UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wielmożny

Chronologizacja

1 połowa XV w., SStp

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wielmożny
wielmożny
wielmożny
wielmożne
wielmożna
D. wielmożnego
wielmożnego
wielmożnego
wielmożnego
wielmożnej
C. wielmożnemu
wielmożnemu
wielmożnemu
wielmożnemu
wielmożnej
B. wielmożnego
wielmożnego
wielmożny
wielmożne
wielmożną
N. wielmożnym
wielmożnym
wielmożnym
wielmożnym
wielmożną
Ms. wielmożnym
wielmożnym
wielmożnym
wielmożnym
wielmożnej
W. wielmożny
wielmożny
wielmożny
wielmożne
wielmożna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wielmożni
wielmożni
wielmożne
wielmożne
D. wielmożnych
wielmożnych
wielmożnych
wielmożnych
C. wielmożnym
wielmożnym
wielmożnym
wielmożnym
B. wielmożnych
wielmożnych
wielmożnych
wielmożne
N. wielmożnymi
wielmożnymi
wielmożnymi
wielmożnymi
Ms. wielmożnych
wielmożnych
wielmożnych
wielmożnych
W. wielmożni
wielmożni
wielmożne
wielmożne

Pochodzenie

Zob. wiele I
Zob. możny

Definicja

taki, który zajmuje wysoką pozycję w hierarchii społecznej lub do którego mówiący odnosi się z szacunkiem

Noty o użyciu

Współcześnie używane głównie w zwrotach grzecznościowych.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zwroty grzecznościowe i zachowania akceptowane społecznie

Połączenia

  • wielmożny dziedzic, generał, pan; wielmożna pani, panienka; wielmożni państwo
  • jaśnie wielmożny

Cytaty

Spojrzeliśmy po sobie z burmistrzem, wielmożnym Marcinem z Pertuis, bowiem nie zwykła to była rzecz, by chłopek prosty dostojników jak równy im przestrzegał i nakłaniał.

źródło: NKJP: Maciej Pinkwart: Dziewczyna z Ipanemy, 2003

- Więc nie panujesz nad sytuacją.
- Nikt już nie panuje, wielmożny panie baronie.

źródło: NKJP: Jaga Rydzewska: Atalaya. Wojownicy, 2005

Wielmożna pani ze dworu, a fatygowała się do nas, biednych ludzi...

źródło: NKJP: Teresa Bojarska: Świtanie, przemijanie, 1996

- Dopraszam się łaski wielmożnej panienki, skaleczyłem nogę i nie mogę iść dalej.

źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Bohiń, 1992

Wielmożnych Państwa, którzy nie lubują [się] w balowej atmosferze zapraszamy na noworoczny koncert organowy.

źródło: NKJP: Agnieszka Nabzdyk Kris: W dawnym Poznaniu, Gazeta Poznańska, 2001-12-29

Data ostatniej modyfikacji: 24.03.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json