UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

pysznić się

Chronologizacja

2 połowa XIV w., SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. pysznię się
pysznimy się
2 os. pysznisz się
pysznicie się
3 os. pyszni się
pysznią się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. pyszniłem się
+(e)m się pysznił
pyszniłam się
+(e)m się pyszniła
pyszniłom się
+(e)m się pyszniło
pyszniliśmy się
+(e)śmy się pysznili
pyszniłyśmy się
+(e)śmy się pyszniły
2 os. pyszniłeś się
+(e)ś się pysznił
pyszniłaś się
+(e)ś się pyszniła
pyszniłoś się
+(e)ś się pyszniło
pyszniliście się
+(e)ście się pysznili
pyszniłyście się
+(e)ście się pyszniły
3 os. pysznił się
pyszniła się
pyszniło się
pysznili się
pyszniły się

bezosobnik: pyszniono się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się pysznił
będę się pysznić
będę się pyszniła
będę się pysznić
będę się pyszniło
będę się pysznić
będziemy się pysznili
będziemy się pysznić
będziemy się pyszniły
będziemy się pysznić
2 os. będziesz się pysznił
będziesz się pysznić
będziesz się pyszniła
będziesz się pysznić
będziesz się pyszniło
będziesz się pysznić
będziecie się pysznili
będziecie się pysznić
będziecie się pyszniły
będziecie się pysznić
3 os. będzie się pysznił
będzie się pysznić
będzie się pyszniła
będzie się pysznić
będzie się pyszniło
będzie się pysznić
będą się pysznili
będą się pysznić
będą się pyszniły
będą się pysznić

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. pysznijmy się
2 os. pysznij się
pysznijcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. pyszniłbym się
bym się pysznił
pyszniłabym się
bym się pyszniła
pyszniłobym się
bym się pyszniło
pysznilibyśmy się
byśmy się pysznili
pyszniłybyśmy się
byśmy się pyszniły
2 os. pyszniłbyś się
byś się pysznił
pyszniłabyś się
byś się pyszniła
pyszniłobyś się
byś się pyszniło
pysznilibyście się
byście się pysznili
pyszniłybyście się
byście się pyszniły
3 os. pyszniłby się
by się pysznił
pyszniłaby się
by się pyszniła
pyszniłoby się
by się pyszniło
pyszniliby się
by się pysznili
pyszniłyby się
by się pyszniły

bezosobnik: pyszniono by się

bezokolicznik: pysznić się

imiesłów przysłówkowy współczesny: pyszniąc się

gerundium: pysznienie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. pysznienie się
pysznienia się
D. pysznienia się
pysznień się
C. pysznieniu się
pysznieniom się
B. pysznienie się
pysznienia się
N. pysznieniem się
pysznieniami się
Ms. pysznieniu się
pysznieniach się
W. pysznienie się
pysznienia się

imiesłów przymiotnikowy czynny: pyszniący się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. pyszniący się
pyszniący się
pyszniący się
pyszniące się
pyszniąca się
D. pyszniącego się
pyszniącego się
pyszniącego się
pyszniącego się
pyszniącej się
C. pyszniącemu się
pyszniącemu się
pyszniącemu się
pyszniącemu się
pyszniącej się
B. pyszniącego się
pyszniącego się
pyszniący się
pyszniące się
pyszniącą się
N. pyszniącym się
pyszniącym się
pyszniącym się
pyszniącym się
pyszniącą się
Ms. pyszniącym się
pyszniącym się
pyszniącym się
pyszniącym się
pyszniącej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. pyszniący się
pyszniący się
pyszniące się
pyszniące się
D. pyszniących się
pyszniących się
pyszniących się
pyszniących się
C. pyszniącym się
pyszniącym się
pyszniącym się
pyszniącym się
B. pyszniących się
pyszniących się
pyszniących się
pyszniące się
N. pyszniącymi się
pyszniącymi się
pyszniącymi się
pyszniącymi się
Ms. pyszniących się
pyszniących się
pyszniących się
pyszniących się

Pochodzenie

Zob. pycha I

1. bogacz

Definicja

pejorat. 
okazywać swoją wyższość, chwaląc się posiadanymi rzeczami, osiągnięciami

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  napuszać się, puszyć się
hiperonimy:  wynosić się, wywyższać się

Połączenia

  • pysznić się swoim bogactwem, swoimi dokonaniami

Cytaty

Jeszcze przed chwilą pysznili się swoimi domami, kontem bankowym, oceanicznymi jachtami. Teraz adorują mnie nieśmiało, wzdychając nad swoim losem.

źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Wiatr i pył, 2008

Jest niesamowitym wręcz samochwałą, bez krzty skromności, który w każdej książce wręcz pyszni się swoimi dokonaniami.

źródło: NKJP: Sebastian Chosiński, Jakub Gałka, Eryk Remiezowicz, Agnieszka Szady: Podróże w czasie i przestrzeni, Esensja, 2008-10

Gordon nie pysznił się swoją wielkością, nie wywyższał się, był skromny i nigdy nie miał pewności sukcesu.

źródło: NKJP: Jan Brzechwa: Opowiadania drastyczne, 1966

Biedacy mają inne troski, ale zamożność wyzwala, jak to dokoła widzimy, ostentacyjną potrzebę rywalizacji, pysznienia się.

źródło: NKJP: Aleksander Jackowski: Polska sztuka ludowa, 1974

- Coś ty zrobił? - Ocaliłem smoka. Służy mi, już go prawie wyszkoliłem - pysznił się sukcesor.

źródło: NKJP: Iwona Surmik: Ostatni smok, 2005

[...] dziadek obecnego króla, pysznił się, że jest urodzony pod znakiem Lwa, w sam raz jak na króla.

źródło: NKJP: Jacek Bocheński: Tyberiusz Cezar, 2009

Składnia

bez ograniczeń + pysznić się +
CZYM + (przed KIM)
bez ograniczeń + pysznić się +
(MOWA WPROST)
bez ograniczeń + pysznić się +
że ZDANIE

2. paw

Definicja

robić swoim wyglądem wrażenie czegoś imponującego, budzącego podziw

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

synonimy:  puszyć się

Cytaty

W sąsiedztwie portu pyszni się swą dostojną sylwetką kościół katedralny pod wezwaniem św. Andrzeja, wzniesiony w 1836 roku już w wolnym od Turków mieście, po tym, jak starszy uległ zniszczeniu.

źródło: NKJP: Jan Gać: Grecja kulturowy przewodnik po Grecji bizantyńskiej, 2007

Dla równowagi, na ścianach w gablotach pysznią się wszystkimi barwami tęczy wielkie motyle.

źródło: NKJP: ERS: Ja przytulę tarantulę, Super Express, 14/4 1998

Składnia

bez ograniczeń + pysznić się +
GDZIE + (CZYM)
Data ostatniej modyfikacji: 30.01.2020
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json