UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

motek

Chronologizacja

1557, SPXVI

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. motek
 motki
D. motka
 motków
C. motkowi
 motkom
B. motek
 motki
N. motkiem
 motkami
Ms. motku
 motkach
W. motku
 motki

Pochodzenie

Zob. motać

1. motek wełny

Definicja

coś długiego i cienkiego zwiniętego luźno w kształcie kuli lub nawiniętego na coś

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie czynności, przedmioty i osoby związane z robieniem i noszeniem ubrań

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca materiały i narzędzia pracy

Połączenia

  • motek bawełny, jedwabiu, kordonka, lnu, moheru, nici, przędzy, wełny, włóczki, wstążeczki

Cytaty

Drzwi nie zamykały się ani na chwilę, ludzie wciąż wchodzili i wychodzili, a mnie aż kręciło się od tego w głowie. Jeden brał motek wełny, inny chciał wyszukać jedwab [...].

źródło: NKJP: Ślimakowaty pierścionek, Głos Pasłęka nr 2004

W porze bajek i pieśni, późną jesienią, palce wyciągały z motka wełny przędzę, przy miarowym stukaniu pedału kołowrotków.

źródło: NKJP: Czesław Miłosz: Dolina Issy, 1955

Wiklinowy stolik, na nim kosz z motkami, duży czarny kłębek włóczki z utkwionymi w nim drutami wygląda jak kok japońskiej gejszy.

źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Złodziejka pamięci, 1998

Na tle reflektorów pojawił się Wasielewski z dużym motkiem sznura w ręku.

źródło: NKJP: Eugeniusz Dębski: Aksamitny Anschluss, 2001

Składnia

bez ograniczeń + motek +
CZEGO

2. wełna na motku

Definicja

to, na co nawija się motek - coś długiego i cienkiego

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie czynności, przedmioty i osoby związane z robieniem i noszeniem ubrań

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca materiały i narzędzia pracy

Połączenia

  • wełna z motka
  • wełna na motku
  • nawijać coś na motek, zwijać coś w motek

Cytaty

W końcówce lat 70. wymyślono godzinny „Wieczór z Dziennikiem”, nazywany „owijaniem w bawełnę” od ruchomego logo tego programu przypominającego nawijanie nici na motek.

źródło: NKJP: Wojciech Markiewicz: Szklany Brat, Polityka nr 2370, 2002-10-05

Zabrali z chałupy zegarek, dwa ćwiluchy, wełnę na motkach, strzelili kilka razy do ciemnej komory i poszli.

źródło: NKJP: Leopold Buczkowski: Czarny potok, 1959
Data ostatniej modyfikacji: 16.09.2021
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN