-
9.
wziąć udział w jakimś wydarzeniu lub działaniu wymagającym pojawienia się w określonym miejscu -
ATEMATYCZNY
-
- stanąć do bitwy, do boju, do pojedynku, do rywalizacji, do walki, do wyborów, do wyścigu; do konkursu, do przetargu; do pracy
-
Dziewięć pięknych dziewcząt stanęło do konkursu o tytuł Miss Ziemi Michałowskiej.
źródło: NKJP: Grzegorz Kowalski, ŁZY SZCZĘŚCIA UROCZEJ LICEALISTKI, Gazeta Brodnicka, 2000-03-09
W 1940 r. stanęły do walki w obronie Wielkiej Brytanii dywizjony myśliwskie, zapisując piękną kartę w historii lotnictwa.
źródło: NKJP: Zygmunt Matuszak, Wstęp, Bo wolność krzyżami , 2009
- Nikt wam nie będzie przeszkadzał - zapewniłem dobitnie. - Sam stanę na straży u drzwi.
źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Ogród miłości, 2006
- Chyba nie sądzisz, że stanę przy garach? Skończyłam z tym. - Słyszycie?
źródło: NKJP: Ewa Siarkiewicz: Kuźnia głupców, 2009
Nowo przybyły John Lydon, jako Johnny Rotten (Jasio Zgniłek), stanął za mikrofonem. Zespół zmienił nazwę na Sex Pistols.
źródło: NKJP: Grzegorz Brzozowicz, Filip Łobodziński: Sto płyt, które wstrząsnęły światem: kronika czasów popkultury, 2000
-
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
liczba pojedyncza liczba mnoga 1 os. stanę
staniemy
2 os. staniesz
staniecie
3 os. stanie
staną
Czas przeszły
liczba pojedyncza liczba mnoga m ż n mo -mo 1 os. stanąłem
+(e)m stanął
stanęłam
+(e)m stanęła
stanęłom
+(e)m stanęło
stanęliśmy
+(e)śmy stanęli
stanęłyśmy
+(e)śmy stanęły
2 os. stanąłeś
+(e)ś stanął
stanęłaś
+(e)ś stanęła
stanęłoś
+(e)ś stanęło
stanęliście
+(e)ście stanęli
stanęłyście
+(e)ście stanęły
3 os. stanął
stanęła
stanęło
stanęli
stanęły
bezosobnik: stanięto
Tryb rozkazujący
liczba pojedyncza liczba mnoga 1 os. stańmy
2 os. stań
stańcie
Tryb warunkowy
liczba pojedyncza liczba mnoga m ż n mo -mo 1 os. stanąłbym
bym stanął
stanęłabym
bym stanęła
stanęłobym
bym stanęło
stanęlibyśmy
byśmy stanęli
stanęłybyśmy
byśmy stanęły
2 os. stanąłbyś
byś stanął
stanęłabyś
byś stanęła
stanęłobyś
byś stanęło
stanęlibyście
byście stanęli
stanęłybyście
byście stanęły
3 os. stanąłby
by stanął
stanęłaby
by stanęła
stanęłoby
by stanęło
stanęliby
by stanęli
stanęłyby
by stanęły
bezosobnik: stanięto by
bezokolicznik: stanąć
imiesłów przysłówkowy uprzedni: stanąwszy
gerundium: stanięcie
liczba pojedyncza liczba mnoga M. stanięcie
stanięcia
D. stanięcia
stanięć
C. stanięciu
stanięciom
B. stanięcie
stanięcia
N. stanięciem
stanięciami
Ms. stanięciu
stanięciach
W. stanięcie
stanięcia
odpowiednik aspektowy: stawać
-
Rzosobowy + stanąć + do CZEGORzosobowy + stanąć + na CZYMRzosobowy + stanąć + przy CZYMRzosobowy + stanąć + za CZYM -
Wtórna postać czasownika nawiązująca do psł. kontynuantów *stati, *stanǫ 'stać, stanę'. Bezokolicznik oparty na temacie formy osobowej stan-ę