-
3.
książk. człowiek jako istota przeżywająca jakieś uczucia -
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA
Stany psychiczne człowieka -
synonimy: serducho
-
- młode; skruszone; całe serce; ludzkie, polskie serca
- serce dziecka, matki; serca mieszkańców, młodzieży, Polaków
- serce chce; drży, płacze, tęskni; powiedziało; ciągnęło do czegoś/dokądś; dyktuje, podpowiada coś komuś
- coś rani; rozwesela serce; zdobyć czyjeś serce; podbić serca kogoś
-
Nikt dzisiaj nie byłby w stanie odgadnąć, kiedy moje serce się raduje, a kiedy jest strapione.
źródło: NKJP: Christian Skrzyposzek: Wolna Trybuna, 1985
Jakieś dobre szwajcarskie serce założyło [...] kilka kont, żeby opędził biedę i przestał chodzić w pocerowanych portkach.
źródło: NKJP: W.Hagedorny: Szast-prast: Czekam na wiatr, Tygodnik Ciechanowski, 2004-10-01
Słynący z podbojów damskich serc i sakiewek Giovanni Giacomo Casanova [...] odbył w życiu 49 podróży.
źródło: NKJP: Tomasz Hucał: Uwodziciel w Żaganiu, Gazeta Lubuska, 2005
Zawsze kieruję się intuicją, moje serce wybiera stan zakochania, a przeznaczenie się temu nie sprzeciwia.
źródło: NKJP: Manuela Gretkowska: Polka, 2001
Perkusyjna afrykańskość była elementem dominującym tworzonej muzyki. Bogata polirytmia, harmoniczna asceza [...] oraz wdzięczna, choć smutna melodyka zawładnęły sercami słuchaczy.
źródło: NKJP: Pozytywne emocje, Dziennik Polski, 2001-03-21
-
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: n2
liczba pojedyncza liczba mnoga M. serce
serca
D. serca
serc
C. sercu
sercom
B. serce
serca
N. sercem
sercami
Ms. sercu
sercach
W. serce
serca
-
psł. *sŕ̥dьce < *sĭrdĭ-ko 'serce'
Pierwotnie rzeczownik zdrobniały z przyrostkiem *-ko- (późniejsze *-ce jest wynikiem III palatalizacji) od podstawowego *sŕ̥dь (dawna deklinacja -*ĭ-).
Dokładny kontynuant sierce poświadczony jest w st.pol. i do dziś zachowany w niektórych gwarach. Obecna forma serce utrwaliła się pod wpływem czeskim.