UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zmacać

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł

Pochodzenie

Zob. macać

1. lampkę

Definicja

rozpoznać kształt czegoś, dotykając otaczające przedmioty lub powierzchnie

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii cechy dotykowe

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły

Cytaty

Nie mogąc zmacać lampki na nocnej szafce, wstałem z łóżka, chwyciłem szlafrok z poręczy i skierowałem się w stronę smugi światła.

źródło: NKJP: Jeremi Przybora: Przymknięte oko opaczności, 1994

[...] na brzuchu uczuł jakiś ciężar, nie ruszał się przez chwilę, nie rozumiejąc, o co chodzi, potem zmacał ręką coś puszystego, był to Filip, zwinięty w kłębek, ciepły i okrągły.

źródło: Bogusław Kogut: Trzy romanse, 1976 (books.google.pl)

Zmacali mu puls na szyi, podnieśli głowę, aż jęknął.

źródło: Jacek Komuda: Jaksa. Bies idzie za mną, 2019 (books.google.pl)

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zmacam
zmacamy
2 os. zmacasz
zmacacie
3 os. zmaca
zmacają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zmacałem
+(e)m zmacał
zmacałam
+(e)m zmacała
zmacałom
+(e)m zmacało
zmacaliśmy
+(e)śmy zmacali
zmacałyśmy
+(e)śmy zmacały
2 os. zmacałeś
+(e)ś zmacał
zmacałaś
+(e)ś zmacała
zmacałoś
+(e)ś zmacało
zmacaliście
+(e)ście zmacali
zmacałyście
+(e)ście zmacały
3 os. zmacał
zmacała
zmacało
zmacali
zmacały

bezosobnik: zmacano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zmacajmy
2 os. zmacaj
zmacajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zmacałbym
bym zmacał
zmacałabym
bym zmacała
zmacałobym
bym zmacało
zmacalibyśmy
byśmy zmacali
zmacałybyśmy
byśmy zmacały
2 os. zmacałbyś
byś zmacał
zmacałabyś
byś zmacała
zmacałobyś
byś zmacało
zmacalibyście
byście zmacali
zmacałybyście
byście zmacały
3 os. zmacałby
by zmacał
zmacałaby
by zmacała
zmacałoby
by zmacało
zmacaliby
by zmacali
zmacałyby
by zmacały

bezosobnik: zmacano by

bezokolicznik: zmacać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zmacawszy

gerundium: zmacanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zmacanie
zmacania
D. zmacania
zmacań
C. zmacaniu
zmacaniom
B. zmacanie
zmacania
N. zmacaniem
zmacaniami
Ms. zmacaniu
zmacaniach
W. zmacanie
zmacania

imiesłów przymiotnikowy bierny: zmacany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zmacany
zmacany
zmacany
zmacane
zmacana
D. zmacanego
zmacanego
zmacanego
zmacanego
zmacanej
C. zmacanemu
zmacanemu
zmacanemu
zmacanemu
zmacanej
B. zmacanego
zmacanego
zmacany
zmacane
zmacaną
N. zmacanym
zmacanym
zmacanym
zmacanym
zmacaną
Ms. zmacanym
zmacanym
zmacanym
zmacanym
zmacanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zmacani
zmacani
zmacane
zmacane
D. zmacanych
zmacanych
zmacanych
zmacanych
C. zmacanym
zmacanym
zmacanym
zmacanym
B. zmacanych
zmacanych
zmacanych
zmacane
N. zmacanymi
zmacanymi
zmacanymi
zmacanymi
Ms. zmacanych
zmacanych
zmacanych
zmacanych

Składnia

bez ograniczeń + zmacać +
CO + (CZYM)

2. dziewczynę

Definicja

pot. 
dotknąć wiele razy czyichś części ciała, zwykle intymnych, chcąc zaspokoić swoje potrzeby seksualne

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego seksualność

Cytaty

[...] złapał go za gardło i dusząc go „pytał się” go, dlaczego [...] w nocy zmacał jego dziewczynę.

źródło: NKJP: Internet

[...] byłam świadkiem następującej relacji rozchichotanej dziewczyny z podstawówki: „A Marek mnie dzisiaj zmacał przy kiblach”. Nie wyobrażam sobie, że mogłabym moje dzieci posłać do takiej placówki [...].

źródło: NKJP: Szkoła domowa, Dziennik Polski, 2006-12-01

[...] w połowie trasy dosiadł się jakiś facet, jechałam do tej pory sama w przedziale. [...] za Toruniem nagle zaciągnął zasłonki od strony korytarza i mnie zaczął macać! Na szczęście się mu wyrwałam, mówił mi podczas macania, że chce mi tylko zmacać cycki i mnie nie zgwałci [...].

