UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

jaśnie

Chronologizacja

1437, SStp
Inne znaczenie: 'zrozumiale, jasno'

Odmiana

część mowy: przysłówek

Pochodzenie

Zob. jasny

Definicja

pierwszy człon zwrotów grzecznościowych, używanych dawniej w stosunku do osób wysoko postawionych w hierarchii społecznej

Noty o użyciu

Współcześnie używane ironicznie.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Zasady współżycia społecznego ➔ zwroty grzecznościowe i zachowania akceptowane społecznie

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Tradycja ➔ świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Połączenia

  • jaśnie panujący, wielmożny

Cytaty

- Jak śmiesz? - zachłysnęła się matrona. - Czy wiesz, do kogo mówisz? To jaśnie urodzona baronówna Casadei!

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Chrzest ognia, 1996

Apartament „jaśnie pani starszej”, jak przyjęło się mówić, jest na pierwszym piętrze. Nikt poza jej pokojówką, panią Rózią, nie ma tam wstępu.

źródło: NKJP: Krystyna Uniechowska-Dembińska: Był pałac, 2008

Historia daje się nam tu we znaki na każdym kroku. Jej świadectwem jest już zmieniająca się nazwa głównej ulicy Wilna - dziś to Prospekt Giedymina, w czasach jaśnie panujących carów - Gieorgijewskij Prospiekt, w międzywojennej Polsce - ulica Mickiewicza [...].

źródło: NKJP: Tomasz Szymczyk: Musisz odwiedzić Wilno, Dziennik Zachodni, 2010-09-25

Frazeologizmy

jaśnie panicz
jaśnie panienka
Data ostatniej modyfikacji: 06.04.2022
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json