UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

endogenny

Chronologizacja

1888, Przegląd Tygodniowy, nr 36, polona.pl

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. endogenny
endogenny
endogenny
endogenne
endogenna
D. endogennego
endogennego
endogennego
endogennego
endogennej
C. endogennemu
endogennemu
endogennemu
endogennemu
endogennej
B. endogennego
endogennego
endogenny
endogenne
endogenną
N. endogennym
endogennym
endogennym
endogennym
endogenną
Ms. endogennym
endogennym
endogennym
endogennym
endogennej
W. endogenny
endogenny
endogenny
endogenne
endogenna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. endogenni
endogenni
endogenne
endogenne
D. endogennych
endogennych
endogennych
endogennych
C. endogennym
endogennym
endogennym
endogennym
B. endogennych
endogennych
endogennych
endogenne
N. endogennymi
endogennymi
endogennymi
endogennymi
Ms. endogennych
endogennych
endogennych
endogennych
W. endogenni
endogenni
endogenne
endogenne

Pochodzenie

ang. endogenous

fr. endogène

niem. endogen

gr. éndon 'wewnątrz' + gr. génos 'pochodzenie, ród'

Definicja

nauk. 
dotyczący czynników i oddziaływań wewnętrznych

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

synonimy:  endogeniczny
sprzeczne:  egzogeniczny, egzogenny

Połączenia

  • depresja, psychoza endogenna; czynniki endogenne

Cytaty

W depresji endogennej koloryt jest czarny, jak gdyby rzeczywistość dotycząca zarówno świata otaczającego, jak i samego chorego została wynicowana i nagle ujrzało się odwrotną, czarną stronę medalu.

źródło: NKJP: Antoni Kępiński: Melancholia, 1974

Endogenny progesteron u kobiet w ciąży działa uspokajająco, co objawia się wolnym rytmem EEG pod koniec ciąży.

źródło: NKJP: Marek Pawlikowski: Leczenie hormonami i pochodnymi hormonów, 1988

Do regulatorów roślinnych zalicza się zarówno substancje endogenne, a więc powstające w roślinie, jak i egzogenne, czyli zadawane z zewnątrz, najczęściej syntetyczne, nie występujące w naturze.

źródło: NKJP: Jankiewicz Leszek S.(red.): Regulatory wzostu i rozwoju roślin, 1997

Jednym z winowajców jest w tym przypadku grupa związków organicznych zwanych endogennymi opiatami (endorfinami), których naturalną i pierwszorzędną funkcją jest łagodzenie bólu.

źródło: NKJP: Joanna Komorowska: Tajemnice pamięci, Gazeta Wyborcza, 1996-04-05

Transgeniczne petunie mają znacznie trwalsze kwiaty, a pomidory wolniej czerwienieją, mimo iż rośliny te wytwarzają endogenny etylen.

źródło: NKJP: Magdalena Fikus: Odmładzająca kuracja petunii, Wiedza i Życie, nr 10/1997, 1997

Składnia

Rz + endogenny + bez ograniczeń
szyk: neutralny
Data ostatniej modyfikacji: 03.03.2020
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj