UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zbożny

Chronologizacja

1 połowa XIV w., SStp

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zbożny
zbożny
zbożny
zbożne
zbożna
D. zbożnego
zbożnego
zbożnego
zbożnego
zbożnej
C. zbożnemu
zbożnemu
zbożnemu
zbożnemu
zbożnej
B. zbożnego
zbożnego
zbożny
zbożne
zbożną
N. zbożnym
zbożnym
zbożnym
zbożnym
zbożną
Ms. zbożnym
zbożnym
zbożnym
zbożnym
zbożnej
W. zbożny
zbożny
zbożny
zbożne
zbożna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zbożni
zbożni
zbożne
zbożne
D. zbożnych
zbożnych
zbożnych
zbożnych
C. zbożnym
zbożnym
zbożnym
zbożnym
B. zbożnych
zbożnych
zbożnych
zbożne
N. zbożnymi
zbożnymi
zbożnymi
zbożnymi
Ms. zbożnych
zbożnych
zbożnych
zbożnych
W. zbożni
zbożni
zbożne
zbożne

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zbożniejszy
zbożniejszy
zbożniejszy
zbożniejsze
zbożniejsza
D. zbożniejszego
zbożniejszego
zbożniejszego
zbożniejszego
zbożniejszej
C. zbożniejszemu
zbożniejszemu
zbożniejszemu
zbożniejszemu
zbożniejszej
B. zbożniejszego
zbożniejszego
zbożniejszy
zbożniejsze
zbożniejszą
N. zbożniejszym
zbożniejszym
zbożniejszym
zbożniejszym
zbożniejszą
Ms. zbożniejszym
zbożniejszym
zbożniejszym
zbożniejszym
zbożniejszej
W. zbożniejszy
zbożniejszy
zbożniejszy
zbożniejsze
zbożniejsza
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zbożniejsi
zbożniejsi
zbożniejsze
zbożniejsze
D. zbożniejszych
zbożniejszych
zbożniejszych
zbożniejszych
C. zbożniejszym
zbożniejszym
zbożniejszym
zbożniejszym
B. zbożniejszych
zbożniejszych
zbożniejszych
zbożniejsze
N. zbożniejszymi
zbożniejszymi
zbożniejszymi
zbożniejszymi
Ms. zbożniejszych
zbożniejszych
zbożniejszych
zbożniejszych
W. zbożniejsi
zbożniejsi
zbożniejsze
zbożniejsze

Pochodzenie

Zob. Bóg

1. czyn

Definicja

książk. 
powstały ze szlachetnych pobudek

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Połączenia

  • zbożny cel, dzieło, przedsięwzięcie, zamiar

Cytaty

Jeśli dziś w okolicy Karwicy, Krzyży, Kokoszki, Rucianego widzi się ewangelickie miejsca pochówku, stare ocalałe płyty, krzyże i świeże kwiaty, a wszystko otoczone nowymi płotami, jest w tym zbożnym dziele cień działania Zofii Góralczyk.

źródło: NKJP: Kira Gałczyńska: Nie wrócę tu nigdy czyli Pożegnanie z Mazurami, 1998

Dali by lepiej na jakiś zbożniejszy cel, np. na usypanie kopca dla Wielkiego Polaka albo na budowę Piramidy Opatrzności Bożej dla Faraona Kłąba.

źródło: NKJP: Internet

Posłuchaj, Coluna. Wiem, że masz zbożne intencje, ale pamiętaj, że nie możesz patrzeć na Kingę przez własny pryzmat. To jest zupełnie inna dziewczyna niż ty i...

źródło: NKJP: Witold Horwath: Ultra Montana, 2005

[...] zrealizowanie celów reformy, jeżeli nawet wspomniane założenia były zbożne, nie było możliwe [...].

źródło: NKJP: Romuald Holly: Ubezpieczenia zdrowotne w Europie Środkowo-Wschodniej - początek drogi (cz. II), Gazeta Ubezpieczeniowa, 2002-04-30

2. podziw

Definicja

wynikający z powagi i szacunku do jakiegoś obiektu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  nabożny

Połączenia

  • zbożny podziw

Cytaty

Nie opowiem ci o wielu przypadkach i przygodach ze swojej przeszłości, bo czuję wobec ciebie respekt i zbożny podziw, moja ty corrido po morfinie, po prostu byłoby mi wstyd.

źródło: NKJP: Anna Bojarska, Maria Bojarska: Siostry B., 1996

Nie ma u nas kultu sztuki dla sztuki, nie ma tej zbożnej ciszy, jaka jest udziałem przeżywających bezpośrednio twórczość poetów Zachodu.

źródło: NKJP: Mojżesz Kanfer: Przedmowa do Księgi Zbiorowej Płomienie i zgliszcza, Midrasz, 2009-01-07

3. człowiek

Definicja

książk. 
pobożny, wypełniający nakazy religii

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół

Relacje znaczeniowe

synonimy:  nabożny, pobożny, religijny

Cytaty

Jerzy z Oppersdorfu był znany jako zbożny człowiek i w swoich wioskach zlecił wybudowanie lub wyremontowanie kilku kościołów. Swoje wyswobodzenie uważał za cud i dlatego przykazał zbudowanie tu kościółka poświęconego Ignacemu Loyoli.

źródło: Internet: beskydy.cz

Data ostatniej modyfikacji: 16.09.2021
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json