UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

frant

Chronologizacja

1564, SPXVI

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. frant
franci
rzadziej frantowie
ndepr
franty
depr
D. franta
frantów
C. frantowi
frantom
B. franta
frantów
N. frantem
frantami
Ms. francie
frantach
W. francie
franci
rzadziej frantowie
ndepr
franty
depr

Pochodzenie

niem. freund 'przyjaciel, towarzysz'

Wyraz pojawił się w pol. najpierw w słownictwie cechowym. Późniejszy rozwój semantyczny w pol. być może pod wpływem czes. Frant (od František), imienia komicznego bohatera czeskiego utworu "Frantova prawa" (1518).

1. spryciarz

Definicja

daw. 
mężczyzna, który radzi sobie w każdej sytuacji i czerpie z niej korzyść dla siebie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka określenia człowieka ze względu na jego usposobienie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  cwaniak

Cytaty

Widać było, że trafił cwaniak na cwaniaka i frant na franta. Widać to było tak wyraźnie, że żaden z frantów o nic drugiego nie zapytał.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Narrenturm, 2002

- Eee, a po co by tu syn Puszkina przyjeżdżał. Pewnie jakiś frant, po dworach jeździ i w karty oszukuje.

źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Bohiń, 1987

Jest pan teraz bardzo zdenerwowany. Rozumiem doskonale pana zaniepokojenie tym frantem nauczycielem, choć ja sam nie mam dzieci.

źródło: NKJP: Marek Krajewski: Głowa Minotaura, 2009

Myślę, że wasi przywódcy to niezłe franty. Konkurencja ma tanich robotników w Azji i obu Amerykach, a oni sobie wymyślili sposób na to, jak sobie tu w Anglii wyhodować tanich dzikusów.

źródło: NKJP: Tomasz Piątek: Błogosławiony wiek, 2006

2. błazen

Definicja

w dawnej Polsce: wędrowny komediant, rozśmieszający publiczność

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny rozrywka

Cytaty

Marchołt, frant i łotrzyk, brzydki tak samo jak Ezop, odnosi raz po raz zwycięstwo nad Salomonem: skazany na szubienicę, tak długo nie może się zdecydować na wybór odpowiedniego po temu drzewa, że wykpiwa się w końcu od śmierci.

źródło: NKJP: Jerzy Ziomek: Renesans, 1973

[...] w okresie baroku, upowszechnia się literatura, której twórcy biorą za swój znak rozpoznawczy odwołanie do renesansowego Sowiźrzała, czyli wędrownego franta, znanego z wielu europejskich przedstawień [...].

źródło: Pamięć-Pogranicze-Oral History, red. A. Popławska i in., 2014 (depot.ceon.pl/bitstream/handle/)

Za przyzwoleniem władz świeckich i kościelnych odbywały się zabawy karnawałowe w konwencji „świata na opak”, uliczne błaznowanie, parady frantów.

źródło: Internet: gazeta.us.edu.pl

Frazeologizmy

z głupia frant
Data ostatniej modyfikacji: 22.09.2020
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json