UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zagdakać

Chronologizacja

1808, SL

Pochodzenie

Zob. gdakać

1. o kurze

Definicja

o kurze: wydać wysoki, donośny, urywany dźwięk

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwierzęta domowe i hodowlane

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Relacje znaczeniowe

synonimy:

gdaknąć

Połączenia

kura zagdakała

Cytaty

Krowy ze sobą przywieźli? Przywieźli. Znaczy, będzie mleko [...]. Króle rozmnożą się raz-dwa, kury nad jajkami zagdaczą, zakrzyczą dzieci...

źródło: NKJP: Halina Auderska: Babie lato, 1974

Znalazłem się w małej sionce. Zagdakała kura siedząca na szczeblu drabiny prowadzącej na strych.

źródło: NKJP: Wiktor Zin: Lulajże, Jezuniu, Dziennik Polski, 2006-12-21

Z kurników dolatuje urywany trzepot skrzydeł poprawiających się na grzędach kur. Czasem któraś zagdaka lub kwoknie przed zaśnięciem.

źródło: NKJP: Andrzej Bobkowski: Szkice piórkiem (Francja 1940-1944), 1957

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	zagdaczę zagdakam	zagdaczemy zagdakamy
2 os.	zagdaczesz zagdakasz	zagdaczecie zagdakacie
3 os.	zagdacze zagdaka	zagdaczą zagdakają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zagdakałem +(e)m zagdakał	zagdakałam +(e)m zagdakała	zagdakałom +(e)m zagdakało	zagdakaliśmy +(e)śmy zagdakali	zagdakałyśmy +(e)śmy zagdakały
2 os.	zagdakałeś +(e)ś zagdakał	zagdakałaś +(e)ś zagdakała	zagdakałoś +(e)ś zagdakało	zagdakaliście +(e)ście zagdakali	zagdakałyście +(e)ście zagdakały
3 os.	zagdakał	zagdakała	zagdakało	zagdakali	zagdakały

bezosobnik: zagdakano

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		zagdaczmy zagdakajmy
2 os.	zagdacz zagdakaj	zagdaczcie zagdakajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zagdakałbym bym zagdakał	zagdakałabym bym zagdakała	zagdakałobym bym zagdakało	zagdakalibyśmy byśmy zagdakali	zagdakałybyśmy byśmy zagdakały
2 os.	zagdakałbyś byś zagdakał	zagdakałabyś byś zagdakała	zagdakałobyś byś zagdakało	zagdakalibyście byście zagdakali	zagdakałybyście byście zagdakały
3 os.	zagdakałby by zagdakał	zagdakałaby by zagdakała	zagdakałoby by zagdakało	zagdakaliby by zagdakali	zagdakałyby by zagdakały

bezosobnik: zagdakano by

bezokolicznik: zagdakać

imiesłów przysłówkowy uprzedni:

zagdakawszy

gerundium: zagdakanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zagdakanie	zagdakania
D.	zagdakania	zagdakań
C.	zagdakaniu	zagdakaniom
B.	zagdakanie	zagdakania
N.	zagdakaniem	zagdakaniami
Ms.	zagdakaniu	zagdakaniach
W.	zagdakanie	zagdakania

odpowiednik aspektowy: gdakać

2. o silniku

Definicja

pot.

wydać donośny, urywany dźwięk, nieco przypominający odgłos kury

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Relacje znaczeniowe

synonimy:

gdaknąć

Cytaty

Silnik prychnął i zagdakał dwutaktem.

źródło: NKJP: Adam Strączek: Wyznanie lekarza-łapownika, 1995

Zagdakała w tej chwili seria i ponad nami zaszumiały i rozbrzęczały się struny pocisków.

źródło: NKJP: Zygmunt Haupt: Baskijski diabeł. Opowiadania i reportaże, 2007

Zagdakało radio.

