UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

rozdymać

Chronologizacja

1534, SPXVI

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	rozdymam	rozdymamy
2 os.	rozdymasz	rozdymacie
3 os.	rozdyma	rozdymają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	rozdymałem +(e)m rozdymał	rozdymałam +(e)m rozdymała	rozdymałom +(e)m rozdymało	rozdymaliśmy +(e)śmy rozdymali	rozdymałyśmy +(e)śmy rozdymały
2 os.	rozdymałeś +(e)ś rozdymał	rozdymałaś +(e)ś rozdymała	rozdymałoś +(e)ś rozdymało	rozdymaliście +(e)ście rozdymali	rozdymałyście +(e)ście rozdymały
3 os.	rozdymał	rozdymała	rozdymało	rozdymali	rozdymały

bezosobnik: rozdymano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę rozdymał będę rozdymać	będę rozdymała będę rozdymać	będę rozdymało będę rozdymać	będziemy rozdymali będziemy rozdymać	będziemy rozdymały będziemy rozdymać
2 os.	będziesz rozdymał będziesz rozdymać	będziesz rozdymała będziesz rozdymać	będziesz rozdymało będziesz rozdymać	będziecie rozdymali będziecie rozdymać	będziecie rozdymały będziecie rozdymać
3 os.	będzie rozdymał będzie rozdymać	będzie rozdymała będzie rozdymać	będzie rozdymało będzie rozdymać	będą rozdymali będą rozdymać	będą rozdymały będą rozdymać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		rozdymajmy
2 os.	rozdymaj	rozdymajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	rozdymałbym bym rozdymał	rozdymałabym bym rozdymała	rozdymałobym bym rozdymało	rozdymalibyśmy byśmy rozdymali	rozdymałybyśmy byśmy rozdymały
2 os.	rozdymałbyś byś rozdymał	rozdymałabyś byś rozdymała	rozdymałobyś byś rozdymało	rozdymalibyście byście rozdymali	rozdymałybyście byście rozdymały
3 os.	rozdymałby by rozdymał	rozdymałaby by rozdymała	rozdymałoby by rozdymało	rozdymaliby by rozdymali	rozdymałyby by rozdymały

bezosobnik: rozdymano by

bezokolicznik: rozdymać

imiesłów przysłówkowy współczesny: rozdymając

gerundium: rozdymanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	rozdymanie	rozdymania
D.	rozdymania	rozdymań
C.	rozdymaniu	rozdymaniom
B.	rozdymanie	rozdymania
N.	rozdymaniem	rozdymaniami
Ms.	rozdymaniu	rozdymaniach
W.	rozdymanie	rozdymania

imiesłów przymiotnikowy czynny: rozdymający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	rozdymający	rozdymający	rozdymający	rozdymające	rozdymająca
D.	rozdymającego	rozdymającego	rozdymającego	rozdymającego	rozdymającej
C.	rozdymającemu	rozdymającemu	rozdymającemu	rozdymającemu	rozdymającej
B.	rozdymającego	rozdymającego	rozdymający	rozdymające	rozdymającą
N.	rozdymającym	rozdymającym	rozdymającym	rozdymającym	rozdymającą
Ms.	rozdymającym	rozdymającym	rozdymającym	rozdymającym	rozdymającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	rozdymający	rozdymający	rozdymające	rozdymające
D.	rozdymających	rozdymających	rozdymających	rozdymających
C.	rozdymającym	rozdymającym	rozdymającym	rozdymającym
B.	rozdymających	rozdymających	rozdymających	rozdymające
N.	rozdymającymi	rozdymającymi	rozdymającymi	rozdymającymi
Ms.	rozdymających	rozdymających	rozdymających	rozdymających

imiesłów przymiotnikowy bierny: rozdymany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	rozdymany	rozdymany	rozdymany	rozdymane	rozdymana
D.	rozdymanego	rozdymanego	rozdymanego	rozdymanego	rozdymanej
C.	rozdymanemu	rozdymanemu	rozdymanemu	rozdymanemu	rozdymanej
B.	rozdymanego	rozdymanego	rozdymany	rozdymane	rozdymaną
N.	rozdymanym	rozdymanym	rozdymanym	rozdymanym	rozdymaną
Ms.	rozdymanym	rozdymanym	rozdymanym	rozdymanym	rozdymanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	rozdymani	rozdymani	rozdymane	rozdymane
D.	rozdymanych	rozdymanych	rozdymanych	rozdymanych
C.	rozdymanym	rozdymanym	rozdymanym	rozdymanym
B.	rozdymanych	rozdymanych	rozdymanych	rozdymane
N.	rozdymanymi	rozdymanymi	rozdymanymi	rozdymanymi
Ms.	rozdymanych	rozdymanych	rozdymanych	rozdymanych

odpowiednik aspektowy: rozdąć

Pochodzenie

Zob. dąć

1. żagle

Definicja

wypełniać jakiś przedmiot powietrzem lub czymś, co sprawi, że stanie się on wypukły

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kształty i figury

Cytaty

Wiatr rozdyma bieliznę wywieszoną na odkrytych piętrach niedobudowanych od lat budynków.

źródło: NKJP: Eli Barbur: Wyjście z Gazy, Gazeta Wyborcza, 1994-06-08

Chciało mu się śmiać, cieszyć, tańczyć - tlen buzował w jego gęstej, niemrawej krwi i rozdymał przyschnięte tętnice.

źródło: NKJP: Olga Tokarczuk: Prawiek i inne czasy, 1996

Niebieskie plandeki, które zostały po opuszczonych obozach, szeleszczą rozdymane przez wiatr.

