UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

pochodnia

Chronologizacja

SStp, SPXVI, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

zach. psł. *pochodьnja 'coś związanego z pochodem, obchodem'

Smolne pochodnie były pierwotnie używane do oświetlania, np. w czasie nocnego obchodzenia, wizytowania kogoś, czegoś

Definicja

drewniany pal owinięty szmatą lub innym materiałem nasączonym łatwopalną substancją, który po podpaleniu służy jako źródło światła

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kolory i światło

Połączenia

  • czerwona, jasna; gigantyczna, ogromna, olbrzymia, wielka; olimpijska pochodnia; jaskrawe, ogniste; duże, nieduże; górnicze, strażackie, weselne; eterowo-spirytusowe, sosnowe, wonne pochodnie; pochodnie morskie, naftowe, żałobne
  • pochodnie bez oprawy
  • pochodnia z ogniem
  • pochodnie i kłęby konopne, pochodnie i lampy, pochodnie i lampki, pochodnie i świece, pochodnie i znicze; pochodnie albo ognisko; łuczywo i pochodnie, ognie i pochodnie, ognisko i pochodnie
  • blask, błysk, ogień, płomień, światło pochodni; wieniec pochodni
  • lont od pochodni
  • bieg, sztafeta z pochodnią, jeźdźcy, tłum; korowód, kulig, łódki, marsz, pochód, pokaz, procesje, przemarsze, rajd, taniec, tratwy, wspinaczka, wyprawa, zjazd z pochodniami
  • płomień na pochodni; smoła w pochodni; kulig przy pochodniach
  • pochodnia płonie, rozświetla coś, zapala się, gaśnie
  • gasić, zapalić/zapalać, zgasić; chwycić, nieść, przekazać komuś, trzymać, unieść, wziąć pochodnię; podpalić, pogasić pochodnie
  • świecić, zapalić coś pochodnią
  • zapalić coś od pochodni
  • biegać z pochodnią; maszerować, zjeżdżać z pochodniami
  • lśnić w słońcu, płonąć, spłonąć, świecić, wyglądać zapłonąć jak jakaś pochodnia
  • lecieć do pochodni jak ćma

Cytaty

[...] wierni nocą schodzą z górskich wiosek po wąskich ścieżkach do maleńkich cerkwi, trzymając w dłoniach pochodnie i świece.

źródło: NKJP: Jarosław Pane: Zwycięstwo życia, 2006

Kiedy zrobiło się ciemno, zapalono pochodnie przy scenie, a na jezioro wypłynęła tratwa, której światła z oddali odbijały się w tafli wody.

źródło: NKJP: Waldemar Sala: Tuż przed zachodem słońca, Tygodnik Tucholski, 2007

W weekendy organizowane są również fiesty transmitowane przez telewizję, a polegające na nocnych zjazdach z pochodniami, pokazach sztucznych ogni i zabawie na śniegu do białego rana.

źródło: NKJP: Wojtek Wiltos: Ośrodki narciarskie w Chile - El Colorado, 1999

[...] Hanemann pozwolił sobie na parę uwag na temat śpiewania pieśni masowych i maszerowania z pochodniami, co zabrzmiało nader niestosownie [...].

źródło: NKJP: Stefan Chwin: Hanemann, 1995

Z klatek obok stodoły, która wyglądała jak gigantyczna pochodnia, udało się wyprowadzić kilkanaście krów.

źródło: NKJP: Wojciech Chmura: Jodłownik w dymie, Dziennik Polski, 2000-10-09

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. pochodnia
pochodnie
D. pochodni
pochodni
C. pochodni
pochodniom
B. pochodnię
pochodnie
N. pochodnią
pochodniami
Ms. pochodni
pochodniach
W. pochodnio
pochodnie

Frazeologizmy

żywa pochodnia
Data ostatniej modyfikacji: 06.03.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json