źródło: NKJP: Marcin Wolski: Alterland, 2003

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	zagdaczę zagdakam	zagdaczemy zagdakamy
2 os.	zagdaczesz zagdakasz	zagdaczecie zagdakacie
3 os.	zagdacze zagdaka	zagdaczą zagdakają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zagdakałem +(e)m zagdakał	zagdakałam +(e)m zagdakała	zagdakałom +(e)m zagdakało	zagdakaliśmy +(e)śmy zagdakali	zagdakałyśmy +(e)śmy zagdakały
2 os.	zagdakałeś +(e)ś zagdakał	zagdakałaś +(e)ś zagdakała	zagdakałoś +(e)ś zagdakało	zagdakaliście +(e)ście zagdakali	zagdakałyście +(e)ście zagdakały
3 os.	zagdakał	zagdakała	zagdakało	zagdakali	zagdakały

bezosobnik: zagdakano

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		zagdaczmy zagdakajmy
2 os.	zagdacz zagdakaj	zagdaczcie zagdakajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zagdakałbym bym zagdakał	zagdakałabym bym zagdakała	zagdakałobym bym zagdakało	zagdakalibyśmy byśmy zagdakali	zagdakałybyśmy byśmy zagdakały
2 os.	zagdakałbyś byś zagdakał	zagdakałabyś byś zagdakała	zagdakałobyś byś zagdakało	zagdakalibyście byście zagdakali	zagdakałybyście byście zagdakały
3 os.	zagdakałby by zagdakał	zagdakałaby by zagdakała	zagdakałoby by zagdakało	zagdakaliby by zagdakali	zagdakałyby by zagdakały

bezosobnik: zagdakano by

bezokolicznik: zagdakać

imiesłów przysłówkowy uprzedni:

zagdakawszy

gerundium: zagdakanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zagdakanie	zagdakania
D.	zagdakania	zagdakań
C.	zagdakaniu	zagdakaniom
B.	zagdakanie	zagdakania
N.	zagdakaniem	zagdakaniami
Ms.	zagdakaniu	zagdakaniach
W.	zagdakanie	zagdakania

odpowiednik aspektowy: gdakać

3. powiedzieć coś

Definicja

pot.

powiedzieć coś w sposób pod jakimś względem przypominający odgłos wydawany przez kurę i drażniący słuchającego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Cytaty

„Już mu skrzydełka opadły, spoczął na laurach, nie uczy się” - zagdakała matka.

źródło: NKJP: Bohdan Sławiński: Królowa Tiramisu, 2008

- Do rzeczy! Do rzeczy! - zagdakał doradca handlowy.

źródło: NKJP: Internet

Włoszka zagdakała po włosku.

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	zagdaczę zagdakam	zagdaczemy zagdakamy
2 os.	zagdaczesz zagdakasz	zagdaczecie zagdakacie
3 os.	zagdacze zagdaka	zagdaczą zagdakają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zagdakałem +(e)m zagdakał	zagdakałam +(e)m zagdakała	zagdakałom +(e)m zagdakało	zagdakaliśmy +(e)śmy zagdakali	zagdakałyśmy +(e)śmy zagdakały
2 os.	zagdakałeś +(e)ś zagdakał	zagdakałaś +(e)ś zagdakała	zagdakałoś +(e)ś zagdakało	zagdakaliście +(e)ście zagdakali	zagdakałyście +(e)ście zagdakały
3 os.	zagdakał	zagdakała	zagdakało	zagdakali	zagdakały

bezosobnik: zagdakano

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		zagdaczmy zagdakajmy
2 os.	zagdacz zagdakaj	zagdaczcie zagdakajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zagdakałbym bym zagdakał	zagdakałabym bym zagdakała	zagdakałobym bym zagdakało	zagdakalibyśmy byśmy zagdakali	zagdakałybyśmy byśmy zagdakały
2 os.	zagdakałbyś byś zagdakał	zagdakałabyś byś zagdakała	zagdakałobyś byś zagdakało	zagdakalibyście byście zagdakali	zagdakałybyście byście zagdakały
3 os.	zagdakałby by zagdakał	zagdakałaby by zagdakała	zagdakałoby by zagdakało	zagdakaliby by zagdakali	zagdakałyby by zagdakały

bezosobnik: zagdakano by

bezokolicznik: zagdakać

imiesłów przysłówkowy uprzedni:

zagdakawszy

gerundium: zagdakanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zagdakanie	zagdakania
D.	zagdakania	zagdakań
C.	zagdakaniu	zagdakaniom
B.	zagdakanie	zagdakania
N.	zagdakaniem	zagdakaniami
Ms.	zagdakaniu	zagdakaniach
W.	zagdakanie	zagdakania

odpowiednik aspektowy: gdakać

Składnia

zagdakać

(MOWA WPROST)

