UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

alteracja

Chronologizacja

1588, SPXVI
Inne znaczenie: 'zły stan zdrowia, złe samopoczucie'

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. alteracja
alteracje
D. alteracji
alteracji
neut
alteracyj
char
C. alteracji
alteracjom
B. alterację
alteracje
N. alteracją
alteracjami
Ms. alteracji
alteracjach
W. alteracjo
alteracje

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

łac. śred. alterare 'odmieniać'

z łac. alter 'inny, nie ten (z dwóch)'

1. w muzyce

Definicja

muz. 
podwyższenie lub obniżenie bemolem lub krzyżykiem dźwięku lub składnika akordu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka muzyka

Cytaty

Półton diatoniczny zawiera się między kolejnymi stopniami, np. e-f, g-as i wówczas jest sekundą małą. Półton chromatyczny powstaje przez alterację tego samego dźwięku za pomocą znaków chromatycznych, np. f-fis, e-es, i jest prymą zwiększoną.

źródło: NKJP: Internet

Ukoronowaniem koncertu był żartobliwy blues w F-dur, na bis: z rozległymi alteracjami pianisty, z przywołaniem przez Marsalisa artykulacji Hawkinsa czy Webstera z „knajpowymi” triolami.

źródło: NKJP: Stanisław Danielewicz: Wielka jazzowa uczta, Dziennik Bałtycki, 1999-07-19

Charakterystyczne są także liczne alteracje wszystkich składników akordu [...], np. wstępny ośmiotakt partii organowej w Agnus Dei.

źródło: NKJP: Stanisław Dąbek: Twórczość mszalna kompozytorów polskich XX wieku: 1900-1995, 1996

2. zmiana

Definicja

książk. 
zmiana istotnych właściwości czegoś

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  zmiana

Cytaty

Dalej Trybunał zajął się w tym obszarze kwestią zakresu dopuszczalnej alteracji projektu i bazując na normie konstytucyjnej przewidującej, iż ustawy uchwala się w trzech czytaniach, powiada, iż projektowana zmiana musi przebyć większą część procedury ustawodawczej [...].

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 16.12.1999

Celem było określenie i porównanie zmian, które występowały w próbkach podległych alteracji pod wpływem różnych czynników (powietrza, wody, środowiska zasolonego itp.), oraz wybór metod, które są bardziej efektywne dla wykazania różnic między próbkami bursztynu.

źródło: Internet: amberif.amberexpo.pl

Wzornictwo podyktowane funkcjonalnością pozwalało na niewielkie alteracje w designie [...].

źródło: Michał Milc: Bo dla Jamesa Bonda 007 liczy się design, 2015-12-03

Składnia

bez ograniczeń + alteracja +
(CZEGO)
bez ograniczeń + alteracja +
(w CZYM)

3. wzburzenie

Definicja

daw. 
stan utraty spokoju i równowagi wewnętrznej, przejawiający się gniewem, niepokojem lub wzburzeniem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wzburzenie

Cytaty

Pytanie rzucone iście z głupia frant przyprawiło jejmość Lubuszową o taką alterację, że słowa z siebie wydobyć nie mogąc niemal przemocą powlokła syna do swej izdebki.

źródło: Artur Klingen: Kawaler pokutnego krzyża, 1976 (books.google.pl)

Data ostatniej modyfikacji: 31.03.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj