UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

poczytywać

Chronologizacja

SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. czytać

1. za żart

Definicja

książk. 
interpretować w określony sposób

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  uważać, uznawać

Połączenia

  • poczytywać coś (sobie) za honor, za komplement, za obowiązek, za ujmę, za wyróżnienie, za zaszczyt; coś za chlubę, za cnotę, za klęskę, za krzywdę, za porażkę, za sensację, za słabość, za sukces, za szczęście, za świętokradztwo, za zasługę, za zbrodnię, za zdradę, za żart; kogoś za głupca, za proroka, za tchórza, za wariata
  • móc; należy poczytywać
  • poczytywać coś za miarodajne, za niestosowne

Cytaty

Oddział Związku Podhalan w Szczawnicy działa od 27 lat, skupia około 150 członków, ludzi, którzy za honor poczytują sobie góralskie pochodzenie.

źródło: NKJP: (TEZ): Jesteśmy tam, gdzie na nas czekają, Dziennik Polski, 2001-11-26

Wielu bogatych i poważanych obywateli eleganckiego Paryża poczytuje sobie za zaszczyt zaliczać się do jej klienteli.

źródło: NKJP: Z powodu kobiety, Dziennik Polski, 2000-05-27

Przesada w opisywaniu świata to grzech tak powszechny, że niektórzy poczytują go za cnotę, zwłaszcza jeśli został popełniony w dobrej intencji.

źródło: NKJP: Potrzeba umiaru, Dziennik Polski, 1998-06-26

Nie ma [...] oryginalnego piśmiennictwa z okresu tworzenia się Ligi Pięciu Narodów, istnieją tylko podania Europejczyków, którzy zetknęli się z Irokezami pod koniec XVI stulecia. Trudno więc poczytywać je za miarodajne.

źródło: KWSJP: Zbigniew Teplicki: Wielcy Indianie Ameryki Północnej, 1994

Poczytują mnie za tchórza? - zapytał. Skinęła głową twierdząco i niezdolna pohamować się dłużej, wybuchnęła płaczem.

źródło: KWSJP: Zofia Kossak: Błogosławiona wina, 1953

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. poczytuję
poczytujemy
2 os. poczytujesz
poczytujecie
3 os. poczytuje
poczytują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. poczytywałem
+(e)m poczytywał
poczytywałam
+(e)m poczytywała
poczytywałom
+(e)m poczytywało
poczytywaliśmy
+(e)śmy poczytywali
poczytywałyśmy
+(e)śmy poczytywały
2 os. poczytywałeś
+(e)ś poczytywał
poczytywałaś
+(e)ś poczytywała
poczytywałoś
+(e)ś poczytywało
poczytywaliście
+(e)ście poczytywali
poczytywałyście
+(e)ście poczytywały
3 os. poczytywał
poczytywała
poczytywało
poczytywali
poczytywały

bezosobnik: poczytywano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę poczytywał
będę poczytywać
będę poczytywała
będę poczytywać
będę poczytywało
będę poczytywać
będziemy poczytywali
będziemy poczytywać
będziemy poczytywały
będziemy poczytywać
2 os. będziesz poczytywał
będziesz poczytywać
będziesz poczytywała
będziesz poczytywać
będziesz poczytywało
będziesz poczytywać
będziecie poczytywali
będziecie poczytywać
będziecie poczytywały
będziecie poczytywać
3 os. będzie poczytywał
będzie poczytywać
będzie poczytywała
będzie poczytywać
będzie poczytywało
będzie poczytywać
będą poczytywali
będą poczytywać
będą poczytywały
będą poczytywać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. poczytujmy
2 os. poczytuj
poczytujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. poczytywałbym
bym poczytywał
poczytywałabym
bym poczytywała
poczytywałobym
bym poczytywało
poczytywalibyśmy
byśmy poczytywali
poczytywałybyśmy
byśmy poczytywały
2 os. poczytywałbyś
byś poczytywał
poczytywałabyś
byś poczytywała
poczytywałobyś
byś poczytywało
poczytywalibyście
byście poczytywali
poczytywałybyście
byście poczytywały
3 os. poczytywałby
by poczytywał
poczytywałaby
by poczytywała
poczytywałoby
by poczytywało
poczytywaliby
by poczytywali
poczytywałyby
by poczytywały

