UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zgorzelina

Chronologizacja

1613, Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zgorzelina
zgorzeliny
D. zgorzeliny
zgorzelin
C. zgorzelinie
zgorzelinom
B. zgorzelinę
zgorzeliny
N. zgorzeliną
zgorzelinami
Ms. zgorzelinie
zgorzelinach
W. zgorzelino
zgorzeliny

Pochodzenie

Zob. gorzeć

1. u człowieka

Definicja

warstwa obumarłych tkanek

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

Cytaty

Na miejscu jej oka pojawiła się zaschnięta zgorzelina w niemal zupełnie pustym oczodole.

źródło: Marek Jura: Wagon I-145, 2019-07-20 (marekjura.kozirynek.online)

Jak mówią lekarze, mężczyzna ma czwarty stopień poparzenia ze zgorzeliną skóry na głowie i rękach, a także kończynach dolnych.

źródło: Anna Starosta: Robotnika poraził prąd o mocy 15 tysięcy volt, 2009-10-29 (gs24.pl)

Jeśli niedokładnie, lub zbyt rzadko, czyścimy jamę ustną, rozkładające się resztki pokarmów zalegają w zgorzelinach zębowych.

źródło: Paweł Snopkow: Nieświeży oddech potrafi zabić, 2021-08-07 (gazetaolsztynska.pl)

2. na metalu

Definicja

techn. 
powłoka lub łuska powstająca na powierzchni przedmiotów metalowych w wyniku utlenienia ich wierzchniej warstwy w wysokiej temperaturze

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  korozja

Połączenia

  • zgorzelina walcownicza
  • zgorzelina na powierzchni czegoś, na stali
  • rdza i zgorzelina
  • młotek, obijaki do zgorzeliny
  • pokryty zgorzeliną
  • usunąć/usuwać zgorzelinę

Cytaty

Wilgoć, słońce czy mróz zmienia twardy materiał konstrukcyjny w rdzę lub zgorzelinę.

źródło: NKJP: Z czym na rdzę?, Dziennik Łódzki, 2002-10-01

Kontroler, jaki by nie był, pewnie w roku 2021 będzie w stanie odróżnić kocioł dwudziestoletni od cztero- czy dwuletniego, choćby po zgorzelinach na kołnierzu wylotu spalin czy innych elementach.

źródło: NKJP: forum.info-ogrzewanie.pl

Warunkiem żaroodporności stopu rezystancyjnego jest tworzenie się takich tlenków, które zapobiegają dalszemu procesowi utleniania. Tworząca się warstwa zgorzeliny ma właściwości ochronne, jeżeli jest zwarta w stopniu eliminującym przenikanie utleniacza do powierzchni metalicznej.

źródło: NKJP: Mieczysław Hering: Podstawy elektrotermii, 1992

3. na tynku

Definicja

bud. 
twarda powłoka tworząca się na schnącym tynku, która uniemożliwia wysychanie znajdującym się pod nią warstwom

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo materiały, narzędzia i maszyny budowlane

Połączenia

  • zgorzelina na tynku

Cytaty

Gdy zaś tynk nie schnie lub proces ten przebiega zbyt długo – na przykład z powodu niedostatecznej wentylacji – na jego powierzchni może powstać zgorzelina.

źródło: Tynki maszynowe, 2009-04-02 (chemiabudowlana.info)

Należy unikać zbyt intensywnej obróbki świeżej powierzchni tynku, gdyż może to prowadzić do powstawania zgorzelin.

źródło: Internet: atisdom.pl

4. na drzewie

Definicja

leśn.  ogrod. 
uszkodzenie kory drzewa spowodowane jej zbyt długim wystawieniem na światło słonecznie lub wysoką temperaturę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin drzewa i krzewy

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin ogrodnictwo i dbałość o rośliny

Relacje znaczeniowe

synonimy:  oparzelina

Cytaty

Zgorzelinie kory można zapobiegać przez unikanie nagłego odsłaniania drzew.

źródło: Internet: lesnydziadek.com.pl

[...] bardzo ważne jest przeciwdziałanie zgorzelinom i ranom mrozowym. Najprostszym na to sposobem jest bielenie drzewek.

źródło: Przed czym chronić rośliny zimą?, 2017-12-18 (swiatfungichem.pl)

Data ostatniej modyfikacji: 16.09.2021
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json