-
1.
ciało niebieskie, które krąży wokół Ziemi, widoczne na niebie głównie w nocy w postaci srebrnożółtej kuli lub jej części -
CZŁOWIEK I PRZYRODA
Niebo i wszechświat
słońce i księżyc, pory dnia -
synonimy: miesiąc
Srebrny Glob
hiperonimy: satelita
-
- blady, jasny, srebrny, srebrzysty, złoty; mały, ogromny, okrągły, olbrzymi, pełny, wielki; młody, ziemski księżyc
- księżyc za oknem
- księżyc na niebie; księżyc w horoskopie, w konstelacji, w jakimś znaku; w nowiu, w pełni
- księżyc i gwiazdy, Księżyc i Mars, Księżyc i planety, Księżyc i Wenus; niebo i Księżyc, Słońce i Księżyc, Ziemia i Księżyc
- blask, cień, jasność, poświata, promienie, światło; zaćmienie; aspekty, fazy, kwadra, nów, pełnia; biegun, orbita, powierzchnia, sierp, strona, tarcza; położenie, pozycja; ruch, wschód, zachód; kult księżyca
- lot, podróż, powrót, wyprawa, wyścig na Księżyc
- Amerykanie, astronauci, człowiek; baza, działka, krater, woda; lądowanie na Księżycu; spacer po Księżycu
- księżyc lśni, oświetla coś, świeci; pojawił się, wytoczył się, wzeszedł/wschodzi, zaszedł; odbija się w czymś, wisi
- okrążyć Księżyc
- oświetlony księżycem
- wyć do księżyca; krążyć wokół księżyca
- dolecieć, polecieć, wybrać się, wysłać coś, wystrzelić coś na Księżyc; patrzeć, wpatrywać się w księżyc
- lądować, stanąć, wylądować; mieszkać na Księżycu; chodzić, spacerować po Księżycu
- okrągły jak księżyc
-
W roku 1966 został przyjęty do grupy astronautów. Odbył lot na Księżyc statkiem Apollo-15 w lipcu 1971 roku.
źródło: NKJP: Dwunastu wspaniałych, Dziennik Polski, 2000-07-15
[...] przedmioty pozostawione przez astronautów na Księżycu „pozostaną tam wiecznie”, ponieważ nie zniszczy ich działanie atmosfery.
źródło: NKJP: Teodor Krzysztof Toeplitz: Mój wybór: rzeczy mniejsze, 1998
Stok góry zalewał śnieżny blask księżyca w pełni [...].
źródło: NKJP: Adam Wiśniewski-Snerg: Według łotra, 1978
[...] oglądaliśmy naszą Ziemię w telewizji jako kulę sfotografowaną z Księżyca.
źródło: NKJP: Czesław Miłosz: Ziemia Ulro, 1994
Zaćmienie Księżyca zachodzi, gdy Ziemia znajduje się między Słońcem a Księżycem i Księżyc (naturalny satelita ziemi) „wejdzie” w stożek cienia Ziemi.
źródło: NKJP: (KP): Całkowite zaćmienie Księżyca, Echo Dnia, 2007-02-21
-
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
liczba pojedyncza liczba mnoga M. księżyc
księżyce
D. księżyca
księżyców
C. księżycowi
księżycom
B. księżyc
księżyce
N. księżycem
księżycami
Ms. księżycu
księżycach
W. księżycu
księżyce
Inne uwagi
Zwykle lp
-
psł. *kъnęžiťь 'syn księcia'
Znaczenie wyrazu jest polską innowacją biorącą się z prawdopodobnie z faktu, że Słowianie okazywali księżycowi wielką cześć, uosabiając go z postacią władcy.
-
Przepisy ortograficzne nakazują zapisywanie tego wyrazu wielką literą, gdy chodzi o nazwę ciała niebieskiego, a więc w użyciach terminologicznych. W innych wypadkach natomiast zalecana jest pisownia małą literą.