Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
rozstrzelam się |
rozstrzelamy się |
|||
| 2 os. |
rozstrzelasz się |
rozstrzelacie się |
|||
| 3 os. |
rozstrzela się |
rozstrzelają się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
rozstrzelałem się +(e)m się rozstrzelał |
rozstrzelałam się +(e)m się rozstrzelała |
rozstrzelałom się +(e)m się rozstrzelało |
rozstrzelaliśmy się +(e)śmy się rozstrzelali |
rozstrzelałyśmy się +(e)śmy się rozstrzelały |
| 2 os. |
rozstrzelałeś się +(e)ś się rozstrzelał |
rozstrzelałaś się +(e)ś się rozstrzelała |
rozstrzelałoś się +(e)ś się rozstrzelało |
rozstrzelaliście się +(e)ście się rozstrzelali |
rozstrzelałyście się +(e)ście się rozstrzelały |
| 3 os. |
rozstrzelał się |
rozstrzelała się |
rozstrzelało się |
rozstrzelali się |
rozstrzelały się |
bezosobnik: rozstrzelano się
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
rozstrzelajmy się |
|
| 2 os. |
rozstrzelaj się |
rozstrzelajcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
rozstrzelałbym się bym się rozstrzelał |
rozstrzelałabym się bym się rozstrzelała |
rozstrzelałobym się bym się rozstrzelało |
rozstrzelalibyśmy się byśmy się rozstrzelali |
rozstrzelałybyśmy się byśmy się rozstrzelały |
| 2 os. |
rozstrzelałbyś się byś się rozstrzelał |
rozstrzelałabyś się byś się rozstrzelała |
rozstrzelałobyś się byś się rozstrzelało |
rozstrzelalibyście się byście się rozstrzelali |
rozstrzelałybyście się byście się rozstrzelały |
| 3 os. |
rozstrzelałby się by się rozstrzelał |
rozstrzelałaby się by się rozstrzelała |
rozstrzelałoby się by się rozstrzelało |
rozstrzelaliby się by się rozstrzelali |
rozstrzelałyby się by się rozstrzelały |
bezosobnik: rozstrzelano by się
bezokolicznik: rozstrzelać się
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
rozstrzelawszy się
gerundium: rozstrzelanie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | rozstrzelanie się |
rozstrzelania się |
| D. | rozstrzelania się |
rozstrzelań się |
| C. | rozstrzelaniu się |
rozstrzelaniom się |
| B. | rozstrzelanie się |
rozstrzelania się |
| N. | rozstrzelaniem się |
rozstrzelaniami się |
| Ms. | rozstrzelaniu się |
rozstrzelaniach się |
| W. | rozstrzelanie się |
rozstrzelania się |
Pochodzenie
1. o artylerii
Definicja
Wymowa
[rosstszelać śe] lub pot. [rossczszelać śe], lub pot. [roszczszelać śe]
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna broń
Cytaty
|
Żołnierze batalionów strzegących plaż raczej myśleli o ukryciu się przed chłodem niż o obserwacji kanału. Pierwsze przebudzenie nastąpiło około północy, kiedy obsługi dział przeciwlotniczych usłyszały nadlatujące samoloty. Zaraz potem rozstrzelała się artyleria. źródło: Kacper Śledziński: Czarna Kawaleria. Bojowy szlak pancernych Maczka, 2011 (books.google.pl) |
|
|
Rozstrzelały się niemieckie moździerze. Wybuch min i ręcznych granatów, serie broni maszynowej tworzyły jeden potężny jazgot. źródło: Józef Stompor: Rozdroża miłości, 1985 (books.google.pl) |
|
|
Adam [...] był właścicielem korkowca, z którego Lolek bardzo chciał postrzelać. Lolek obiecał Adamowi, że za każdy strzał odda mu jednego ołowianego żołnierza. Tak się jednak rozstrzelał, że końcu pozbył się wszystkich żołnierzy, a do domu wrócił z płaczem. źródło: NKJP: Kamil Mikner: Mój przyjaciel Papież, Trybuna Śląska, 2001-08-24 |
2. o fajerwerkach
Definicja
Wymowa
[rosstszelać śe] lub pot. [rossczszelać śe], lub pot. [roszczszelać śe]
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki
Cytaty
|
Rozstrzelały się flesze aparatów. Uśmiechnięty [...] pozował ze swoją nominacją. Ustawiał się tak, jak chcieli fotoreporterzy. źródło: NKJP: Ernest Skalski: Wspólny Buzek, Gazeta Wyborcza, 1997-10-18 |
|
|
[...] nad zamkiem rozstrzelały się fajerwerki, a pokaz sztucznych ogni trwał 10 minut. źródło: Internet: nto.pl |
3. o zawodnikach
Definicja
Wymowa
[rosstszelać śe] lub pot. [rossczszelać śe], lub pot. [roszczszelać śe]
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport czynności związane ze sportem
Połączenia
- gospodarze, napastnicy, piłkarze, zawodnicy rozstrzelali się
- rozstrzelać się na dobre
Cytaty
|
W drugiej lidze na dobre rozstrzelali się zawodnicy [...] Dębu, wbijając rywalom aż 31 bramek w 5 meczach. źródło: NKJP: LT: Nakielski Futsal, Nakielski Czas, 2004-12-08 |
|
|
Rozstrzelał się grający w lidze szwajcarskiej polski hokeista [...]. źródło: NKJP: (as): 17. Bramka Czerkawskiego, Dziennik Polski, 2008-01-21 |
|
|
Ciągle nie mogą rozstrzelać się ligowcy. W ośmiu meczach drugiej kolejki padło tylko dziesięć bramek, co jest wręcz dramatyczną liczbą. źródło: NKJP: (BK): Gdzie ci strzelcy?, Gazeta Krakowska, 2005-08-01 |