Chronologizacja
Na podstawie indeksu haseł
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
wyklnę |
wyklniemy |
|||
| 2 os. |
wyklniesz |
wyklniecie |
|||
| 3 os. |
wyklnie |
wyklną |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wykląłem +(e)m wyklął |
wyklęłam +(e)m wyklęła |
wyklęłom +(e)m wyklęło |
wyklęliśmy +(e)śmy wyklęli |
wyklęłyśmy +(e)śmy wyklęły |
| 2 os. |
wykląłeś +(e)ś wyklął |
wyklęłaś +(e)ś wyklęła |
wyklęłoś +(e)ś wyklęło |
wyklęliście +(e)ście wyklęli |
wyklęłyście +(e)ście wyklęły |
| 3 os. |
wyklął |
wyklęła |
wyklęło |
wyklęli |
wyklęły |
bezosobnik: wyklęto
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
wyklnijmy |
|
| 2 os. |
wyklnij |
wyklnijcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wykląłbym bym wyklął |
wyklęłabym bym wyklęła |
wyklęłobym bym wyklęło |
wyklęlibyśmy byśmy wyklęli |
wyklęłybyśmy byśmy wyklęły |
| 2 os. |
wykląłbyś byś wyklął |
wyklęłabyś byś wyklęła |
wyklęłobyś byś wyklęło |
wyklęlibyście byście wyklęli |
wyklęłybyście byście wyklęły |
| 3 os. |
wykląłby by wyklął |
wyklęłaby by wyklęła |
wyklęłoby by wyklęło |
wyklęliby by wyklęli |
wyklęłyby by wyklęły |
bezosobnik: wyklęto by
bezokolicznik: wykląć
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
wykląwszy
gerundium: wyklęcie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | wyklęcie |
wyklęcia |
| D. | wyklęcia |
wyklęć |
| C. | wyklęciu |
wyklęciom |
| B. | wyklęcie |
wyklęcia |
| N. | wyklęciem |
wyklęciami |
| Ms. | wyklęciu |
wyklęciach |
| W. | wyklęcie |
wyklęcia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: wyklęty
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | wyklęty |
wyklęty |
wyklęty |
wyklęte |
wyklęta |
| D. | wyklętego |
wyklętego |
wyklętego |
wyklętego |
wyklętej |
| C. | wyklętemu |
wyklętemu |
wyklętemu |
wyklętemu |
wyklętej |
| B. | wyklętego |
wyklętego |
wyklęty |
wyklęte |
wyklętą |
| N. | wyklętym |
wyklętym |
wyklętym |
wyklętym |
wyklętą |
| Ms. | wyklętym |
wyklętym |
wyklętym |
wyklętym |
wyklętej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | wyklęci |
wyklęci |
wyklęte |
wyklęte |
| D. | wyklętych |
wyklętych |
wyklętych |
wyklętych |
| C. | wyklętym |
wyklętym |
wyklętym |
wyklętym |
| B. | wyklętych |
wyklętych |
wyklętych |
wyklęte |
| N. | wyklętymi |
wyklętymi |
wyklętymi |
wyklętymi |
| Ms. | wyklętych |
wyklętych |
wyklętych |
wyklętych |
odpowiednik aspektowy: wyklinać
Pochodzenie
1. heretyka
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół wyznania: zasady i prawdy wiary
Cytaty
|
Sędziwy arcybiskup Jakub polecił się [...] zawieźć na wózku do obozu księcia seniora, wzywając go do zaprzestania wojny domowej prowadzonej przy pomocy pogańskich Prusów, a gdy napomnienia nie odniosły skutku, uroczyście wyklął Władysława. źródło: NKJP: Tadeusz Wasilewski: Poczet królów polskich, 1978 |
|
|
Kahał siemiatycki miał [...] władzę nad małymi kahałami i skupiskami żydowskimi w okolicy Siemiatycz. [...] Wyklęto wtedy starszyznę siemiatycką za nieposłuszeństwo i swawolę (chodziło o sprawy podatkowe). Klątwę cofnięto, gdy starszyzna przeprosiła tykociński kahał. źródło: NKJP: Marcin Korniluk: W rocznicę zagłady siemiatyckich Żydów, Głos Siemiatycz, 2007-12-11 |
Składnia
|
+ | wykląć | + |
KOGO
|
2. potomka
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Rodzina relacje rodzinne
Połączenia
- rodzina wyklęła
- wykląć z rodziny
Cytaty
|
Matkę jej zabito, ojciec ją wyklął. Cudem uniknęła śmierci. Miała okropną młodość. źródło: NKJP: Anna Bojarska, Maria Bojarska: Siostry B., 1996 |
|
|
[...] proszę nie podawać mojego nazwiska, bo babcia wyklęłaby mnie z rodziny. źródło: NKJP: Jolanta Grzelak-Hodor: Z jednej ziemi, Gazeta Krakowska, 2002-06-21 |
|
|
W 1948 roku, kiedy jugosłowiańscy komuniści zbuntowali się przeciwko radzieckiemu autorytaryzmowi, domagając się odrobiny samodzielności, Stalin wyklął ich i wyrzucił z bloku. źródło: Peter Kenez: Odkłamana historia Związku Radzieckiego, 2008 (books.google.pl) |
Składnia
|
+ | wykląć | + |
(z CZEGO)
|
3. agresję
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne
Cytaty
|
Po wojnie Niemcy historię swoją wyklęli, wojsko zlikwidowali, faszystowskie poglądy w kodeksie jako przestępstwo zapisali [...]. źródło: NKJP: Marian Marzyński: Sennik polsko-żydowski, 2005 |
|
|
W USA wyklęto papierosy. W senacie nie ma już palaczy. źródło: NKJP: Choroba limuzynowa, Dziennik Polski, 2001-01-27 |
Składnia
|
+ | wykląć | + |
CO
|
4. wulgarnie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | bluzgnąć, bluznąć, ktoś rzucił mięsem, przekląć, zakląć |
Cytaty
|
Matka opuściła ich w gniewie gdzieś koło pierwszej w nocy i wykląwszy od najgorszych, poszła spać do babki. źródło: NKJP: Pogorzelisko, Dziennik Polski, 1999-12-17 |
Składnia
|
+ | wykląć | + |
JAK
|