4. kogoś na śmierć

Definicja

pot. pejorat.

zwracając się do kogoś, mówić tak wiele, szybko i głośno, że nie może on dojść do głosu albo odczuwa zniechęcenie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie

Cytaty

	Jak to jest, że gminą rządzi 12 radnych z tamtej strony, a naszych 10 słowa nie może powiedzieć, bo tamci ich zagdakają? źródło: NKJP: Czyste ręce wójta, Gazeta Krakowska, 2001-07-16
	Możecie mnie zagdakać i zakrakać, a ja i tak pozostanę przy swoim. źródło: NKJP: Internet
	[...] ty mnie chyba chcesz zagdakać na śmierć. Poza tym przypisujesz mi nieczyste intencje i pewne twierdzenia, których nie broniłam i bronić nie zamierzam. źródło: NKJP: Internet
	Niestety, została zagdakana przez [...] osoby, które nie pojmują najwyraźniej sztuki kompromisu, dogadywania się [...]. źródło: Internet: forum.gazeta.pl

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	zagdaczę zagdakam	zagdaczemy zagdakamy
2 os.	zagdaczesz zagdakasz	zagdaczecie zagdakacie
3 os.	zagdacze zagdaka	zagdaczą zagdakają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zagdakałem +(e)m zagdakał	zagdakałam +(e)m zagdakała	zagdakałom +(e)m zagdakało	zagdakaliśmy +(e)śmy zagdakali	zagdakałyśmy +(e)śmy zagdakały
2 os.	zagdakałeś +(e)ś zagdakał	zagdakałaś +(e)ś zagdakała	zagdakałoś +(e)ś zagdakało	zagdakaliście +(e)ście zagdakali	zagdakałyście +(e)ście zagdakały
3 os.	zagdakał	zagdakała	zagdakało	zagdakali	zagdakały

bezosobnik: zagdakano

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		zagdaczmy zagdakajmy
2 os.	zagdacz zagdakaj	zagdaczcie zagdakajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zagdakałbym bym zagdakał	zagdakałabym bym zagdakała	zagdakałobym bym zagdakało	zagdakalibyśmy byśmy zagdakali	zagdakałybyśmy byśmy zagdakały
2 os.	zagdakałbyś byś zagdakał	zagdakałabyś byś zagdakała	zagdakałobyś byś zagdakało	zagdakalibyście byście zagdakali	zagdakałybyście byście zagdakały
3 os.	zagdakałby by zagdakał	zagdakałaby by zagdakała	zagdakałoby by zagdakało	zagdakaliby by zagdakali	zagdakałyby by zagdakały

bezosobnik: zagdakano by

bezokolicznik: zagdakać

imiesłów przysłówkowy uprzedni:

zagdakawszy

gerundium: zagdakanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zagdakanie	zagdakania
D.	zagdakania	zagdakań
C.	zagdakaniu	zagdakaniom
B.	zagdakanie	zagdakania
N.	zagdakaniem	zagdakaniami
Ms.	zagdakaniu	zagdakaniach
W.	zagdakanie	zagdakania

imiesłów przymiotnikowy bierny: zagdakany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	zagdakany	zagdakany	zagdakany	zagdakane	zagdakana
D.	zagdakanego	zagdakanego	zagdakanego	zagdakanego	zagdakanej
C.	zagdakanemu	zagdakanemu	zagdakanemu	zagdakanemu	zagdakanej
B.	zagdakanego	zagdakanego	zagdakany	zagdakane	zagdakaną
N.	zagdakanym	zagdakanym	zagdakanym	zagdakanym	zagdakaną
Ms.	zagdakanym	zagdakanym	zagdakanym	zagdakanym	zagdakanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	zagdakani	zagdakani	zagdakane	zagdakane
D.	zagdakanych	zagdakanych	zagdakanych	zagdakanych
C.	zagdakanym	zagdakanym	zagdakanym	zagdakanym
B.	zagdakanych	zagdakanych	zagdakanych	zagdakane
N.	zagdakanymi	zagdakanymi	zagdakanymi	zagdakanymi
Ms.	zagdakanych	zagdakanych	zagdakanych	zagdakanych

Składnia

zagdakać

KOGO

Data ostatniej modyfikacji: 17.04.2020