UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

brzuszek

Chronologizacja

1528, SPXVI

Pochodzenie

Zob. brzuch

1. mały brzuch

Definicja

mały brzuch - część ciała

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego części ciała, elementy i substancje składowe

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  brzuch

Połączenia

  • mały brzuszek
  • brzuszek i głowa, brzuszek i główka
  • brzuszek boli, rozbolał
  • złączone, zrośnięte brzuszkami

Cytaty

Nie potrafił jeszcze trzymać główki prosto, przez pierwsze dni w rodzinie bolał go brzuszek.

źródło: NKJP: Miłość w zastępczej rodzinie, Dziennik Polski - Podhale, 2001-07-13

Nie ma jednej skutecznej metody radzenia sobie z kolką, ulgę może przynieść ciepła kąpiel, masaż brzuszka, okład na brzuszek z ciepłej suchej pieluszki [...].

źródło: NKJP: Ilona Dzijak-Muniak: Problemy w czasie karmienia piersią - odcinek II, Nakielski Czas, 2006-03-08

Na stałe w brzuszku dziecka tkwi plastikowa rurka, wprowadzona bezpośrednio do żołądka, za pomocą której przyjmuje posiłki.

źródło: NKJP: Prezydent bez serca, Nowiny Raciborskie, 2006-01-09

Kuny występują w Krakowie [...]. Są wielkości wiewiórki, w okresie zimowym mają białawy brzuszek i brązowe boki, natomiast w lecie są całe ciemnobrązowe.

źródło: NKJP: Bezpieczna kuna, Dziennik Polski - Kraków, 2003-03-21

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. brzuszek
brzuszki
D. brzuszka
brzuszków
C. brzuszkowi
brzuszkom
B. brzuszek
brzuszki
N. brzuszkiem
brzuszkami
Ms. brzuszku
brzuszkach
W. brzuszku
brzuszki

2. ekspresywnie

Definicja

ekspresywnie o brzuchu - części ciała

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego części ciała, elementy i substancje składowe

Relacje znaczeniowe

synonimy:  bandzioch, bebech, brzuch, brzucho, wancioch, wancioł

Połączenia

  • duży, wydatny, wystający; ładny, płaski; piwny brzuszek
  • brzuszek i łysina, brzuszek i podbródek
  • bóle brzuszka
  • facet, mężczyzna, pan z brzuszkiem
  • brzuszek rośnie
  • mieć brzuszek

Cytaty

Jego kask, raczej wbrew regulaminowi, leżał na chodniku, a spod strażackiej kurtki wyglądał bezwstydnie pokaźny brzuszek w cywilnej koszuli.

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Góra Trzech Szkieletów, 2003

[...] rysujący się brzuszek Busha, dotychczas ukrywany pod obszernymi marynarkami lub sportowymi bluzami, robił miłe, domowe i ciepłe wrażenie.

źródło: NKJP: Dyplomacja, Dziennik Polski - Magazyn, 2002-11-21

Była entuzjastyczna i bezczelna, nosiła za krótkie koszulki i pokazywała okrągły, pulchny brzuszek.

źródło: NKJP: Izabela Filipiak: Kultura obrażonych, 2003

[...] zapewniał, że trenuje po to, by zrzucić brzuszek. Ważył bowiem 110 kg, o 10-15 więcej niż w trakcie kariery.

źródło: NKJP: Jego powietrzność, Dziennik Polski - Magazyn, 2001-10-25

Mój chłopak ma dość duży brzuszek, ale i tak będę go kochać, bo kocham jego charakter a nie ciało.

