UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

talka

Chronologizacja

1657, Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. talka
talki
D. talki
talek
C. talce
talkom
B. talkę
talki
N. talką
talkami
Ms. talce
talkach
W. talko
talki

1. przyrząd

Definicja

niewielki przyrząd w postaci kija zakończonego dwoma krótkimi, prostopadłymi do niego patykami, służący dawniej do odmierzania i zwijania nici w pęczki lub na szpule

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie czynności, przedmioty i osoby związane z robieniem i noszeniem ubrań

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  przyrząd

Cytaty

Połowę nitek trzymanych na wierzchu przez jeden z patyków od góry talki trzeba związać wspólną pętelką nicielnicową.

źródło: Edyta Wiśniewska: Krajki. Tkane pasy z terenu Sokólszczyzny, 2017 (kulturaludowa.pl)

[...] można już było prząść, ale nie godziło się uprzędzonych nici motać na talkę, aby powstały z nich pasma przędzy. Motanie nici było wolno wykonywać dopiero po święcie Trzech Króli.

źródło: Barbara Falińska (red.): Gwary Mazowsza, Podlasia i Suwalszczyzny, 2004 (books.google.pl)

2. nici

Definicja

pewna ilość nici przędzy, które zostały zdjęte z talki - przyrządu - a następnie zwinięte w podłużny pęczek lub nawinięte na szpulę

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie czynności, przedmioty i osoby związane z robieniem i noszeniem ubrań

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  motek

Cytaty

[...] za sztukę płótna, wytkaną z 60 talek przędzy, pobierano również 60 talek takiego samego gatunku nici, a za robotę odpowiednią kwotę w gotówce.

źródło: Lucjan Turkowski: Źródło oddziaływań na tkactwo ludowe w Wileńskiem i Nowogródzkiem, 1977 (books.google.pl)

Data ostatniej modyfikacji: 17.10.2019
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj