UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ryży

Chronologizacja

1655, Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	ryży	ryży	ryży	ryże	ryża
D.	ryżego	ryżego	ryżego	ryżego	ryżej
C.	ryżemu	ryżemu	ryżemu	ryżemu	ryżej
B.	ryżego	ryżego	ryży	ryże	ryżą
N.	ryżym	ryżym	ryżym	ryżym	ryżą
Ms.	ryżym	ryżym	ryżym	ryżym	ryżej
W.	ryży	ryży	ryży	ryże	ryża

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	ryży	ryży	ryże	ryże
D.	ryżych	ryżych	ryżych	ryżych
C.	ryżym	ryżym	ryżym	ryżym
B.	ryżych	ryżych	ryżych	ryże
N.	ryżymi	ryżymi	ryżymi	ryżymi
Ms.	ryżych	ryżych	ryżych	ryżych
W.	ryży	ryży	ryże	ryże

Pochodzenie

z brus. ryžy 'czerwonożółty, żółtoczerwony'

< psł. *ryďь 'mający barwę pośrednią między czerwienią i żółcią, jasnorudy'. Rodzimy kontynuant rydzy poświadczony w polszczyźnie w XV-XVII w. Postać białoruska została wprowadzona do języka polskiego przez A. Mickiewicza (Bor)

1. wąs

Definicja

pot.

mający kolor rdzawy, podobny do koloru pomarańczowego, taki jak kolor sierści lisa, wiewiórki

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kolory i światło

Relacje znaczeniowe

synonimy:

rdzawy, rudy

Połączenia

ryża broda, bródka

Cytaty

	Tłusty mężczyzna o ryżej szczecinie i czerwonej, pokrytej piegami twarzy co chwila wybuchał gardłowym śmiechem. źródło: NKJP: Maria Nurowska: Rosyjski kochanek, 1996
	Patrzę na niego nieufnie, na nalaną szeroką twarz, ryże włosy, na łapska węźlaste, zgrubiałe, może otruć chce? źródło: NKJP: Bohdan Sławiński: Królowa Tiramisu, 2008
	Zostanie po mnie ryży ślad krwi wgryziony w kamień, a przechodnie go zadepczą i deszcze rozmyją do cna. źródło: NKJP: Jerzy Krzysztoń: Obłęd, 1980
	Czy można [...] dojrzeć ryżego kota na tle czerwonych liści, spadłych na żwir podwórka i sąsiadujące ze żwirem grządki? źródło: NKJP: Internet

2. chłopak

Definicja

pot.

mający włosy na głowie koloru rudego

Noty o użyciu

Wyraz używany często w znaczeniu rzeczownikowym 'ryży mężczyzna', 'ryża kobieta'.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

Relacje znaczeniowe

synonimy:

rudowłosy, rudy

Połączenia

ryży chłopak

Cytaty

Od stołu powstał barczysty, ryży jegomość o wyraźnie semickich rysach.

źródło: NKJP: Mieczysław Jałowiecki: Na skraju imperium, 2000

Dorastałam ze świadomością, że jestem ryża, mam pospolite szare oczy [...].

źródło: NKJP: Anna Żebrowska: Byk i torreador w jednym, Gazeta Wyborcza, 1999-09-04

W gospodzie pijesz, to mi zaraz doniosą, że w gospodzie pijesz. A chodziłeś z tą ryżą, to nim mi donieśli, sama mi się tu zołza kiedyś pochwaliła.

źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Kamień na kamieniu, 2008

Data ostatniej modyfikacji: 08.10.2018