UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kalka

Chronologizacja

1841, Sylwan, t. 17, books.google.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	kalka	kalki
D.	kalki	kalk rzadziej kalek

C.	kalce	kalkom
B.	kalkę	kalki
N.	kalką	kalkami
Ms.	kalce	kalkach
W.	kalko	kalki

Pochodzenie

fr. calque

1. do pisania

Definicja

cienki papier pokryty z jednej strony farbą, który wkłada się między dwie kartki tak, aby pisząc lub rysując na jednej z nich, uzyskać na drugiej wiernie odbite to, co zostało napisane lub narysowane

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca materiały i narzędzia pracy

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język pisanie

Połączenia

fioletowa kalka; kalka maszynowa

Cytaty

	W tradycyjnych biletach (nie tych tekturkowych, ale tych drukowanych czy pisanych ręcznie) jedną stroną kuponu jest kalka, zawsze czerwona. Dzięki tej kalce druk przebija się na dalsze strony biletu. źródło: NKJP: Krzysztof Zanussi: Wyznanie pieniacza, Polityka, 2000-02-12
	Powielacz był nie większy od maszyny do pisania i mieścił się w walizce, bęben z matrycą obracał się i wypluwał kolejne kartki. Wyglądały jak odbity przez kalkę maszynopis. źródło: NKJP: Igor T. Miecik: Kornik, Polityka, 2001-09-22
	Wzywał ją niby na przesłuchanie, zamykał drzwi na klucz, wkręcał do remingtona sześć cienkich przebitek przedzielonych arkuszami fioletowej kalki i jazda. źródło: NKJP: Michał Komar: Wtajemniczenia source, 2009
	[...] zawsze ktoś stukał na maszynie przepisując dokumenty KOR-u (najczęściej żona Gaja, która zmarła po wyjściu z obozu internowania). Od czasu do czasu - krzyk rozpaczy: odwrotnie włożona kalka i cała praca na nic. źródło: NKJP: Joanna Szczęsna: Remanenty, Gazeta Wyborcza, 1998-08-21

2. techniczna

Definicja

cienki wytrzymały przezroczysty papier używany głównie do rysowania na nim rysunków technicznych ołówkiem lub tuszem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka sztuki plastyczne

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca materiały i narzędzia pracy

Relacje znaczeniowe

synonimy:

papier

Połączenia

kalka techniczna

Cytaty

	Co za radość rozłożyć z powrotem cały warsztat! Przypinać kalkę do deski, układać wszystkie swoje grafiony, piórka, redisówki, ekierki, ołówki, flamastry... pochuchać na rapidagraf - skarb najwyższej klasy! Przygotować formatki. źródło: NKJP: Krystyna Berwińska: Con Amore, 1976
	W sklepiku pani Brzydzkiej szeleściła kalka techniczna, zwana często pergaminem. źródło: NKJP: Andrzej Kozioł: Zapomniany Kraków, 2007
	Wrze wtedy na stacjach meteorologicznych, zagubione na morzach statki nadają przez radio swe pozycje, ciśnienia barometryczne, temperatury i wilgotność, i siły wiatru otoczenia, kreślarze w biurach meteorologicznych nanoszą je na mapy i kalki, [...] źródło: NKJP: Zygmunt Haupt: Baskijski diabeł: opowiadania i reportaże, 2007
	Pierwszy etap to projekt witraża. Ten przygotowuje się na ogół najpierw w małej skali. Później według niego wykonuje się tzw. karton w skali 1:1. Z kartonu odrysowuje się na kalkę techniczną linie, które wyznaczać będą podziały szkła, a więc jednocześnie rysunek linii ołowiu. źródło: NKJP: Monika Kaczyńska, Wzory światłem malowane, Gazeta Poznańska, 2006-10-25

3. językowa

Definicja

jęz.

wyraz lub zwrot kopiujący budowę lub znaczenie wyrazu lub zwrotu w obcym języku, choć będący zarazem wyrazem rodzimym lub zwrotem, zbudowanym z wyrazów rodzimych

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język języki świata

Połączenia

kalka językowa

Cytaty

	Niemiecka nazwa brzmiała Stolpmunde czyli ujście Słupi. Zaraz po wojnie kilkakrotnie zmieniano nazwę miejscowości, najpierw używano kalki nazwy niemieckiej czyli Słupioujście [...] źródło: NKJP: Rafał Szymański: Anegdoty i historie Pomorza (2), Dziennik Słupski, 1999-08-06
	Wyraz „pracoholizm” jest kalką językową z języka angielskiego. źródło: NKJP: W pułapce pracy, Cosmopolitan, 7 - 1998
	Łacińskie renatio, czyli „odrodzenie”, jest kalką greckiego terminu teologicznego paligenesis, używanego w znaczeniu „odrodzenia duchowego” i „zmartwychwstania”. źródło: NKJP: Zdzisław Józef Kijas: Niebo w domu Ojca, czyściec dla kogo, piekło w oddaleniu, 2010
	Lecz żeby zadowolić męża albo dowieść sobie, że w Polsce znalazła prawdziwe szczęście, zapisała się do śląskich Matek Polek i często powtarzała po polsku dokładną kalkę niemieckiego przysłowia: „Tam ojczyzna moja, gdzie jem chleb” . źródło: NKJP: Paweł Smoleński: Najlepiej, gdyby się nie przytrafiło, Gazeta Wyborcza, 1998-03-06
	W pełni uzasadnione natomiast jest zarzucenie podziału neosemantyzmów powstałych pod wpływem obcym na zapożyczenia semantyczne i kalki semantyczne. źródło: Alicja Witalisz: Recenzja monografii [....], Tertium (3) (1) (2018)

4. naśladowanie

Definicja

to, co wiernie powtarza i naśladuje coś innego

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Cytaty

Obydwoje rodzice z konieczności pracowali zawodowo. Babcia była zaangażowana w opiekę nad dziećmi. Wychowywał się z siostrą Grażyną, trzy lata młodszą. Dziś ma w domu kalkę tej sytuacji. Łukasz, student prawa, jest trzy lata starszy od Pauliny, licealistki - W domu staramy się zachować tradycyjne wzorce wychowywania.

źródło: NKJP: ap: Sylwetka Piotr Caliński, Mazowieckie To i Owo, 2001-08-04

Reformy te nie były prostymi kalkami reformy chilijskiej – korzystały z jej wzorców, ale wprowadzały swoje modyfikacje, dotyczące tych elementów reformy chilijskiej, które uznane zostały za mniej efektywne.

źródło: NKJP: Paweł Pelc: Po szwedzku czy chilijsku:Gazeta Ubezpieczeniowa, 2004-10-19

Parę razy ostatnio słyszałam, że jego uczucia i przeżycia są kalką wielu moich. Teraz poruszona widzę, że naprawdę zdarza nam się czuć to samo.

źródło: NKJP: Sonia Raduńska: Białe zeszyty, 2005

Data ostatniej modyfikacji: 27.01.2020