UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

iglica

Chronologizacja

1460, SStp
Inne znaczenie: 'myszopłoch kolczasty'

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	iglica	iglice
D.	iglicy	iglic

C.	iglicy	iglicom
B.	iglicę	iglice
N.	iglicą	iglicami
Ms.	iglicy	iglicach
W.	iglico	iglice

Pochodzenie

Zob. igła

1. piorunochronu

Definicja

część maszyny lub urządzenia, które jest ostro zakończone i kształtem przypomina igłę

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kształty i figury

Cytaty

Wieczór był chłodny, ale wysuszony całodziennym upałem, księżyc w pełni wisiał nad naszym starym młynem jak błyszczący dukat, oparłszy się lekko o iglicę piorunochronu, od strony łąk dolatywał krzyk dzikich kaczek i plusk żerujących karpi.

źródło: NKJP: Hanna Musiałówna: Do Neapolu przez Suchedniów, Polityka nr 2563, 2006-07-22

Składnia

iglica

(CZEGO)

2. na dachu

Definicja

ostro zakończony element stanowiący część dachu budowli

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo części budowli

Połączenia

iglica na dachu, na wieży
coś jest zwieńczone iglicą

Cytaty

Wśród niskich domów, ruder i parterowych pawilonów gigantyczny pałac sięgał chmur, a iglica złociła się w słońcu. Cóż za potęga, dostojność i ogrom!

źródło: NKJP: Jerzy Stawiński: Piszczyk, 1997

Ptactwo latało nad iglicami wieżyczek i wokół potężnej wieży kościoła Panny Marii.

źródło: NKJP: Hanna Kostyrko (zebr): Klechdy domowe, 1960

Boguś na moją uwagę sprytnie odpowiada, że żółta farba na jego Koflachach, to farba, którą malował iglicę na Pałacu Kultury.

źródło: NKJP: Maciek Rysula: Próba na Kazalnicy, Tygodnik Podhalański nr 2, 1996

3. karabinu

Definicja

część mechanizmu broni palnej, która uderzając w inny element powoduje wystrzał

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna broń

Cytaty

Myśliwy? A gdzie strzelba?
- W reperacji. Spust nie działa, iglica nie funkcjonuje, gwint nie pasuje.

źródło: NKJP: Sławomir Mrożek: Teatr 3, 1974

Pozostałe części broni smaruje się również dobrą oliwą (kostną). Trzeba pamiętać przy tym, aby nie pozostawić broni z napiętymi iglicami, gdyż powoduje to osłabienie sprężyn.

źródło: NKJP: Stanisław Godlewski: Vademecum myśliwego, 1955

[...] zamek pod wpływem uderzenia przesuwa się w górne położenie, nabój wysuwa się z magazynka, a potem, nie zahaczając o blokadę wraca na sprężynie i uderza iglicą w spłonkę naboju. Jeśli uderzenie jest dostatecznie mocne, broń strzela.

źródło: NKJP: Alina Janusz; Dariusz Ryń: Strzały poza kontrolą, Gazeta Wyborcza, 1996-06-24

4. do tkania

Definicja

drewniane lub metalowe narzędzie podobne do igły, służące do tkania lub naprawiania sieci

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca materiały i narzędzia pracy

Cytaty

Paweł lekceważąco poruszył ręką. Bez słowa skończył się ubierać i zawiązał pas. Z powrotem siadł przed warsztatem. Ujął iglicę w palce.
- Pozwól, że będę tkał dalej - rzekł.

źródło: NKJP: Jan Dobraczyński: Święty miecz, 1949

W tkactwie ludowym najczęściej występowała technika splotu płóciennego, [...]. Jest to splot dwunicielnicowy, umożliwiający rozwinięte warianty przy zastosowaniu deseczki i iglicy, a także dodatkowych nicielnic.

źródło: NKJP: Aleksander Jackowski: Polska sztuka ludowa, 1974

Wszystkiego uczy bieda. Tak było na przykład za okupacji: plotło się swetry, skarpety, czapki. Sam się sporo naplotłem na iglicach, bo trzeba było z czegoś żyć

źródło: NKJP: Czesław Ujeński, Tygodnik Podhalański nr 11-12, 1997

5. skała

Definicja

geol.

stroma, spiczasta skała

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia budowa Ziemi

Połączenia

granitowa, skalna, wapienna iglica

Cytaty

Niewątpliwie najefektowniej z nich prezentuje się niemal stumetrowej wysokości skalna iglica, jeszcze bez nazwy, a wznosząca się w sąsiedztwie wyspy Brabant.

źródło: NKJP: (e): Antarktyczna iglica, Poznaj świat nr 4, 1987

Brał udział w wyprawie na himalajski ośmiotysięcznik Nanga Parbat. Poprowadził wyprawę na Cerro Torre - granitową iglicę w Patagonii, tę samą, o której Werner Herzog nakręcił film „Krzyk kamienia” .

źródło: NKJP: Marcin Jamkowski, Wojciech Fusek, Wczasy z adrenaliną, Gazeta Wyborcza, 1997-09-12

Don Esteban i don Guilielmo przybyli od strony Bramy Wiatrów, ale Czerwone Źródła dawno już się wyczerpały i głos nie strąca kamieni, widocznie dolina była rezonatorem i pewne dźwiękowe drgania wywoływały obluźnienie osady wapiennych iglic.

źródło: NKJP: Stanisław Lem: Fiasko, 1987

Data ostatniej modyfikacji: 06.10.2020