UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zipać

Chronologizacja

1662, Kart XVII-XVIII

Pochodzenie

psł. *zěpati 'ciężko oddychać, łapać powietrze ustami'

1. o człowieku

Definicja

pot.

oddychać głośno i z trudnością

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

oddychać

Cytaty

[...] starał się chodzić maksymalnie szybko i forsownie, nawet jeżeli miał czas. Zwykle wychodził półtorej godziny przed rozpoczęciem lekcji i stopniowo przychodził coraz wcześniej, był jednym z pierwszych w klasie, po czym kilka minut siedział i zipał.

źródło: NKJP: Andrzej Anonimus: Nie nadaje się, przecież to jeszcze szczeniak, 1999

Dziękujemy pani i panu za rozmowę i myślimy: biedni, biali ludzie, przywaleni tropikiem, zipiący w tropiku jak ryba na piasku [...].

źródło: NKJP: Ryszard Kapuściński: Wojna futbolowa, 2005

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	zipię	zipiemy
2 os.	zipiesz	zipiecie
3 os.	zipie	zipią

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zipałem +(e)m zipał	zipałam +(e)m zipała	zipałom +(e)m zipało	zipaliśmy +(e)śmy zipali	zipałyśmy +(e)śmy zipały
2 os.	zipałeś +(e)ś zipał	zipałaś +(e)ś zipała	zipałoś +(e)ś zipało	zipaliście +(e)ście zipali	zipałyście +(e)ście zipały
3 os.	zipał	zipała	zipało	zipali	zipały

bezosobnik: zipano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę zipał będę zipać	będę zipała będę zipać	będę zipało będę zipać	będziemy zipali będziemy zipać	będziemy zipały będziemy zipać
2 os.	będziesz zipał będziesz zipać	będziesz zipała będziesz zipać	będziesz zipało będziesz zipać	będziecie zipali będziecie zipać	będziecie zipały będziecie zipać
3 os.	będzie zipał będzie zipać	będzie zipała będzie zipać	będzie zipało będzie zipać	będą zipali będą zipać	będą zipały będą zipać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		zipmy
2 os.	zip	zipcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zipałbym bym zipał	zipałabym bym zipała	zipałobym bym zipało	zipalibyśmy byśmy zipali	zipałybyśmy byśmy zipały
2 os.	zipałbyś byś zipał	zipałabyś byś zipała	zipałobyś byś zipało	zipalibyście byście zipali	zipałybyście byście zipały
3 os.	zipałby by zipał	zipałaby by zipała	zipałoby by zipało	zipaliby by zipali	zipałyby by zipały

bezosobnik: zipano by

bezokolicznik: zipać

imiesłów przysłówkowy współczesny: zipiąc

gerundium: zipanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zipanie	zipania
D.	zipania	zipań
C.	zipaniu	zipaniom
B.	zipanie	zipania
N.	zipaniem	zipaniami
Ms.	zipaniu	zipaniach
W.	zipanie	zipania

imiesłów przymiotnikowy czynny: zipiący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	zipiący	zipiący	zipiący	zipiące	zipiąca
D.	zipiącego	zipiącego	zipiącego	zipiącego	zipiącej
C.	zipiącemu	zipiącemu	zipiącemu	zipiącemu	zipiącej
B.	zipiącego	zipiącego	zipiący	zipiące	zipiącą
N.	zipiącym	zipiącym	zipiącym	zipiącym	zipiącą
Ms.	zipiącym	zipiącym	zipiącym	zipiącym	zipiącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	zipiący	zipiący	zipiące	zipiące
D.	zipiących	zipiących	zipiących	zipiących
C.	zipiącym	zipiącym	zipiącym	zipiącym
B.	zipiących	zipiących	zipiących	zipiące
N.	zipiącymi	zipiącymi	zipiącymi	zipiącymi
Ms.	zipiących	zipiących	zipiących	zipiących

odpowiednik aspektowy: zipnąć

Odesłania

Zob. też:

dyszeć

2. o samochodzie