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. brzuszek
brzuszki
D. brzuszka
brzuszków
C. brzuszkowi
brzuszkom
B. brzuszek
brzuszki
N. brzuszkiem
brzuszkami
Ms. brzuszku
brzuszkach
W. brzuszku
brzuszki

3. ćwiczenie

Definicja

ćwiczenie gimnastyczne modelujące kształt brzucha, polegające na podnoszeniu tułowia od leżenia do siadu lub do skłonu w przód

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport czynności związane ze sportem

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Pielęgnacja ciała czynności związane z pielęgnacją ciała i ich efekty

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  ćwiczenie

Połączenia

  • zwykłe brzuszki
  • 10, 50, 100, ...; dużo brzuszków
  • pompki i brzuszki, przysiady i brzuszki; skoki, brzuszki, wymachy
  • seria brzuszków
  • ćwiczyć, robić brzuszki

Cytaty

Spanie, rano szkoła, a potem trening. Salta, podciągania, brzuszki, rozciągania, skoki, pompki, szpagaty, mostki, poręcze, ścieżka, drążek, równoważnia - i tak w kółko.

źródło: NKJP: Gimnastyka jest fajna, Dziennik Polski - Sport, 1999-02-15

[...] ktoś mi napisał, że mam robić brzuszki: - jeden brzuszek skośny prawy łokieć za lewe kolano - jeden brzuszek skośny lewy łokieć za prawe kolano - jeden brzuszek normalny.

źródło: Internet

Ja zawsze ćwiczę pompki, brzuszki [...] taki mam styl życia. Więc robię serię pompek, brzuszków i skłonów [...].

źródło: NKJP: Barbara Kosmowska: Prowincja, 2002

Bartosz Balcer podciągnął się na drążku 14 razy. Do zaliczenia tej konkurencji na piątkę wystarczyło mu dziesięć podciągnięć. Oprócz tego musiał zaliczyć brzuszki, bieg wahadłowy 10 razy 10 metrów oraz bieg na trzy kilometry.

źródło: NKJP: Maciej T. Nowak: Zbiórka! Do pompek, prasa, 2006

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. brzuszek
brzuszki
D. brzuszka
brzuszków
C. brzuszkowi
brzuszkom
B. brzuszek
brzuszki
N. brzuszkiem
brzuszkami
Ms. brzuszku
brzuszkach
W. brzuszku
brzuszki

Inne uwagi

Zwykle lm

4. litera

Definicja

okrągła część znaku graficznego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język pisanie

Cytaty

[...] postanowiłem zmienić mój stan cywilny na paszporcie - nazwisko, imię i datę urodzenia. Chcąc spróbować, czy ten desperacki pomysł może się udać, zacząłem wydrapywać rok urodzenia najpierw zaczynając od dolnego brzuszka ósemki przy 1918.

źródło: NKJP: Andrzej Bobkowski: Szkice Piórkiem: (Francja 1940-1944), 1957

[...] napis głosi „BRISTOL”. Pierwsza litera to „B” duże, ma dwa brzuszki, jeden w górze, drugi w dole, jednak dziś tylko górny funkcjonuje, dolny się zepsuł [...].

źródło: NKJP: Zbigniew Raszewski: Raptularz (1965-67), 1996

Przyjemnie było pomyśleć, że ta wesoła czarnulka z oczami jak dwa węgielki spoglądała na krągłe brzuszki starannych liter, osobiście przeze mnie powołanych do życia [...].

źródło: NKJP: Barbara Kosmowska: Hermańce, 2008

Nawet w kościele, gdy zagrały organy, zamiast doznawać duchowego ukojenia, widziałem krzyżujące się nade mną klucze wiolinowe, brzuszki bemoli i chorągiewki ósemek.

źródło: NKJP: Włodzimierz Kowalewski: Bóg zapłacz!, 2000

Parę spraw o piractwo państwowe „Filtry” skierowały do sądów. Nie mogą jednak nic innego zrobić, jak tylko na każdym elemencie wyraziście eksponować swój znak firmowy: dwie złączone brzuszkami elipsy z literkami WF.

źródło: NKJP: Agnieszka Skarbek: Rynkowy flirt państwowych Filtrów, Gazeta Wyborcza, 1992-08-26

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. brzuszek
brzuszki
D. brzuszka
brzuszków
C. brzuszkowi
brzuszkom
B. brzuszek
brzuszki
N. brzuszkiem
brzuszkami
Ms. brzuszku
brzuszkach
W. brzuszku
brzuszki
Data ostatniej modyfikacji: 13.03.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json