UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

skrzyżować się

Chronologizacja

SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. skrzyżuję się
skrzyżujemy się
2 os. skrzyżujesz się
skrzyżujecie się
3 os. skrzyżuje się
skrzyżują się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. skrzyżowałem się
+(e)m się skrzyżował
skrzyżowałam się
+(e)m się skrzyżowała
skrzyżowałom się
+(e)m się skrzyżowało
skrzyżowaliśmy się
+(e)śmy się skrzyżowali
skrzyżowałyśmy się
+(e)śmy się skrzyżowały
2 os. skrzyżowałeś się
+(e)ś się skrzyżował
skrzyżowałaś się
+(e)ś się skrzyżowała
skrzyżowałoś się
+(e)ś się skrzyżowało
skrzyżowaliście się
+(e)ście się skrzyżowali
skrzyżowałyście się
+(e)ście się skrzyżowały
3 os. skrzyżował się
skrzyżowała się
skrzyżowało się
skrzyżowali się
skrzyżowały się

bezosobnik: skrzyżowano się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. skrzyżujmy się
2 os. skrzyżuj się
skrzyżujcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. skrzyżowałbym się
bym się skrzyżował
skrzyżowałabym się
bym się skrzyżowała
skrzyżowałobym się
bym się skrzyżowało
skrzyżowalibyśmy się
byśmy się skrzyżowali
skrzyżowałybyśmy się
byśmy się skrzyżowały
2 os. skrzyżowałbyś się
byś się skrzyżował
skrzyżowałabyś się
byś się skrzyżowała
skrzyżowałobyś się
byś się skrzyżowało
skrzyżowalibyście się
byście się skrzyżowali
skrzyżowałybyście się
byście się skrzyżowały
3 os. skrzyżowałby się
by się skrzyżował
skrzyżowałaby się
by się skrzyżowała
skrzyżowałoby się
by się skrzyżowało
skrzyżowaliby się
by się skrzyżowali
skrzyżowałyby się
by się skrzyżowały

bezosobnik: skrzyżowano by się

bezokolicznik: skrzyżować się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: skrzyżowawszy się

gerundium: skrzyżowanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. skrzyżowanie się
skrzyżowania się
D. skrzyżowania się
skrzyżowań się
C. skrzyżowaniu się
skrzyżowaniom się
B. skrzyżowanie się
skrzyżowania się
N. skrzyżowaniem się
skrzyżowaniami się
Ms. skrzyżowaniu się
skrzyżowaniach się
W. skrzyżowanie się
skrzyżowania się

Pochodzenie

Zob. krzyż

1. o szlakach

Definicja

stworzyć z jakimś innym obiektem kształt posobny to tego, jaki tworzą ramiona krzyża, albo do litery X

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przeciąć się

Połączenia

  • drogi, linie skrzyżowały się

Cytaty

Ruszył we wskazanym przez mężczyznę kierunku i w jakim one, ślady opon, prowadziły, a po dziesięciu lub piętnastu minutach, gdy droga skrzyżowała się z duktem, zjechał z niej w bok.

źródło: KWSJP: Włodzimierz Odojewski: Zasypie wszystko, zawieje..., 1967

Patrzyłem zafascynowany, jak skrzyżowały się żelazne klingi, krzesząc sine skry niczym dwie błyskawice.

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Uczeń czarnoksiężnika, 2003

Szedł za nim dłuższy czas, gdy raptem wilcza ścieżka skrzyżowała się z odciskami butów.

źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Piołun i miód Kroniki Drugiego Kręgu Księga III, 2003

Dwie strugi światła skrzyżowały się jak dwie rozżarzone szpady.

źródło: KWSJP: Adam Bahdaj: Wakacje z duchami, 1962

Składnia

Rznieżywotny + skrzyżować się +
z CZYM
Rznieżywotny;pl + skrzyżować się + bez ograniczeń

2. o gatunkach

Definicja

rozmnożyć się, uzyskując potomstwo o nowych cechach genetycznych

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin budowa i funkcjonowanie roślin

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zhybrydyzować, zhybrydyzować się
hiperonimy:  rozmnożyć się

Połączenia

  • gatunki, geny skrzyżowały się

Cytaty

Prawdopodobnie w ten sposób egipski kot przywędrował do naszych puszcz słowiańskich, gdzie skrzyżował się z dzikim kotem leśnym, dając początek rodu naszych poczciwych Mruczków.

źródło: NKJP: Jurata Bogna Serafińska: Kot w literaturze i sztuce, Akant, 2006

W niewoli delfin długopyski skrzyżował się z delfinem butlonosym.

źródło: Iinternet

W Kraju Ałtajskim, jednym z krajów związkowych Federacji Rosyjskiej, odkryto szczątki humanoidalnej istoty niebędącej ani Homo erectus ani Neandertalczykiem. Podejrzewa się, iż te dwa gatunki skrzyżowały się 300 tysięcy lat p.n.e.

źródło: Internet

Składnia

bez ograniczeń + skrzyżować się +
z CZYM
Rz,pl + skrzyżować się + bez ograniczeń

3. o losach

Definicja

wystąpić jednocześnie, przenikając się wzajemnie

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

synonimy:  spleść się, zmieszać się
hiperonimy:  połączyć się

Połączenia

  • czyjeś interesy, losy skrzyżowały się

Cytaty

Rok 1812 i wkroczenie Wielkiej Armii do Nowogródka to był pierwszy moment, kiedy wielka historia skrzyżowała się z losami Mickiewicza.

źródło: NKJP: Paweł Goźliński: Rok wieszcza, Gazeta Wyborcza, 1998-10-16

W tych zeznaniach skrzyżowały się praktycznie wszystkie wątki działań służb specjalnych i prokuratury.

źródło: NKJP: Janina Paradowska: Pośledzimy, zobaczymy, Polityka, nr 2635, 2008

Po kilku tygodniach Deutsche Telekom był już właścicielem 49 proc. akcji operatora Ery. W ten sposób w akcjonariacie polskiego operatora telekomunikacyjnego skrzyżowały się interesy dwóch europejskich przeciwników.

źródło: KWSJP: Cezary Pytlos: Era sporów, Ozon, nr 24, 2005

Kreczmarowie to wielki rodzinny klan, mający swoje poczesne miejsce w kulturze polskiej i temat do księgi mu poświęconej. Ja tu ograniczę się tylko do wspomnienia o pewnym epizodycznym skrzyżowaniu się moich losów z losami Jurka, reżysera i krytyka teatru, oraz jego brata Jana, znanego aktora.

źródło: KWSJP: Ryszard Matuszewski: Alfabet: wybór z pamięci 90-latka, 2004

Składnia

Rznieżywotny + skrzyżować się +
z CZYM
Rznieżywotny pl + skrzyżować się + bez ograniczeń

Frazeologizmy

spojrzenia czyjeś spotkały się
spojrzenia czyjeś skrzyżowały się
Data ostatniej modyfikacji: 25.08.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json