UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kamienieć

Chronologizacja

1564, SPXVI

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. kamienieję
kamieniejemy
2 os. kamieniejesz
kamieniejecie
3 os. kamienieje
kamienieją

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. kamieniałem
+(e)m kamieniał
kamieniałam
+(e)m kamieniała
kamieniałom
+(e)m kamieniało
kamienieliśmy
+(e)śmy kamienieli
kamieniałyśmy
+(e)śmy kamieniały
2 os. kamieniałeś
+(e)ś kamieniał
kamieniałaś
+(e)ś kamieniała
kamieniałoś
+(e)ś kamieniało
kamienieliście
+(e)ście kamienieli
kamieniałyście
+(e)ście kamieniały
3 os. kamieniał
kamieniała
kamieniało
kamienieli
kamieniały

bezosobnik: kamieniano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę kamieniał
będę kamienieć
będę kamieniała
będę kamienieć
będę kamieniało
będę kamienieć
będziemy kamienieli
będziemy kamienieć
będziemy kamieniały
będziemy kamienieć
2 os. będziesz kamieniał
będziesz kamienieć
będziesz kamieniała
będziesz kamienieć
będziesz kamieniało
będziesz kamienieć
będziecie kamienieli
będziecie kamienieć
będziecie kamieniały
będziecie kamienieć
3 os. będzie kamieniał
będzie kamienieć
będzie kamieniała
będzie kamienieć
będzie kamieniało
będzie kamienieć
będą kamienieli
będą kamienieć
będą kamieniały
będą kamienieć

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. kamieniejmy
2 os. kamieniej
kamieniejcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. kamieniałbym
bym kamieniał
kamieniałabym
bym kamieniała
kamieniałobym
bym kamieniało
kamienielibyśmy
byśmy kamienieli
kamieniałybyśmy
byśmy kamieniały
2 os. kamieniałbyś
byś kamieniał
kamieniałabyś
byś kamieniała
kamieniałobyś
byś kamieniało
kamienielibyście
byście kamienieli
kamieniałybyście
byście kamieniały
3 os. kamieniałby
by kamieniał
kamieniałaby
by kamieniała
kamieniałoby
by kamieniało
kamienieliby
by kamienieli
kamieniałyby
by kamieniały

bezosobnik: kamieniano by

bezokolicznik: kamienieć

imiesłów przysłówkowy współczesny: kamieniejąc

gerundium: kamienienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kamienienie
kamienienia
D. kamienienia
kamienień
C. kamienieniu
kamienieniom
B. kamienienie
kamienienia
N. kamienieniem
kamienieniami
Ms. kamienieniu
kamienieniach
W. kamienienie
kamienienia

imiesłów przymiotnikowy czynny: kamieniejący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. kamieniejący
kamieniejący
kamieniejący
kamieniejące
kamieniejąca
D. kamieniejącego
kamieniejącego
kamieniejącego
kamieniejącego
kamieniejącej
C. kamieniejącemu
kamieniejącemu
kamieniejącemu
kamieniejącemu
kamieniejącej
B. kamieniejącego
kamieniejącego
kamieniejący
kamieniejące
kamieniejącą
N. kamieniejącym
kamieniejącym
kamieniejącym
kamieniejącym
kamieniejącą
Ms. kamieniejącym
kamieniejącym
kamieniejącym
kamieniejącym
kamieniejącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. kamieniejący
kamieniejący
kamieniejące
kamieniejące
D. kamieniejących
kamieniejących
kamieniejących
kamieniejących
C. kamieniejącym
kamieniejącym
kamieniejącym
kamieniejącym
B. kamieniejących
kamieniejących
kamieniejących
kamieniejące
N. kamieniejącymi
kamieniejącymi
kamieniejącymi
kamieniejącymi
Ms. kamieniejących
kamieniejących
kamieniejących
kamieniejących

odpowiednik aspektowy: skamienieć

Pochodzenie

Zob. kamienieć

1. o kamieniu

Definicja

stawać się kamieniem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia minerały i pierwiastki

Cytaty

Najczęściej kamienieje to, co samo jest już poniekąd kamieniem: wapienne muszle, hydroksyapatytowe kości i zęby, krzemionkowe pancerzyki.

źródło: Internet: archiwum.wiz.pl

2. o soli

Definicja

przekształcać się w coś bardzo twardego

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii cechy dotykowe

Relacje znaczeniowe

antonimy:  mięknąć

Cytaty

Wapień, świeżo dobyty, jest miękki, dopiero na powietrzu kamienieje.

źródło: NKJP: Aleksander Jackowsk: Polska sztuka ludowa, 1974

Zastanawiasz się, jak to możliwe, że drzewa kamienieją? Właściwie to one krzemienieją, czyli ich masa jest zastępowana krzemionką

źródło: Internet: geocaching.com

Wtedy chemikalia zamiast „przeżreć” się przez zatkany opływ, kamienieją na amen w rurze, lub syfonie dając efekt jakby ktoś zalał zalał ich wnętrze betonem.

źródło: Internet: hydraulik-warszawa.net

3. o człowieku

Definicja

przestawać poruszać się lub poruszać jakąś częścią ciała

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

synonimy:  nieruchomieć, zamierać, zastygać

Połączenia

  • twarz kamienieje

Cytaty

- Ja tam po to pojechałam. - Na litość boską! Po co? - Żeby się z kimś poznać. - Z kim? - Wszystko jedno. Z kimkolwiek. Mama opuszcza bezradnie ręce, ojciec kamienieje na swoim fotelu. - Nigdy w to nie uwierzę - szepcze mama.

źródło: NKJP: Ewa Nowacka: Może nie, może tak, 1976

Nigdy natomiast pani Janina nie otworzyła dzieła społeczno-politycznego, wydanego w kraju: gdy książkę taką katalogowała, jej twarz kamieniała w niechęci.

źródło: NKJP: Jerzy Stawiński: Piszczyk, 1997

Kamienieje, jakby się spodziewał, że człowiek zrobi mu coś bardzo złego…A przecież ma zęby, mógłby próbować się bronić.

źródło: Internet: przystanocalenie.pl

4. o sercu

Definicja

książk. 
stawać się nieczułym, oschłym, surowym

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  twardnieć
antonimy:  mięknąć

Cytaty

A ja czuję, jak kamienieję od środka. Jak rośnie w sercu głaz.

źródło: NKJP: Krystyna Berwińska: Con Amore, 1976

Lecz czyniąc to, idziemy w życiu drogą twardnienia: serce twardnieje, kamienieje.

źródło: Internet: opoka.org.pl

Dlatego jej serce kamienieje. Nigdy za nikim nie płacze, nikt też nie tęskni za nią.

źródło: Internet: bosko.pl

Data ostatniej modyfikacji: 12.03.2020
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json