UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ślepiać

częściej ślepić

Chronologizacja

1643, SL

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ślepiam
ślepiamy
2 os. ślepiasz
ślepiacie
3 os. ślepia
ślepiają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ślepiałem
+(e)m ślepiał
ślepiałam
+(e)m ślepiała
ślepiałom
+(e)m ślepiało
ślepialiśmy
+(e)śmy ślepiali
ślepiałyśmy
+(e)śmy ślepiały
2 os. ślepiałeś
+(e)ś ślepiał
ślepiałaś
+(e)ś ślepiała
ślepiałoś
+(e)ś ślepiało
ślepialiście
+(e)ście ślepiali
ślepiałyście
+(e)ście ślepiały
3 os. ślepiał
ślepiała
ślepiało
ślepiali
ślepiały

bezosobnik: ślepiano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę ślepiał
będę ślepiać
będę ślepiała
będę ślepiać
będę ślepiało
będę ślepiać
będziemy ślepiali
będziemy ślepiać
będziemy ślepiały
będziemy ślepiać
2 os. będziesz ślepiał
będziesz ślepiać
będziesz ślepiała
będziesz ślepiać
będziesz ślepiało
będziesz ślepiać
będziecie ślepiali
będziecie ślepiać
będziecie ślepiały
będziecie ślepiać
3 os. będzie ślepiał
będzie ślepiać
będzie ślepiała
będzie ślepiać
będzie ślepiało
będzie ślepiać
będą ślepiali
będą ślepiać
będą ślepiały
będą ślepiać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ślepiajmy
2 os. ślepiaj
ślepiajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ślepiałbym
bym ślepiał
ślepiałabym
bym ślepiała
ślepiałobym
bym ślepiało
ślepialibyśmy
byśmy ślepiali
ślepiałybyśmy
byśmy ślepiały
2 os. ślepiałbyś
byś ślepiał
ślepiałabyś
byś ślepiała
ślepiałobyś
byś ślepiało
ślepialibyście
byście ślepiali
ślepiałybyście
byście ślepiały
3 os. ślepiałby
by ślepiał
ślepiałaby
by ślepiała
ślepiałoby
by ślepiało
ślepialiby
by ślepiali
ślepiałyby
by ślepiały

bezosobnik: ślepiano by

bezokolicznik: ślepiać

imiesłów przysłówkowy współczesny: ślepiając

gerundium: ślepianie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ślepianie
ślepiania
D. ślepiania
ślepiań
C. ślepianiu
ślepianiom
B. ślepianie
ślepiania
N. ślepianiem
ślepianiami
Ms. ślepianiu
ślepianiach
W. ślepianie
ślepiania

imiesłów przymiotnikowy czynny: ślepiający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. ślepiający
ślepiający
ślepiający
ślepiające
ślepiająca
D. ślepiającego
ślepiającego
ślepiającego
ślepiającego
ślepiającej
C. ślepiającemu
ślepiającemu
ślepiającemu
ślepiającemu
ślepiającej
B. ślepiającego
ślepiającego
ślepiający
ślepiające
ślepiającą
N. ślepiającym
ślepiającym
ślepiającym
ślepiającym
ślepiającą
Ms. ślepiającym
ślepiającym
ślepiającym
ślepiającym
ślepiającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. ślepiający
ślepiający
ślepiające
ślepiające
D. ślepiających
ślepiających
ślepiających
ślepiających
C. ślepiającym
ślepiającym
ślepiającym
ślepiającym
B. ślepiających
ślepiających
ślepiających
ślepiające
N. ślepiającymi
ślepiającymi
ślepiającymi
ślepiającymi
Ms. ślepiających
ślepiających
ślepiających
ślepiających

Pochodzenie

Zob. ślepy

1. gapić się

Definicja

przest. 
patrzeć na coś bezmyślnie przez dłuższy czas

Warianty

  • częściej ślepić

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły

Relacje znaczeniowe

synonimy:  gapić się, lampić się, ślepić się, wgapiać się, wyślepiać się
hiperonimy:  wpatrywać się

Cytaty

Biegaj z końca w koniec, ślepiaj w każdą niteczkę.

źródło: Ryszard Binkowski: Pójdziesz ponad sadem, 1972

Michał ani mrugnął. Leżał jak kamień, lecz spod rzęs uważnie ślepiał na matkę.

źródło: Józef Morton: Klucz bożej Klamentyny, 1948 (books.google.pl)

[...] ciągle z wieży kościelnej ślepiał i wszystko najlepiej o mieście i o jego przeszłości wiedział, i na każdą okazję potrafił odpowiednią opowieść znaleźć.

źródło: Józef Zięba: Szklaneczka króla Stasia, 1977 (books.google.pl)

Składnia

bez ograniczeń + ślepiać +
(w KOGO/CO | na KOGO/CO)

2. ślęczeć

Definicja

przest. 
patrzeć uporczywie i z wysiłkiem

Warianty

  • częściej ślepić

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ślepić się, wyślepiać się
hiperonimy:  ślęczeć

Cytaty

Korektę Ewa zrobi, ale wyłącznie na papierku! Szkoda, bo potem ślepiam na to, aby cokolwiek poprawić...

źródło: Internet: klub.senior.pl

Kobiety mające dziennej roboty po uszy ślepiały nad nimi wieczorem. Włożony wysiłek opłacał się jednak sowicie. W wełnianych, sięgających za kolana, pończochach szło się zimą do gumna jak na spacer.

źródło: Stanisław Nienałtowski: Wsi spokojna, 2008 (books.google.pl)

Składnia

bez ograniczeń + ślepiać +
na CO | nad CZYM
Data ostatniej modyfikacji: 02.10.2019
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json