Chronologizacja
Pochodzenie
zach. psł. *pochodьnja 'coś związanego z pochodem, obchodem'
Smolne pochodnie były pierwotnie używane do oświetlania, np. w czasie nocnego obchodzenia, wizytowania kogoś, czegoś
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kolory i światło
Połączenia
- czerwona, jasna; gigantyczna, ogromna, olbrzymia, wielka; olimpijska pochodnia; jaskrawe, ogniste; duże, nieduże; górnicze, strażackie, weselne; eterowo-spirytusowe, sosnowe, wonne pochodnie; pochodnie morskie, naftowe, żałobne
- pochodnie bez oprawy
- pochodnia z ogniem
- pochodnie i kłęby konopne, pochodnie i lampy, pochodnie i lampki, pochodnie i świece, pochodnie i znicze; pochodnie albo ognisko; łuczywo i pochodnie, ognie i pochodnie, ognisko i pochodnie
- blask, błysk, ogień, płomień, światło pochodni; wieniec pochodni
- lont od pochodni
- bieg, sztafeta z pochodnią, jeźdźcy, tłum; korowód, kulig, łódki, marsz, pochód, pokaz, procesje, przemarsze, rajd, taniec, tratwy, wspinaczka, wyprawa, zjazd z pochodniami
- płomień na pochodni; smoła w pochodni; kulig przy pochodniach
- pochodnia płonie, rozświetla coś, zapala się, gaśnie
- gasić, zapalić/zapalać, zgasić; chwycić, nieść, przekazać komuś, trzymać, unieść, wziąć pochodnię; podpalić, pogasić pochodnie
- świecić, zapalić coś pochodnią
- zapalić coś od pochodni
- biegać z pochodnią; maszerować, zjeżdżać z pochodniami
- lśnić w słońcu, płonąć, spłonąć, świecić, wyglądać zapłonąć jak jakaś pochodnia
- lecieć do pochodni jak ćma
Cytaty
|
[...] wierni nocą schodzą z górskich wiosek po wąskich ścieżkach do maleńkich cerkwi, trzymając w dłoniach pochodnie i świece. źródło: NKJP: Jarosław Pane: Zwycięstwo życia, 2006 |
|
|
Kiedy zrobiło się ciemno, zapalono pochodnie przy scenie, a na jezioro wypłynęła tratwa, której światła z oddali odbijały się w tafli wody. źródło: NKJP: Waldemar Sala: Tuż przed zachodem słońca, Tygodnik Tucholski, 2007 |
|
|
W weekendy organizowane są również fiesty transmitowane przez telewizję, a polegające na nocnych zjazdach z pochodniami, pokazach sztucznych ogni i zabawie na śniegu do białego rana. źródło: NKJP: Wojtek Wiltos: Ośrodki narciarskie w Chile - El Colorado, 1999 |
|
|
[...] Hanemann pozwolił sobie na parę uwag na temat śpiewania pieśni masowych i maszerowania z pochodniami, co zabrzmiało nader niestosownie [...]. źródło: NKJP: Stefan Chwin: Hanemann, 1995 |
|
|
Z klatek obok stodoły, która wyglądała jak gigantyczna pochodnia, udało się wyprowadzić kilkanaście krów. źródło: NKJP: Wojciech Chmura: Jodłownik w dymie, Dziennik Polski, 2000-10-09 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | pochodnia |
pochodnie |
|
| D. | pochodni |
pochodni |
|
| C. | pochodni |
pochodniom |
|
| B. | pochodnię |
pochodnie |
|
| N. | pochodnią |
pochodniami |
|
| Ms. | pochodni |
pochodniach |
|
| W. | pochodnio |
pochodnie |