bezosobnik: poczytywano by

bezokolicznik: poczytywać

imiesłów przysłówkowy współczesny: poczytując

gerundium: poczytywanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. poczytywanie
poczytywania
D. poczytywania
poczytywań
C. poczytywaniu
poczytywaniom
B. poczytywanie
poczytywania
N. poczytywaniem
poczytywaniami
Ms. poczytywaniu
poczytywaniach
W. poczytywanie
poczytywania

imiesłów przymiotnikowy czynny: poczytujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. poczytujący
poczytujący
poczytujący
poczytujące
poczytująca
D. poczytującego
poczytującego
poczytującego
poczytującego
poczytującej
C. poczytującemu
poczytującemu
poczytującemu
poczytującemu
poczytującej
B. poczytującego
poczytującego
poczytujący
poczytujące
poczytującą
N. poczytującym
poczytującym
poczytującym
poczytującym
poczytującą
Ms. poczytującym
poczytującym
poczytującym
poczytującym
poczytującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. poczytujący
poczytujący
poczytujące
poczytujące
D. poczytujących
poczytujących
poczytujących
poczytujących
C. poczytującym
poczytującym
poczytującym
poczytującym
B. poczytujących
poczytujących
poczytujących
poczytujące
N. poczytującymi
poczytującymi
poczytującymi
poczytującymi
Ms. poczytujących
poczytujących
poczytujących
poczytujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: poczytywany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. poczytywany
poczytywany
poczytywany
poczytywane
poczytywana
D. poczytywanego
poczytywanego
poczytywanego
poczytywanego
poczytywanej
C. poczytywanemu
poczytywanemu
poczytywanemu
poczytywanemu
poczytywanej
B. poczytywanego
poczytywanego
poczytywany
poczytywane
poczytywaną
N. poczytywanym
poczytywanym
poczytywanym
poczytywanym
poczytywaną
Ms. poczytywanym
poczytywanym
poczytywanym
poczytywanym
poczytywanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. poczytywani
poczytywani
poczytywane
poczytywane
D. poczytywanych
poczytywanych
poczytywanych
poczytywanych
C. poczytywanym
poczytywanym
poczytywanym
poczytywanym
B. poczytywanych
poczytywanych
poczytywanych
poczytywane
N. poczytywanymi
poczytywanymi
poczytywanymi
poczytywanymi
Ms. poczytywanych
poczytywanych
poczytywanych
poczytywanych

odpowiednik aspektowy: poczytać

Składnia

Rzosobowy + poczytywać +
CO + (KOMU) + za CO
Rzosobowy + poczytywać +
KOGO + za KOGO/CO

2. gazetę

Definicja

czytać z przerwami, po trochu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Cytaty

Kamiński tutaj wrósł. To jeden z lepszych felczerów. Skromny, zna swoje miejsce. Ambitny, jeśli chodzi o stronę zawodową. Ciągle sobie tam coś poczytuje. W sytuacji wątpliwej dzwoni albo [...] przywozi pacjenta.

źródło: KWSJP: Jan Bijak: Piekłem nie postraszy, 1982

Jak zawsze, kiedy sobie nie radzę, pociechy szukam w książkach. No więc położyłam przy łóżku i poczytuję przed snem „Przemija postać świata” Hanny Malewskiej, książkę, która powinna być dziś lekturą obowiązkową.

źródło: NKJP: Joanna Szczęsna: Na moich oczach runął znany mi świat .., Magazyn nr 17, dodatek do Gazety Wyborczej, 1995-01-01

„W każdej kobiecej postaci, młodej czy starej, pięknej czy brzydkiej, ożywała surowa, święta tajemnica twarzy bogini Afrodyty” - to słowa Zorby z książki Nikosa Kazantzakisa. Mówcie, co chcecie, ale wożę ją ze sobą i poczytuję przy porannej mocnej kawie w trakcie moich greckich wędrówek.

źródło: NKJP: Pokochać Zorbę, Cosmopolitan, 1998, nr 7

Wykierował cię mężuś, co? Nie było mu siedzieć u baby za piecem? Ale on od wszystkich mądrzejszy, gazetki se poczytywał.

