Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
transcenduję |
transcendujemy |
|||
| 2 os. |
transcendujesz |
transcendujecie |
|||
| 3 os. |
transcenduje |
transcendują |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
transcendowałem +(e)m transcendował |
transcendowałam +(e)m transcendowała |
transcendowałom +(e)m transcendowało |
transcendowaliśmy +(e)śmy transcendowali |
transcendowałyśmy +(e)śmy transcendowały |
| 2 os. |
transcendowałeś +(e)ś transcendował |
transcendowałaś +(e)ś transcendowała |
transcendowałoś +(e)ś transcendowało |
transcendowaliście +(e)ście transcendowali |
transcendowałyście +(e)ście transcendowały |
| 3 os. |
transcendował |
transcendowała |
transcendowało |
transcendowali |
transcendowały |
bezosobnik: transcendowano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę transcendował będę transcendować |
będę transcendowała będę transcendować |
będę transcendowało będę transcendować |
będziemy transcendowali będziemy transcendować |
będziemy transcendowały będziemy transcendować |
| 2 os. |
będziesz transcendował będziesz transcendować |
będziesz transcendowała będziesz transcendować |
będziesz transcendowało będziesz transcendować |
będziecie transcendowali będziecie transcendować |
będziecie transcendowały będziecie transcendować |
| 3 os. |
będzie transcendował będzie transcendować |
będzie transcendowała będzie transcendować |
będzie transcendowało będzie transcendować |
będą transcendowali będą transcendować |
będą transcendowały będą transcendować |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
transcendujmy |
|
| 2 os. |
transcenduj |
transcendujcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
transcendowałbym bym transcendował |
transcendowałabym bym transcendowała |
transcendowałobym bym transcendowało |
transcendowalibyśmy byśmy transcendowali |
transcendowałybyśmy byśmy transcendowały |
| 2 os. |
transcendowałbyś byś transcendował |
transcendowałabyś byś transcendowała |
transcendowałobyś byś transcendowało |
transcendowalibyście byście transcendowali |
transcendowałybyście byście transcendowały |
| 3 os. |
transcendowałby by transcendował |
transcendowałaby by transcendowała |
transcendowałoby by transcendowało |
transcendowaliby by transcendowali |
transcendowałyby by transcendowały |
bezosobnik: transcendowano by
bezokolicznik: transcendować
imiesłów przysłówkowy współczesny:
transcendując
gerundium: transcendowanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | transcendowanie |
transcendowania |
| D. | transcendowania |
transcendowań |
| C. | transcendowaniu |
transcendowaniom |
| B. | transcendowanie |
transcendowania |
| N. | transcendowaniem |
transcendowaniami |
| Ms. | transcendowaniu |
transcendowaniach |
| W. | transcendowanie |
transcendowania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: transcendujący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | transcendujący |
transcendujący |
transcendujący |
transcendujące |
transcendująca |
| D. | transcendującego |
transcendującego |
transcendującego |
transcendującego |
transcendującej |
| C. | transcendującemu |
transcendującemu |
transcendującemu |
transcendującemu |
transcendującej |
| B. | transcendującego |
transcendującego |
transcendujący |
transcendujące |
transcendującą |
| N. | transcendującym |
transcendującym |
transcendującym |
transcendującym |
transcendującą |
| Ms. | transcendującym |
transcendującym |
transcendującym |
transcendującym |
transcendującej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | transcendujący |
transcendujący |
transcendujące |
transcendujące |
| D. | transcendujących |
transcendujących |
transcendujących |
transcendujących |
| C. | transcendującym |
transcendującym |
transcendującym |
transcendującym |
| B. | transcendujących |
transcendujących |
transcendujących |
transcendujące |
| N. | transcendującymi |
transcendującymi |
transcendującymi |
transcendującymi |
| Ms. | transcendujących |
transcendujących |
transcendujących |
transcendujących |
imiesłów przymiotnikowy bierny: transcendowany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | transcendowany |
transcendowany |
transcendowany |
transcendowane |
transcendowana |
| D. | transcendowanego |
transcendowanego |
transcendowanego |
transcendowanego |
transcendowanej |
| C. | transcendowanemu |
transcendowanemu |
transcendowanemu |
transcendowanemu |
transcendowanej |
| B. | transcendowanego |
transcendowanego |
transcendowany |
transcendowane |
transcendowaną |
| N. | transcendowanym |
transcendowanym |
transcendowanym |
transcendowanym |
transcendowaną |
| Ms. | transcendowanym |
transcendowanym |
transcendowanym |
transcendowanym |
transcendowanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | transcendowani |
transcendowani |
transcendowane |
transcendowane |
| D. | transcendowanych |
transcendowanych |
transcendowanych |
transcendowanych |
| C. | transcendowanym |
transcendowanym |
transcendowanym |
transcendowanym |
| B. | transcendowanych |
transcendowanych |
transcendowanych |
transcendowane |
| N. | transcendowanymi |
transcendowanymi |
transcendowanymi |
transcendowanymi |
| Ms. | transcendowanych |
transcendowanych |
transcendowanych |
transcendowanych |
Pochodzenie
ang. transcend
fr. transcender
niem. transzendieren
z łac. transcendere 'przekraczać; postępować'
Definicja
Wymowa
[trãscendować] lub [transcendować]
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka filozofia
Połączenia
- Bóg transcenduje
- transcendować rzeczywistość, świat (przedmiotów, przyrody...)
- transcendować ku światu, wartościom...
Cytaty
|
Dzieła sztuki w jakiś sposób transcendują rzeczywistość. źródło: Arka, 1994 (books.google.pl) |
|
|
Jednostka może [...] odnaleźć siebie na nowo przez proces transcendowania [...]. Polega on na poddaniu się wyższemu znaczeniu [...], na podporządkowaniu się jakiejś większej sile, której źródło znajduje się poza osobą. źródło: NKJP: Elżbieta Hałas: Konwersja perspektywa socjologiczna, 2007 |
|
|
Słuchanie muzyki jazzowej [...] wywołuje silne pobudzenie wyobraźni [...] - słuchacz wyobraża sobie, że oderwał się od nudnego życia potocznego i oto transcenduje ku wysoce cenionym wartościom, takim jak [...] włączenie się w „duszę zbiorowości”, wzniesienie się ponad przeciętność. źródło: NKJP: Estetyka pięciu zmysłówMaria Gołaszewska, Data publikacji: 1997 |
Składnia
|
+ | transcendować | + |
(CO)
|
|
+ | transcendować | + |
(ku CZEMU)
|