UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zwarzyć się

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zwarzę się
zwarzymy się
2 os. zwarzysz się
zwarzycie się
3 os. zwarzy się
zwarzą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zwarzyłem się
+(e)m się zwarzył
zwarzyłam się
+(e)m się zwarzyła
zwarzyłom się
+(e)m się zwarzyło
zwarzyliśmy się
+(e)śmy się zwarzyli
zwarzyłyśmy się
+(e)śmy się zwarzyły
2 os. zwarzyłeś się
+(e)ś się zwarzył
zwarzyłaś się
+(e)ś się zwarzyła
zwarzyłoś się
+(e)ś się zwarzyło
zwarzyliście się
+(e)ście się zwarzyli
zwarzyłyście się
+(e)ście się zwarzyły
3 os. zwarzył się
zwarzyła się
zwarzyło się
zwarzyli się
zwarzyły się

bezosobnik: zwarzono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zwarzmy się
2 os. zwarz się
zwarzcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zwarzyłbym się
bym się zwarzył
zwarzyłabym się
bym się zwarzyła
zwarzyłobym się
bym się zwarzyło
zwarzylibyśmy się
byśmy się zwarzyli
zwarzyłybyśmy się
byśmy się zwarzyły
2 os. zwarzyłbyś się
byś się zwarzył
zwarzyłabyś się
byś się zwarzyła
zwarzyłobyś się
byś się zwarzyło
zwarzylibyście się
byście się zwarzyli
zwarzyłybyście się
byście się zwarzyły
3 os. zwarzyłby się
by się zwarzył
zwarzyłaby się
by się zwarzyła
zwarzyłoby się
by się zwarzyło
zwarzyliby się
by się zwarzyli
zwarzyłyby się
by się zwarzyły

bezosobnik: zwarzono by się

bezokolicznik: zwarzyć się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zwarzywszy się

gerundium: zwarzenie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zwarzenie się
zwarzenia się
D. zwarzenia się
zwarzeń się
C. zwarzeniu się
zwarzeniom się
B. zwarzenie się
zwarzenia się
N. zwarzeniem się
zwarzeniami się
Ms. zwarzeniu się
zwarzeniach się
W. zwarzenie się
zwarzenia się

odpowiednik aspektowy: warzyć się

Pochodzenie

Zob. warzyć

1. o mleku

Definicja

zmienić swą płynną konsystencję w wyniku wytworzenia się grudek

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z przyrządzaniem jedzenia

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Połączenia

  • mleko zwarzyło się

Cytaty

Uważajmy [...], by nie zwarzyła się nam śmietana. Na koniec doprawiamy solą i sokiem z połowy cytryny. Sos gotowy!

źródło: NKJP: Łosoś w sosie szafranowym, Express Ilustrowany, 2001-12-21

Wiele osób woli kupować majonez, bo boi się, że robiony domowym sposobem sos zwarzy się.

źródło: NKJP: Lubię zjeść coś niezdrowego, Trybuna Śląska, 2003-01-24

2. o kwiatach

Definicja

zwiędnąć w wyniku zbyt niskiej, rzadziej zbyt wysokiej temperatury

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii temperatura i ogień

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Połączenia

  • kwiaty, liście zwarzyły się

Cytaty

[...] różnice temperatur między dniem a nocą, sięgające i 40 stopni, spowodowały oparzenia i odmrożenia liści. [...] U mnie w górach dostały begonie [...] - zwarzyły się do gołej ziemi.

źródło: Internet: forum.muratordom.pl

Kwiatki się mogą zwarzyć nie tylko od gorąca, ale także (a może nawet częściej) od mrozu.

źródło: NKJP: Internet

3. o nastroju

Definicja

książk. 
zmienić się z przyjemnego odczucia na gorsze

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  popsuć się, zepsuć się

Połączenia

  • humor zwarzył się, atmosfera zwarzyła się

Cytaty

Zwarzyła się świąteczna atmosfera. Nie takich chłopców chcieli w ten wieczór gościom pokazać.

źródło: NKJP: Maria Wiernikowska: Pastuszkowie z przerwą w życiorysie, Gazeta Wyborcza, 1993-12-23

Humory zwarzyły się tylko chwilowo.

źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Naznaczeni błękitem, 2005

Data ostatniej modyfikacji: 10.02.2020
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json