UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

bacik

Chronologizacja

1588, SPXVI
Inne znaczenie: 'mała łódka'

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. bacik
 baciki
D. bacika
 bacików
C. bacikowi
 bacikom
B. bacik
 baciki
N. bacikiem
 bacikami
Ms. baciku
 bacikach
W. baciku
 baciki

Pochodzenie

Zob. bat

1. na konia

Definicja

mały bat - rzemień przytwierdzony do kija, służący do poganiania lub wymierzania kary

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa więzienie i kara

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  bat

Cytaty

Każdy z jeźdźców pracował z koniem po swojemu. Jedni z bacikami, inni bez.

źródło: NKJP: Anna Agaciak: Zaklinanie koni, Gazeta Krakowska, 2005-08-06

W programie „Mam talent”[...] pojawiła się córka mistrza Wajdy Karolina. Z kucem [...], którego bacikiem próbowała zmusić do tańca.

źródło: NKJP: Kuba Wojewódzki : Mea pulpa, czyli kronika popkulturalna Kuby Wojewódzkiego, Polityka nr 2673, 2008-09-27

Najbardziej Grzybkowi wadzili Cienki i Blamaż. Brał czasem bacik i zmuszał obu do ciągnięcia betonowych słupów wokół posesji.

źródło: NKJP: Martyna Bunda: August i inni, Polityka nr 2471, 2004-09-25

Gabi, jak jutro dostaniesz laskę z klasówki, to osobiście dostaniesz ode mnie bacikiem.

źródło: NKJP: Internet

2. do łowienia

Definicja

środ. 
mały bat - wędka

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny hobby i zainteresowania

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  wędka

Cytaty

Koszt uniwersalnego bata węglowego w zależności od jego długości waha się od 100 do 200 zł. O wiele tańsze są baciki szklane, ale komfortu łowienia lekką węglówką nie zastąpi najlepszy szklak.

źródło: NKJP: (AG): Magazyn wędkarski, Gazeta Poznańska, 2003-10-24

Oczywiście zanęta musi być dostosowana do łowiska. W przypadku łowienia na bacik dobra będzie gruba mieszanka płociowa.

źródło: NKJP: (AG, AR, ADAP, AA, JOD): Wędkarstwo, Gazeta Poznańska, 2006-01-19

To dobre miejsce na wczesnowiosennne połowy [...]. Rozłożyliśmy sprzęt, którym były sześciometrowe baciki, i do roboty.

źródło: NKJP: (AG AW): Wędkowanie z Gazetą Poznańską, Gazeta Poznańska, 2002-02-13

3. na przestępców

Definicja

ekspresywnie o bacie - osobie lub rzeczy, która może pomóc w ukaraniu osoby winnej lub rozprzestrzenieniu albo powtórzeniu się niekorzystnego działania albo zjawiska

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa więzienie i kara

Relacje znaczeniowe

synonimy:  bat

Cytaty

Bez względu na formę autor bezlitosnym bacikiem satyry smaga dawną i obecną rzeczywistość, kontynuując, czasem być może bezwiednie, romantyczną tradycję swojej wielkiej poprzedniczki Marii.

źródło: NKJP: Wojciech Markiewicz: Spod łóżka Marii Konopnickiej, Polityka nr 2508, 2005

[...] widmo grzywny czy innych represji nie robiło na sprawcach [wypalania traw] żadnego wrażenia i trudno było znaleźć bacik na opornych.

źródło: NKJP: Paweł Zieliński: Dostaną po dopłatach, Dziennik Polski, 2005-04-01

Składnia

bez ograniczeń + bacik +
(na KOGO)
Data ostatniej modyfikacji: 30.01.2020
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN