UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wartko

Chronologizacja

XV w., SStp

Odmiana

część mowy: przysłówek

Pochodzenie

Zob. wartki

1. płynąć

Definicja

o wodzie: bardzo szybko

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA ➔ Ziemia ➔ zbiorniki wodne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  bystro
hiperonimy:  szybko

Połączenia

  • płynąć wartko

Cytaty

Jedną z rozrywek dzieci na naszej ulicy było wybieganie z domu po każdej ulewie, gdy rynsztoki się przelewały i rwały w dół ulicy niby górski potok. Puszczano na nie okręty z liści, patyków, papieru, brodzono po kolana w wartko płynącej wodzie.

źródło: NKJP: Henryk Grynberg, Życie ideologiczne, osobiste, codzienne i artystyczne, 1998

W dół ulicy wartko płynęła woda, płyty chodnika, porządne, granitowe, wypłukane do czysta, nabrały żółtawego koloru zamiast tej codziennej brudnej szarości.

źródło: NKJP: Małgorzata Musierowicz: Dziecko piątku, 1993

Jechali w stronę gór, brzegiem rzeki Newi, wartko toczącej po kamieniach i progach mętne i żółtobrązowe po ostatnich deszczach wody.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Wieża Jaskółki, 1997

2. toczyć się

Definicja

książk. 
w sposób sprawny, sugestywny i przyciągający uwagę

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości materii ➔ jakość i intensywność

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Ocena i wartościowanie ➔ słownictwo oceniające

Połączenia

  • toczyć się wartko

Cytaty

Akcja filmu toczyła się wartko, trzymała w napięciu i miała w sobie wszystkiego po trochu: sensację, humor i miłość.

źródło: NKJP: Agnieszka Gortatowicz: Uwaga, nadchodzą!, Cosmopolitan, 2000

Wspaniały wiersz Słowackiego płynął wartko i potoczyście, podawany przez aktorów ze starannością, jaką nieczęsto udaje się obecnie osiągnąć w naszych teatrach.

źródło: NKJP: Łukasz Heyman: Mazepa, czyli jubileusz Holoubka, Gazeta Wyborcza, 1992-03-23

Może radiowe doświadczenie, może po prostu coś, co bywa nazywane talentem, każe je opowiadać wartko, w szybkim tempie, operować konkretem, zawsze bardziej atrakcyjnym od komentarza.

źródło: NKJP: Rzeka wspomnień, Dziennik Polski, 2000-09-16

Data ostatniej modyfikacji: 01.05.2020
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json