słońce

Hasło ma wiele znaczeń,
wybierz to, które Cię interesuje

2. światło

  • Definicja

    2.

    światło i ciepło wysyłane przez Słońce – ciało niebieskie nad Ziemią
  • Kwalifikacja tematyczna

    CZŁOWIEK I PRZYRODA

    Niebo i wszechświat

    słońce i księżyc, pory dnia


    KATEGORIE FIZYCZNE

    Cechy i właściwości materii

    kolory i światło

  • Relacje znaczeniowe
    hiperonimy:  jasność
    światło
  • Połączenia
    • słońce i ciepło, słońce i deszcz, słońce i pogoda, słońce i powietrze, słońce i upał, słońce i wiatr; światło i słońce
    • brak, nadmiar słońca
    • ochrona przed słońcem
    • pełen słońca
    • brązowy, pożółkły, spłowiały; ciepły od słońca
    • słońce oślepiło/oślepiało, razi
    • unikać słońca
    • lubić słońce
    • cieszyć się; oślepiony; oświetlony, prześwietlony, rozświetlony, zalany; nagrzany, rozgrzany; opalony, spalony, wypalony słońcem
    • nagrzany, rozpalony, spalony, spieczony od słońca
    • wystawić coś do słońca; wychodzić, wystawić coś; uczulony na słońce
    • chronić coś, chronić się przed słońcem
    • grzać się, wygrzewać się; suszyć coś, suszyć się na słońcu; grzać się, wygrzewać się; kąpać się, tonąć; błyszczeć, lśnić, mienić się, migotać, połyskiwać, świecić, zalśnić, zamigotać; rozmigotany, skąpany w słońcu
  • Cytaty

    Raziło słońce, upał wzmagał się z każdą chwilą, miałam sucho w ustach i czerwone krążki latały mi przed oczami.

    źródło: NKJP: Jacek Bocheński: Tabu, 1965

    Z parasolami chroniącymi przed słońcem, zaopatrzeni w butelki z piciem, mieszkańcy naszego regionu wczoraj, w Boże Ciało przeszli w procesjach ulicami miast.

    źródło: NKJP: Procesje w słońcu, Echo Dnia, 2005-05-27

    Był gorący letni dzień i na zalanych słońcem ulicach było niewielu przechodniów.

    źródło: NKJP: Jolanta Mindak: Kosowo serbskie, Kosowo albańskie, Kosowo moje, Gazeta Wyborcza, 1999-04-24/1999-04-25

    Ponad nimi górowała jedynie błyszcząca w słońcu kopuła cerkwi.

    źródło: NKJP: Alfred Szklarski: Tajemnicza wyprawa Tomka, 1996

    To była szopa z plecionki, dach gliniany tak rozpalony od słońca, że nawet sępy przestępowały z nogi na nogę.

    źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Kamienne tablice, 1994
  • Odmiana

    część mowy: rzeczownik

    rodzaj gramatyczny: n2

    liczba pojedyncza liczba mnoga
    M. słońce
    		 słońca
    D. słońca
    		 słońc
    C. słońcu
    		 słońcom
    B. słońce
    		 słońca
    N. słońcem
    		 słońcami
    Ms. słońcu
    		 słońcach
    W. słońce
    		 słońca

    Inne uwagi

    Zwykle lp

  • Pochodzenie

    psł. *sl̥nьce

    Zdrobnienie z przyrostkiem *-ko- (późniejsze *-ce w rezultacie III palatalizacji), nawarstwionym na hipotetyczną wcześniejszą psł. postać *sl̥nь [< *sŭlnĭ-] r.ż.