źródło: Szymon Opryszek, Maria Hawranek: Tańczymy już tylko w Zaduszki, 2016 (books.google.pl)

Składnia

rozdymać

2. jelita

Definicja

powiększać rozmiary czegoś w wyniku wytworzonych i nagromadzonych wewnątrz gazów

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

Cytaty

	Częstą przyczyną kolki jest zła technika karmienia, niemowlę w trakcie ssania połyka zbyt dużo powietrza, które rozdyma boleśnie ściany jelit. źródło: NKJP: Ilona Dzijak-Muniak: Czas na zdrowie, Nakielski Czas, 2006-03-08
	Ostatnio bardzo mi brzuch rozdyma po jedzeniu [...]. źródło: NKJP: sfd.pl
	[...] napoje gazowane rozdymają żołądek i utrudniają trawienie, a soki oraz owoce cytrusowe wzmagają kwaśność zawartości żołądka. źródło: Internet: zdrowie.wp.pl
	Miałam wrażenie, że rozdyma mnie nawet po wodzie. Były to bóle w górnej części brzucha, wysadzony brzuch [...]. źródło: Internet: wizaz.pl

Składnia

Ø	+	rozdymać	+	KOGO/CO
	+	rozdymać	+	KOGO/CO

3. nozdrza

Definicja

książk.

rozszerzać pod wpływem ruchu mięśni i odetchnięcia przez nos

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

Połączenia

rozdymać chrapy, nozdrza

Cytaty

Inaczej [...] stawali gwardziści na placu bitewnym niż turniejowym. Zapach krwi rozdymał ich nozdrza, wypełniał piersi. Bębny przewodników wprowadzały ciała we właściwy rytm.

źródło: NKJP: Tomasz Kołodziejczak: Krew i kamień, 2003

Wygania myśli o rozłące, zaciska zęby i dławi w sobie ból. Znowu zostanie sama. I zaraz podnosi główkę i rozdyma chrapki, łowiąc wiatr od gór. Samą być – to nie jest najgorsze.

źródło: Emilia Kunawicz: Dzieciństwo, 1960 (books.google.pl)

Muły poczęły rozdymać chrapy, parskać i kręcić się w miejscu.

źródło: NKJP: Maciej Kuczyński: Czeluść, 1972

Składnia

rozdymać

4. administrację

Definicja

nadmiernie rozbudowywać lub zwiększać

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca organizacja i hierarchia w pracy, stosunki służbowe

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa urzędy i ich funkcjonowanie

Relacje znaczeniowe

synonimy:

rozbuchiwać

Połączenia

rozdymać administrację; wydatki

Cytaty

[...] koszty kampanii parlamentarnej są refinansowane przez państwo, a prezydenckiej nie. I każda wydana złotówka jest partii zwracana. Stąd od lat istnieje podejrzenie, że komitety rozdymają swoje koszty wyborcze.

źródło: NKJP: Cezary Łazarewicz, Piotr Pytlakowski: Władza przy kasie, Polityka, 2008-03-29

[...] wierzymy, że reforma to rodzaj czarodziejskiej różdżki, która w cudowny sposób zmienia ludziom charaktery i podnosi ich kwalifikacje oraz rozdyma budżety.

źródło: NKJP: Leszek Łuczak: Pogadanki dla piratów, Gazeta Poznańska, 2003-01-11

Okazuje się, że można sobie samemu radzić i rozdymana administracja nie jest potrzebna, aby wygodnie mieszkać i niedużo płacić.

źródło: NKJP: (HSZ): Goliat oczernia Dawida?, Gazeta Krakowska, 2003-02-19

Składnia

rozdymać

5. problem

Definicja

książk.

ukazywać coś w sposób przesadny, przypisując temu znaczenie większe niż ma w rzeczywistości

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

synonimy:

rozbuchiwać, wyolbrzymiać

Połączenia

rozdymać problem, sprawę
rozdymać do (niewyobrażalnych, niebotycznych...) rozmiarów

Cytaty

Rozdymanie problemu jest jak wojna o Falklandy – mała sprawa, duży huk.

źródło: NKJP: Marek Kondraciuk: O Małym Rycerzu, który stał się cesarzem, Dziennik Łódzki, 2007-03-13

Impreza staje się dla władz sprawą prestiżową i jest rozdymana do gigantycznych rozmiarów.

źródło: Miesie̜cznik Literacki, 1978 (books.google.pl)

Detektywi stali się [...] dziką policją. Mamią skołatanych ludzi swoimi wpływami i stuprocentową skutecznością. Pojedyncze, często wątpliwe sukcesy rozdymają do niebotycznych rozmiarów, a wstydliwie skrywają porażki.

źródło: NKJP: Piotr Pytlakowski: Dzika policja, Polityka, 2006-06-17

Składnia

rozdymać

6. o dumie

Definicja

książk.

stawać się odczuciem silniejszym od innych i wpływać negatywnie na czyjeś zachowanie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka

Połączenia

pycha kogoś rozdyma

Cytaty

Caryca pręży się, przegina, zalotnie mizdrzy się przed lustrem. Widać, jak pycha ją rozdyma, że jest tak strasznie pięknym bóstwem!

źródło: NKJP: Janusz Szpotański: Zebrane utwory poetyckie, 1990

Patrzyła na twarz męża rozanielonymi oczami, a piersi, jak żagiel na wietrze, rozdymała duma, że dostąpiła szczęścia dzielenia życia i pracy dla niego.

źródło: NKJP: Wiesława Maria Korczyńska: Wróć..., 2001

Żądza władzy, gniew, złudne przekonanie, że ma się jakieś szczególne przeznaczenie rozdymają indywidualne ego [...].

źródło: NKJP: Internet

Składnia

rozdymać

KOGO/CO

Data ostatniej modyfikacji: 13.12.2019