UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

landara

Chronologizacja

1784, Gazety Wileńskie, nr 43, polona.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. landara
landary
D. landary
landar
C. landarze
landarom
B. landarę
landary
N. landarą
landarami
Ms. landarze
landarach
W. landaro
landary

Pochodzenie

niem. landauer (wagen)

Pierwotne znaczenie to 'ciężka kareta', której nazwa pochodzi od nazwy miejscowej Landau, wsi w Palatynacie, gdzie w XIII w. była pierwsza wytwórnia takich karet (Bańk.).

1. kareta

Definicja

w dawnych czasach zamknięty, czterokołowy powóz, zaprzężony w konie, przypominający kształtem pudło i służący do przewozu osób

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport lądowy

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  kareta

Cytaty

Powóz, kanciasta landara z zasłonami w oknach, zaprzężona w cztery konie, przyjechała wczesnym popołudniem.

źródło: NKJP: Iwona Surmik: Ostatni smok, 2005

Dawid wspinał się na stopień, z rozmachem kołysał martwym pojazdem i trzęsły się oszklone latarnie z niedopałkami świec, dygotał uniesiony dyszel. Ożywała naraz landara o dumnych i pokracznych kształtach, zakwefiona w czerni sukna, w czerni lakieru, skryta w pyle za woalem przyssanych pajęczyn [...].

źródło: NKJP: Bogdan Wojdowski: Chleb rzucony umarłym, 1971

2. pojazd

Definicja

duży, ciężki pojazd

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport lądowy

Cytaty

Jeździłem często nad wodę niedaleko Gliwic, na Pławniowice, do Rzeczyc. Widziałem z jakimi landarami przyjeżdżają tam turyści.

źródło: NKJP: Agnieszka Szpila: Zwykły niezwykły z Gliwic, Trybuna Śląska, 2001-05-25

Otóż mam dość naszej landary i chcę kupić sobie (no i młodemu przy okazji) jakiś trójkołowiec. [...] Chciałabym, żeby miał dmuchane opony, z przodu obrotowe kółko i spory koszyk pod spodem, żeby można było władować zakupy.

źródło: NKJP: Internet

Tę poczciwą landarę z pałąkami, która miała zniknąć z ulic miasta, choć służyła mu wiernie od wczesnych dni wyzwolenia, ludek warszawski zwał „troljebusem”.

źródło: NKJP: Jerzy Krzysztoń, Obłęd, 1980

3. coś ogromnego

Definicja

coś dużego i niezgrabnego

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii wielkość,

Cytaty

Przeszedł do przedpokoju. Kufry. Walizy. Szafa. Skąd taką ogromną landarę wytrzasnęli?

źródło: NKJP: Jerzy Andrzejewski: Popiół i diament, 1948

Dwuczęściowa stara oficyna dworska przy ul. 1 Maja w Bielawie ciągle straszy mieszkańców swym wyglądem. Niestety, będzie tak dalej, gdyż na jej rozebranie nie pozwala konserwator zabytków, a miasto nie ma pieniędzy na gruntowny remont bezstylowych landar.

źródło: NKJP: Agnieszka Ilkowska: Straszy i będzie straszyć, Gazeta Wrocławska, 2001-07-11

Po dłuższym przebywaniu w obecnych mieszkaniach spółdzielczych można bez trudu popaść w mikromanię lub klaustrofobię - jak kto woli - i lokatora nowego budownictwa ogarniają tęsknoty za jakąś staroświecką landarą w domu przeznaczonym do rozbiórki, bo tam przynajmniej można wykonać swobodnie parę kroków po pokoju.

źródło: NKJP: Teodor Krzysztof Toeplitz: Mój wybór: rzeczy mniejsze, 1998

Data ostatniej modyfikacji: 30.07.2020
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json