UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

rozstrzelać się

Chronologizacja

1551, SPXVI

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozstrzelam się
rozstrzelamy się
2 os. rozstrzelasz się
rozstrzelacie się
3 os. rozstrzela się
rozstrzelają się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozstrzelałem się
+(e)m się rozstrzelał
rozstrzelałam się
+(e)m się rozstrzelała
rozstrzelałom się
+(e)m się rozstrzelało
rozstrzelaliśmy się
+(e)śmy się rozstrzelali
rozstrzelałyśmy się
+(e)śmy się rozstrzelały
2 os. rozstrzelałeś się
+(e)ś się rozstrzelał
rozstrzelałaś się
+(e)ś się rozstrzelała
rozstrzelałoś się
+(e)ś się rozstrzelało
rozstrzelaliście się
+(e)ście się rozstrzelali
rozstrzelałyście się
+(e)ście się rozstrzelały
3 os. rozstrzelał się
rozstrzelała się
rozstrzelało się
rozstrzelali się
rozstrzelały się

bezosobnik: rozstrzelano się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozstrzelajmy się
2 os. rozstrzelaj się
rozstrzelajcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozstrzelałbym się
bym się rozstrzelał
rozstrzelałabym się
bym się rozstrzelała
rozstrzelałobym się
bym się rozstrzelało
rozstrzelalibyśmy się
byśmy się rozstrzelali
rozstrzelałybyśmy się
byśmy się rozstrzelały
2 os. rozstrzelałbyś się
byś się rozstrzelał
rozstrzelałabyś się
byś się rozstrzelała
rozstrzelałobyś się
byś się rozstrzelało
rozstrzelalibyście się
byście się rozstrzelali
rozstrzelałybyście się
byście się rozstrzelały
3 os. rozstrzelałby się
by się rozstrzelał
rozstrzelałaby się
by się rozstrzelała
rozstrzelałoby się
by się rozstrzelało
rozstrzelaliby się
by się rozstrzelali
rozstrzelałyby się
by się rozstrzelały

bezosobnik: rozstrzelano by się

bezokolicznik: rozstrzelać się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: rozstrzelawszy się

gerundium: rozstrzelanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rozstrzelanie się
rozstrzelania się
D. rozstrzelania się
rozstrzelań się
C. rozstrzelaniu się
rozstrzelaniom się
B. rozstrzelanie się
rozstrzelania się
N. rozstrzelaniem się
rozstrzelaniami się
Ms. rozstrzelaniu się
rozstrzelaniach się
W. rozstrzelanie się
rozstrzelania się

Pochodzenie

Zob. strzelić

1. o artylerii

Definicja

zacząć strzelać dużo i często, nie przerywając

Wymowa

[rosstszelać śe] lub pot. [rossczszelać śe], lub pot. [roszczszelać śe]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna broń

Cytaty

Żołnierze batalionów strzegących plaż raczej myśleli o ukryciu się przed chłodem niż o obserwacji kanału. Pierwsze przebudzenie nastąpiło około północy, kiedy obsługi dział przeciwlotniczych usłyszały nadlatujące samoloty. Zaraz potem rozstrzelała się artyleria.

źródło: Kacper Śledziński: Czarna Kawaleria. Bojowy szlak pancernych Maczka, 2011 (books.google.pl)

Rozstrzelały się niemieckie moździerze. Wybuch min i ręcznych granatów, serie broni maszynowej tworzyły jeden potężny jazgot.

źródło: Józef Stompor: Rozdroża miłości, 1985 (books.google.pl)

Adam [...] był właścicielem korkowca, z którego Lolek bardzo chciał postrzelać. Lolek obiecał Adamowi, że za każdy strzał odda mu jednego ołowianego żołnierza. Tak się jednak rozstrzelał, że końcu pozbył się wszystkich żołnierzy, a do domu wrócił z płaczem.

źródło: NKJP: Kamil Mikner: Mój przyjaciel Papież, Trybuna Śląska, 2001-08-24

2. o fajerwerkach

Definicja

zacząć często wydawać odgłosy podobne do dźwięków towarzyszących wyrzucaniu pocisków z broni palnej

Wymowa

[rosstszelać śe] lub pot. [rossczszelać śe], lub pot. [roszczszelać śe]

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Cytaty

Rozstrzelały się flesze aparatów. Uśmiechnięty [...] pozował ze swoją nominacją. Ustawiał się tak, jak chcieli fotoreporterzy.

źródło: NKJP: Ernest Skalski: Wspólny Buzek, Gazeta Wyborcza, 1997-10-18

[...] nad zamkiem rozstrzelały się fajerwerki, a pokaz sztucznych ogni trwał 10 minut.

źródło: Internet: nto.pl

3. o zawodnikach

Definicja

zacząć zdobywać dużo bramek w rozgrywkach sportowych

Wymowa

[rosstszelać śe] lub pot. [rossczszelać śe], lub pot. [roszczszelać śe]

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport czynności związane ze sportem

Połączenia

  • gospodarze, napastnicy, piłkarze, zawodnicy rozstrzelali się
  • rozstrzelać się na dobre

Cytaty

W drugiej lidze na dobre rozstrzelali się zawodnicy [...] Dębu, wbijając rywalom aż 31 bramek w 5 meczach.

źródło: NKJP: LT: Nakielski Futsal, Nakielski Czas, 2004-12-08

Rozstrzelał się grający w lidze szwajcarskiej polski hokeista [...].

źródło: NKJP: (as): 17. Bramka Czerkawskiego, Dziennik Polski, 2008-01-21

Ciągle nie mogą rozstrzelać się ligowcy. W ośmiu meczach drugiej kolejki padło tylko dziesięć bramek, co jest wręcz dramatyczną liczbą.

źródło: NKJP: (BK): Gdzie ci strzelcy?, Gazeta Krakowska, 2005-08-01

Data ostatniej modyfikacji: 24.07.2020
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json