źródło: KWSJP: Elżbieta Niedźwiadek: Słuchajcie, państwo, sygnałów dnia, 1985

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. poczytuję
poczytujemy
2 os. poczytujesz
poczytujecie
3 os. poczytuje
poczytują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. poczytywałem
+(e)m poczytywał
poczytywałam
+(e)m poczytywała
poczytywałom
+(e)m poczytywało
poczytywaliśmy
+(e)śmy poczytywali
poczytywałyśmy
+(e)śmy poczytywały
2 os. poczytywałeś
+(e)ś poczytywał
poczytywałaś
+(e)ś poczytywała
poczytywałoś
+(e)ś poczytywało
poczytywaliście
+(e)ście poczytywali
poczytywałyście
+(e)ście poczytywały
3 os. poczytywał
poczytywała
poczytywało
poczytywali
poczytywały

bezosobnik: poczytywano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę poczytywał
będę poczytywać
będę poczytywała
będę poczytywać
będę poczytywało
będę poczytywać
będziemy poczytywali
będziemy poczytywać
będziemy poczytywały
będziemy poczytywać
2 os. będziesz poczytywał
będziesz poczytywać
będziesz poczytywała
będziesz poczytywać
będziesz poczytywało
będziesz poczytywać
będziecie poczytywali
będziecie poczytywać
będziecie poczytywały
będziecie poczytywać
3 os. będzie poczytywał
będzie poczytywać
będzie poczytywała
będzie poczytywać
będzie poczytywało
będzie poczytywać
będą poczytywali
będą poczytywać
będą poczytywały
będą poczytywać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. poczytujmy
2 os. poczytuj
poczytujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. poczytywałbym
bym poczytywał
poczytywałabym
bym poczytywała
poczytywałobym
bym poczytywało
poczytywalibyśmy
byśmy poczytywali
poczytywałybyśmy
byśmy poczytywały
2 os. poczytywałbyś
byś poczytywał
poczytywałabyś
byś poczytywała
poczytywałobyś
byś poczytywało
poczytywalibyście
byście poczytywali
poczytywałybyście
byście poczytywały
3 os. poczytywałby
by poczytywał
poczytywałaby
by poczytywała
poczytywałoby
by poczytywało
poczytywaliby
by poczytywali
poczytywałyby
by poczytywały

bezosobnik: poczytywano by

bezokolicznik: poczytywać

imiesłów przysłówkowy współczesny: poczytując

gerundium: poczytywanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. poczytywanie
poczytywania
D. poczytywania
poczytywań
C. poczytywaniu
poczytywaniom
B. poczytywanie
poczytywania
N. poczytywaniem
poczytywaniami
Ms. poczytywaniu
poczytywaniach
W. poczytywanie
poczytywania

imiesłów przymiotnikowy czynny: poczytujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. poczytujący
poczytujący
poczytujący
poczytujące
poczytująca
D. poczytującego
poczytującego
poczytującego
poczytującego
poczytującej
C. poczytującemu
poczytującemu
poczytującemu
poczytującemu
poczytującej
B. poczytującego
poczytującego
poczytujący
poczytujące
poczytującą
N. poczytującym
poczytującym
poczytującym
poczytującym
poczytującą
Ms. poczytującym
poczytującym
poczytującym
poczytującym
poczytującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. poczytujący
poczytujący
poczytujące
poczytujące
D. poczytujących
poczytujących
poczytujących
poczytujących
C. poczytującym
poczytującym
poczytującym
poczytującym
B. poczytujących
poczytujących
poczytujących
poczytujące
N. poczytującymi
poczytującymi
poczytującymi
poczytującymi
Ms. poczytujących
poczytujących
poczytujących
poczytujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: poczytywany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. poczytywany
poczytywany
poczytywany
poczytywane
poczytywana
D. poczytywanego
poczytywanego
poczytywanego
poczytywanego
poczytywanej
C. poczytywanemu
poczytywanemu
poczytywanemu
poczytywanemu
poczytywanej
B. poczytywanego
poczytywanego
poczytywany
poczytywane
poczytywaną
N. poczytywanym
poczytywanym
poczytywanym
poczytywanym
poczytywaną
Ms. poczytywanym
poczytywanym
poczytywanym
poczytywanym
poczytywanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. poczytywani
poczytywani
poczytywane
poczytywane
D. poczytywanych
poczytywanych
poczytywanych
poczytywanych
C. poczytywanym
poczytywanym
poczytywanym
poczytywanym
B. poczytywanych
poczytywanych
poczytywanych
poczytywane
N. poczytywanymi
poczytywanymi
poczytywanymi
poczytywanymi
Ms. poczytywanych
poczytywanych
poczytywanych
poczytywanych

odpowiednik aspektowy: poczytać

Składnia

Rzosobowy + poczytywać +
CO

Frazeologizmy

ktoś bierze za złe komuś
ktoś poczytuje za złe komuś
Data ostatniej modyfikacji: 22.12.2010
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json