UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ścierka

Chronologizacja

1 połowa XV w., SStp

Pochodzenie

Zob. ścierać

1. kawałek materiału

Definicja

kawałek materiału, którym przeciera się różne powierzchnie, by usunąć z nich kurz, wodę, zabrudzenia

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka sprzęty domowe i przedmioty codziennego użytku

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ściera, ściereczka

Połączenia

  • mokra, sucha, wilgotna; brudna, czysta ścierka; ścierka bawełniana, flanelowa, gąbczasta, lniana, tetrowa, wiskozowa; kuchenna, podłogowa, samochodowa, uniwersalna
  • ścierka do kurzu; do naczyń, do okien, do okularów, do podłogi; do mopa; z mikrofibry
  • miotła i ścierka, szczotka i ścierka, wiadro i ścierka, ręczniki i ścierki
  • wyżymać ścierkę
  • machnąć/machać, przetrzeć/przecierać coś, wytrzeć/wycierać coś; przykryć coś ścierką

Cytaty

Mysza wytarła ze stołu ścierką plamy po winie i okruchy.

źródło: NKJP: Martyna Żandarska-Ochnik: Pan wichrów i powiewów, 2008

Ludzie chętnie przekazują ubrania, które nie są im już potrzebne, ale stare powłoczki wykorzystują na ścierki.

źródło: NKJP: Czym palić, pod czym spać?, Dziennik Łódzki, 2003-11-03

Zawijała chleb w lnianą ścierkę i wkładała do wiklinowego pojemnika.

źródło: NKJP: Magiczne sztuczki, Gazeta Poznańska, 2006-10-28

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ścierka
ścierki
D. ścierki
ścierek
C. ścierce
ścierkom
B. ścierkę
ścierki
N. ścierką
ścierkami
Ms. ścierce
ścierkach
W. ścierko
ścierki

2. ubranie

Definicja

pot.  pejorat. 
ubranie zrobione z materiału niskiej jakości

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie cechy ubrań

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ściera
hiperonimy:  ubranie

Cytaty

Jeśli jakiś ciuch wygląda nawet względnie dobrze na zdjęciu, to niewątpliwie po dojściu przesyłki do adresata okaże się nic nie wartą gatunkowo ścierką.

źródło: Internet: plotek.pl

Nie zabrakło też kilku przebierańców w białych szmatach imitujących koszulki Realu i z napisem „Ronaldo” na plecach, a jakość wykonania tych podrabianych ścierek budziła głównie litość.

źródło: Jan Komosiński: Superpuchar Europy, czyli strzelanina w Tbilisi, 2015-09-24 (fcbp.pl)

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ścierka
ścierki
D. ścierki
ścierek
C. ścierce
ścierkom
B. ścierkę
ścierki
N. ścierką
ścierkami
Ms. ścierce
ścierkach
W. ścierko
ścierki

3. osoba

Definicja

pot.  pogard. 
osoba o słabym charakterze, pozbawiona godności, postępująca niemoralnie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka określenia człowieka ze względu na jego usposobienie

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  szmata, ściera, ściereczka

Cytaty

Nie obrażaj Polaków, czerwona ścierko.

źródło: NKJP: Internet

Żadna funkcja nie jest warta tego, by przestać być przyzwoitym człowiekiem i stać się polityczną ścierką.

źródło: Internet: forum.gazeta.pl

Zgubiła go po prostu zwykła ludzka dobroć, której nie należy okazywać takim ścierkom.

źródło: Internet: filmweb.pl/film

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ścierka
ścierki
D. ścierki
ścierek
C. ścierce
ścierkom
B. ścierkę
ścierki
N. ścierką
ścierkami
Ms. ścierce
ścierkach
W. ścierko
ścierki

4. kobieta rozwiązła

Definicja

pot.  pogard. 
kobieta, którą mówiący ocenia bardzo negatywnie ze względu na jej zachowania seksualne, które łamią przyjęte normy społeczne

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego seksualność

Relacje znaczeniowe

synonimy:  szmata, ściera, ściereczka

Cytaty

Więc okazuje się nagle, że Jadwiga G. to kryształowy człowiek, wzór żony i matki. Już nie ścierka; kobieta uczciwa, pełna oddania, poświęcenia, cierpliwości, porządna.

źródło: Tadeusz Żychiewicz, Ludzie ziemi nieświętej, 1961

Głupie babska, mianujecie się kochankami, a po prostu jesteście ścierkami!

źródło: Internet: forum.interia.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ścierka
ścierki
D. ścierki
ścierek
C. ścierce
ścierkom
B. ścierkę
ścierki
N. ścierką
ścierkami
Ms. ścierce
ścierkach
W. ścierko
ścierki

5. gazeta

Definicja

pot.  pogard. 
gazeta, która zamieszcza nierzetelne informacje i przedstawia tylko jeden punkt widzenia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Środki masowego przekazu prasa

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ściera
hiperonimy:  gazeta

Cytaty

Czy rozsądny człowiek może czytać G[...]? Na papier toaletowy ta ścierka też się nie nadaje.

źródło: Internet: niezalezna.pl

Gdy ich zaplecze [...]. sobie gdzieś tam robiło jakieś wiece, to na to zapraszało i akredytowało teleszczekaczki i pismaków z różnych tam takich ścierek lewackich i/lub lewacko-liberalnych, zaś media prawicowe i katolickie były pomijane.

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ścierka
ścierki
D. ścierki
ścierek
C. ścierce
ścierkom
B. ścierkę
ścierki
N. ścierką
ścierkami
Ms. ścierce
ścierkach
W. ścierko
ścierki

6. flaga

Definicja

pot. 
flaga reprezentująca państwo lub organizację, które wzbudzają w mówiącym negatywne uczucia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa władza państwowa

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ściera, ściereczka
hiperonimy:  flaga

Cytaty

Frau K[...] jak zwykle wystąpiła na tle ścierki unijnej.

źródło: Internet: natemat.pl

Pamiętasz, jak za czerwonych latałeś pierwszego maja z czerwoną ścierką?

źródło: Internet: wiadomosci.dziennik.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ścierka
ścierki
D. ścierki
ścierek
C. ścierce
ścierkom
B. ścierkę
ścierki
N. ścierką
ścierkami
Ms. ścierce
ścierkach
W. ścierko
ścierki

7. zupa

Definicja

śl. 
zupa z małymi, twardymi kluskami - zacierkami

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zaciereczka, zacierka
hiperonimy:  zupa

Cytaty

Gospodyni wszystkich częstuje swojskimi produktami – masłem, kozim twarogiem i przetworami. I koniecznie ścierką – potrawą z jaj, mąki i mleka, którą nauczyła ją robić babcia.

źródło: Karina Grytz-Jurkowska: Ranczo i pyszności, 2016-08-27 (rodzina.wiara.pl)

Ścierkę można podawać w miseczkach – konsystencją przypomina nieco ryż na gęsto.

źródło: Internet: gov.pl/web/rolnictwo/scierka-opolska

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ścierka
ścierki
D. ścierki
ścierek
C. ścierce
ścierkom
B. ścierkę
ścierki
N. ścierką
ścierkami
Ms. ścierce
ścierkach
W. ścierko
ścierki

Inne uwagi

Zwykle lp

Data ostatniej modyfikacji: 31.10.2019
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json