źródło: NKJP: f.kafeteria.pl

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zmacam
zmacamy
2 os. zmacasz
zmacacie
3 os. zmaca
zmacają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zmacałem
+(e)m zmacał
zmacałam
+(e)m zmacała
zmacałom
+(e)m zmacało
zmacaliśmy
+(e)śmy zmacali
zmacałyśmy
+(e)śmy zmacały
2 os. zmacałeś
+(e)ś zmacał
zmacałaś
+(e)ś zmacała
zmacałoś
+(e)ś zmacało
zmacaliście
+(e)ście zmacali
zmacałyście
+(e)ście zmacały
3 os. zmacał
zmacała
zmacało
zmacali
zmacały

bezosobnik: zmacano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zmacajmy
2 os. zmacaj
zmacajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zmacałbym
bym zmacał
zmacałabym
bym zmacała
zmacałobym
bym zmacało
zmacalibyśmy
byśmy zmacali
zmacałybyśmy
byśmy zmacały
2 os. zmacałbyś
byś zmacał
zmacałabyś
byś zmacała
zmacałobyś
byś zmacało
zmacalibyście
byście zmacali
zmacałybyście
byście zmacały
3 os. zmacałby
by zmacał
zmacałaby
by zmacała
zmacałoby
by zmacało
zmacaliby
by zmacali
zmacałyby
by zmacały

bezosobnik: zmacano by

bezokolicznik: zmacać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zmacawszy

gerundium: zmacanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zmacanie
zmacania
D. zmacania
zmacań
C. zmacaniu
zmacaniom
B. zmacanie
zmacania
N. zmacaniem
zmacaniami
Ms. zmacaniu
zmacaniach
W. zmacanie
zmacania

imiesłów przymiotnikowy bierny: zmacany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zmacany
zmacany
zmacany
zmacane
zmacana
D. zmacanego
zmacanego
zmacanego
zmacanego
zmacanej
C. zmacanemu
zmacanemu
zmacanemu
zmacanemu
zmacanej
B. zmacanego
zmacanego
zmacany
zmacane
zmacaną
N. zmacanym
zmacanym
zmacanym
zmacanym
zmacaną
Ms. zmacanym
zmacanym
zmacanym
zmacanym
zmacanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zmacani
zmacani
zmacane
zmacane
D. zmacanych
zmacanych
zmacanych
zmacanych
C. zmacanym
zmacanym
zmacanym
zmacanym
B. zmacanych
zmacanych
zmacanych
zmacane
N. zmacanymi
zmacanymi
zmacanymi
zmacanymi
Ms. zmacanych
zmacanych
zmacanych
zmacanych

odpowiednik aspektowy: macać

Składnia

bez ograniczeń + zmacać +
KOGO/CO

3. wroga

Definicja

pot. 
ustalić czyjąś pozycję po uprzednim ostrzelaniu lub oświetleniu jakiegoś terenu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna czynności, przedmioty, miejsca związane z wojskiem i wojną

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wymacać

Cytaty

[...] zmacali [...] tabor; wozy i konie znalazły się w samym środku nawały ogniowej [...].

źródło: Jacek Komuda: Hubal, 2016 (books.google.pl)

Za każdym wybuchem podnosiliśmy z ulgą głowy i uśmiechaliśmy się do siebie, utwierdzając się nawzajem w złudnym poczuciu bezpieczeństwa, opartym na instynktownej wierze w niezniszczalność naszej młodości. - Zmacali nas dranie [...]. - Jak zobaczą, że nie strzelamy, to się odczepią.

źródło: NKJP: Jan Józef Szczepański: Polska jesień, 1955

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zmacam
zmacamy
2 os. zmacasz
zmacacie
3 os. zmaca
zmacają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zmacałem
+(e)m zmacał
zmacałam
+(e)m zmacała
zmacałom
+(e)m zmacało
zmacaliśmy
+(e)śmy zmacali
zmacałyśmy
+(e)śmy zmacały
2 os. zmacałeś
+(e)ś zmacał
zmacałaś
+(e)ś zmacała
zmacałoś
+(e)ś zmacało
zmacaliście
+(e)ście zmacali
zmacałyście
+(e)ście zmacały
3 os. zmacał
zmacała
zmacało
zmacali
zmacały

bezosobnik: zmacano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zmacajmy
2 os. zmacaj
zmacajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zmacałbym
bym zmacał
zmacałabym
bym zmacała
zmacałobym
bym zmacało
zmacalibyśmy
byśmy zmacali
zmacałybyśmy
byśmy zmacały
2 os. zmacałbyś
byś zmacał
zmacałabyś
byś zmacała
zmacałobyś
byś zmacało
zmacalibyście
byście zmacali
zmacałybyście
byście zmacały
3 os. zmacałby
by zmacał
zmacałaby
by zmacała
zmacałoby
by zmacało
zmacaliby
by zmacali
zmacałyby
by zmacały

bezosobnik: zmacano by

bezokolicznik: zmacać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zmacawszy

gerundium: zmacanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zmacanie
zmacania
D. zmacania
zmacań
C. zmacaniu
zmacaniom
B. zmacanie
zmacania
N. zmacaniem
zmacaniami
Ms. zmacaniu
zmacaniach
W. zmacanie
zmacania

imiesłów przymiotnikowy bierny: zmacany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zmacany
zmacany
zmacany
zmacane
zmacana
D. zmacanego
zmacanego
zmacanego
zmacanego
zmacanej
C. zmacanemu
zmacanemu
zmacanemu
zmacanemu
zmacanej
B. zmacanego
zmacanego
zmacany
zmacane
zmacaną
N. zmacanym
zmacanym
zmacanym
zmacanym
zmacaną
Ms. zmacanym
zmacanym
zmacanym
zmacanym
zmacanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zmacani
zmacani
zmacane
zmacane
D. zmacanych
zmacanych
zmacanych
zmacanych
C. zmacanym
zmacanym
zmacanym
zmacanym
B. zmacanych
zmacanych
zmacanych
zmacane
N. zmacanymi
zmacanymi
zmacanymi
zmacanymi
Ms. zmacanych
zmacanych
zmacanych
zmacanych

odpowiednik aspektowy: macać

Składnia

bez ograniczeń + zmacać +
KOGO/CO
Data ostatniej modyfikacji: 22.07.2020
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json