywalizowała
będziesz rywalizować
będziesz rywalizowało
będziesz rywalizować
będziecie rywalizowali
będziecie rywalizować
będziecie rywalizowały
będziecie rywalizować
3 os. będzie rywalizował
będzie rywalizować
będzie rywalizowała
będzie rywalizować
będzie rywalizowało
będzie rywalizować
będą rywalizowali
będą rywalizować
będą rywalizowały
będą rywalizować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rywalizujmy
2 os. rywalizuj
rywalizujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rywalizowałbym
bym rywalizował
rywalizowałabym
bym rywalizowała
rywalizowałobym
bym rywalizowało
rywalizowalibyśmy
byśmy rywalizowali
rywalizowałybyśmy
byśmy rywalizowały
2 os. rywalizowałbyś
byś rywalizował
rywalizowałabyś
byś rywalizowała
rywalizowałobyś
byś rywalizowało
rywalizowalibyście
byście rywalizowali
rywalizowałybyście
byście rywalizowały
3 os. rywalizowałby
by rywalizował
rywalizowałaby
by rywalizowała
rywalizowałoby
by rywalizowało
rywalizowaliby
by rywalizowali
rywalizowałyby
by rywalizowały

bezosobnik: rywalizowano by

bezokolicznik: rywalizować

imiesłów przysłówkowy współczesny: rywalizując

gerundium: rywalizowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rywalizowanie
rywalizowania
D. rywalizowania
rywalizowań
C. rywalizowaniu
rywalizowaniom
B. rywalizowanie
rywalizowania
N. rywalizowaniem
rywalizowaniami
Ms. rywalizowaniu
rywalizowaniach
W. rywalizowanie
rywalizowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: rywalizujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. rywalizujący
rywalizujący
rywalizujący
rywalizujące
rywalizująca
D. rywalizującego
rywalizującego
rywalizującego
rywalizującego
rywalizującej
C. rywalizującemu
rywalizującemu
rywalizującemu
rywalizującemu
rywalizującej
B. rywalizującego
rywalizującego
rywalizujący
rywalizujące
rywalizującą
N. rywalizującym
rywalizującym
rywalizującym
rywalizującym
rywalizującą
Ms. rywalizującym
rywalizującym
rywalizującym
rywalizującym
rywalizującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. rywalizujący
rywalizujący
rywalizujące
rywalizujące
D. rywalizujących
rywalizujących
rywalizujących
rywalizujących
C. rywalizującym
rywalizującym
rywalizującym
rywalizującym
B. rywalizujących
rywalizujących
rywalizujących
rywalizujące
N. rywalizującymi
rywalizującymi
rywalizującymi
rywalizującymi
Ms. rywalizujących
rywalizujących
rywalizujących
rywalizujących

Składnia

bez ograniczeń + rywalizować +
z KIM + (o CO)
Rzpl + rywalizować +
(o CO)
bez ograniczeń + rywalizować +
(między sobą) + (o CO)

2. być porównywalnym

Definicja

być porównywalnym z czymś innym pod jakimś względem

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Cytaty

Stroje te zainspirowane zostały subkulturą rockową. Odznaczają się one lekkością i zwiewnością, a przy tym kontrastami kolorystycznymi. Ognista czerwień rywalizuje z żywą zielenią.

źródło: NKJP: AND BIN EDA MWE: Z Wielkopolski południowej, Gazeta Poznańska, 2005-03-29

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rywalizuję
rywalizujemy
2 os. rywalizujesz
rywalizujecie
3 os. rywalizuje
rywalizują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rywalizowałem
+(e)m rywalizował
rywalizowałam
+(e)m rywalizowała
rywalizowałom
+(e)m rywalizowało
rywalizowaliśmy
+(e)śmy rywalizowali
rywalizowałyśmy
+(e)śmy rywalizowały
2 os. rywalizowałeś
+(e)ś rywalizował
rywalizowałaś
+(e)ś rywalizowała
rywalizowałoś
+(e)ś rywalizowało
rywalizowaliście
+(e)ście rywalizowali
rywalizowałyście
+(e)ście rywalizowały
3 os. rywalizował
rywalizowała
rywalizowało
rywalizowali
rywalizowały

bezosobnik: rywalizowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę rywalizował
będę rywalizować
będę rywalizowała
będę rywalizować
będę rywalizowało
będę rywalizować
będziemy rywalizowali
będziemy rywalizować
będziemy rywalizowały
będziemy rywalizować
2 os. będziesz rywalizował
będziesz rywalizować
będziesz rywalizowała
będziesz rywalizować
będziesz rywalizowało
będziesz rywalizować
będziecie rywalizowali
będziecie rywalizować
będziecie rywalizowały
będziecie rywalizować
3 os. będzie rywalizował
będzie rywalizować
będzie rywalizowała
będzie rywalizować
będzie rywalizowało
będzie rywalizować
będą rywalizowali
będą rywalizować
będą rywalizowały
będą rywalizować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rywalizujmy
2 os. rywalizuj
rywalizujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rywalizowałbym
bym rywalizował
rywalizowałabym
bym rywalizowała
rywalizowałobym
bym rywalizowało
rywalizowalibyśmy
byśmy rywalizowali
rywalizowałybyśmy
byśmy rywalizowały
2 os. rywalizowałbyś
byś rywalizował
rywalizowałabyś
byś rywalizowała
rywalizowałobyś
byś rywalizowało
rywalizowalibyście
byście rywalizowali
rywalizowałybyście
byście rywalizowały
3 os. rywalizowałby
by rywalizował
rywalizowałaby
by rywalizowała
rywalizowałoby
by rywalizowało
rywalizowaliby
by rywalizowali
rywalizowałyby
by rywalizowały

bezosobnik: rywalizowano by

bezokolicznik: rywalizować

imiesłów przysłówkowy współczesny: rywalizując

gerundium: rywalizowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rywalizowanie
rywalizowania
D. rywalizowania
rywalizowań
C. rywalizowaniu
rywalizowaniom
B. rywalizowanie
rywalizowania
N. rywalizowaniem
rywalizowaniami
Ms. rywalizowaniu
rywalizowaniach
W. rywalizowanie
rywalizowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: rywalizujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. rywalizujący
rywalizujący
rywalizujący
rywalizujące
rywalizująca
D. rywalizującego
rywalizującego
rywalizującego
rywalizującego
rywalizującej
C. rywalizującemu
rywalizującemu
rywalizującemu
rywalizującemu
rywalizującej
B. rywalizującego
rywalizującego
rywalizujący
rywalizujące
rywalizującą
N. rywalizującym
rywalizującym
rywalizującym
rywalizującym
rywalizującą
Ms. rywalizującym
rywalizującym
rywalizującym
rywalizującym
rywalizującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. rywalizujący
rywalizujący
rywalizujące
rywalizujące
D. rywalizujących
rywalizujących
rywalizujących
rywalizujących
C. rywalizującym
rywalizującym
rywalizującym
rywalizującym
B. rywalizujących
rywalizujących
rywalizujących
rywalizujące
N. rywalizującymi
rywalizującymi
rywalizującymi
rywalizującymi
Ms. rywalizujących
rywalizujących
rywalizujących
rywalizujących

Składnia

Rznieżywotny + rywalizować +
z CZYM
Data ostatniej modyfikacji: 14.08.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json